సుపర్ణం గిరిసఙ్కాశం వైనతేయమథాస్థితః । రాక్షసానామభావాయ యయౌ తూర్ణతరం ప్రభుః ।। ౭.౬.
పర్వతంలా కనిపించే గరుడుని మీద ఎక్కి, ప్రభువు రాక్షసుల నాశనానికి వేగంగా బయలుదేరాడు.
సుపర్ణపృష్ఠే స బభౌ శ్యామః పీతామ్బరో హరిః । కాఞ్చనస్య గిరేః శృఙ్గే సతడిత్తోయదో యథా ।। ౭.౬.
నీలవర్ణుడు, పసుపు వస్త్రాలు ధరించిన హరి, గరుడుని వెనక భాగంలో, పర్వత శిఖరంపై మెరుపుతో కూడిన మేఘంలా ప్రకాశించాడు.
స సిద్ధదేవర్షిమహోరగైశ్చ గన్ధర్వయక్షైరుపగీయమానః । సమాససాదాసురసైన్యశత్రూంశ్చక్రాసిశార్ఙ్గాయుధశఙ్ఖపాణిః ।। ౭.౬.
సిద్ధులు, దేవర్షులు, మహానాగులు, గంధర్వులు, యక్షులు స్తుతిస్తూ, చక్రం, ఖడ్గం, విల్లు, శంఖం చేతిలో పట్టుకుని, అసుర సైన్యాన్ని, వారి నాయకులను సమీపించాడు.
సుపర్ణపక్షానిలనున్నపక్షం భ్రమత్పతాకం ప్రవికీర్ణశస్త్రమ్ । చచాల తద్రాక్షసరాజసైన్యం చలోపలం నీల ఇవాచలేన్ద్రః ।। ౭.౬.
గరుడుని రెక్కల గాలితో సైన్యం జెండాలు తిరుగుతూ, ఆయుధాలు చెలరేగి, ఆ రాక్షసరాజు సైన్యం, నీలపర్వతం రాళ్లతో తాకినట్టు కంపించింది.
తతః శరైః శోణితమాంసరూషితైర్యుగాన్తవైశ్వానరతుల్యవిగ్రహైః । నిశాచరాః సమ్పరివార్య మాధవం వరాయుధైర్నిర్బిభిదుః సహస్రశః ।। ౭.౬.
అప్పుడు రాత్రివేళ సంచరించే రాక్షసులు, మాధవుని చుట్టుముట్టి, రక్తమూ మాంసమూ అంటిన, ప్రళయాగ్ని లాంటి భయంకరమైన బాణాలతో, తమ శ్రేష్ఠ ఆయుధాలతో, వేల సంఖ్యలో దాడి చేశారు.
నారాయణగిరిం తే తు గర్జన్తో రాక్షసామ్బుదాః । వవర్షుః శరవర్షేణ వర్షేణేవాద్రిమమ్బుదాః ।। ౭.౭.
ఆ రాక్షసులు, మేఘాలు గర్జించినట్టు గర్జిస్తూ, నారాయణుడు పర్వతంలా నిలిచినవారిపై, మేఘాలు పర్వతంపై వాన కురిపించినట్టు, బాణాల వర్షం కురిపించారు.
శ్యామావదాతస్తైర్విష్ణుర్నీలైర్నక్తఞ్చరోత్తమైః । వృతో ఽఞ్జనగిరీవాసీత్ వర్షమాణైః పయోధరైః ।। ౭.౭.
ఆ నల్లని, తెల్లని రాత్రి సంచారులచే చుట్టుముట్టబడి, విష్ణువు, వాన మేఘాలతో చుట్టుముట్టబడిన అంజన పర్వతంలా నిలిచాడు.
శలభా ఇవ కేదారం మశకా ఇవ పర్వతమ్ । యథామృతఘటం దంశా మకరా ఇవ చార్ణవమ్ ।। ౭.౭.
ఎలా మిడతలు పొలాన్ని, దోమలు పర్వతాన్ని, ఈగలు అమృతపాత్రను, మత్స్యాలు సముద్రాన్ని చుట్టుముట్టుతాయో,
తథా రక్షోధనుర్ముక్తా వజ్రానిలమనోజవాః । హరిం విశన్తి స్మ శరా లోకా ఇవ విపర్యయే ।। ౭.౭.
అలాగే, రాక్షసుల ధనుస్సుల నుండి విడిచిన, వజ్రం, గాలి వేగంతో వచ్చిన బాణాలు, లోకాలు ప్రళయంలో విష్ణువులో లీనమయ్యే విధంగా, హరిని తాకాయి.
స్యన్దనైః స్యన్దనగతా గజైశ్చ గజపృష్ఠగాః । అశ్వారోహాస్తథాశ్వైశ్చ పాదాతాశ్చామ్బరే స్థితాః ।। ౭.౭.
రథాల్లో, ఏనుగులపై, గుర్రాలపై, అలాగే ఆకాశంలో నిలిచి, యోధులు రథసారథులు, ఏనుగు సవారీలు, గుర్రపు సవారీలు, కాలాళ్లు ముందుకు వచ్చారు.
రాక్షసేన్ద్రా గిరినిభాః శరైః శక్త్యృష్టితోమరైః । నిరుఛ్వాసం హరిం చక్రుః ప్రాణాయామా ఇవ ద్విజమ్ ।। ౭.౭.
పర్వతాల్లాంటి రాక్షసాధిపతులు, బాణాలు, శక్తులు, ఇష్టికలు, తోమరాలతో హరిని దాడి చేసి, ప్రాణాయామంలో బ్రాహ్మణుడు ఊపిరాడని విధంగా, ఆయనను ఊపిరాడనివ్వకుండా చేశారు.
నిశాచరైస్తాడ్యమానో మీనైరివ మహోదధిః । శార్ఙ్గమాయమ్య దుర్ధర్షో రాక్షసేభ్యో ఽసృజచ్ఛరాన్ ।। ౭.౭.
రాత్రి సంచారుల దాడితో, మహాసముద్రం చేపలతో తాకబడినట్టు, దుర్జయుడు తన శారంగ ధనుస్సును ఎక్కబెట్టి, రాక్షసులపై బాణాలు వదిలాడు.
శరైః పూర్ణాయతోత్సృష్టైర్వజ్రవక్త్రైర్మనోజవైః । చిచ్ఛేద విష్ణుర్నిశితైః శతశో ఽథ సహస్రశః ।। ౭.౭.
విష్ణువు, పూర్తిగా లాగి వదిలిన, వజ్రంలాంటి నొచ్చైన, మనస్సు వేగంతో వెళ్లే బాణాలతో, వందలాది, వేలాది మందిని కోసేశాడు.
విద్రావ్య శరవర్షేణ వర్షా వాయురివోత్థితమ్ । పాఞ్చజన్యం మహాశఙ్ఖం ప్రదధ్మౌ పురుషోత్తమః ।। ౭.౭.
బాణాల వర్షాన్ని, గాలి వానను చీల్చినట్టు, దూరం చేసేసి, పురుషోత్తముడు మహాశంఖమైన పాంచజన్యాన్ని ఊదాడు.
సో ఽమ్బుజో హరిణా ధ్మాతః సర్వప్రాణేన శఙ్ఖరాట్ । రరాస భీమనిర్హాదస్త్రైలోక్యం వ్యథయన్నివ ।। ౭.౭.
హరి తన శక్తినంతా పెట్టి ఊదిన ఆ శంఖం, భయంకరమైన గర్జనతో మోగి, మూడు లోకాలను కంపింపజేసినట్టు అనిపించింది.
శఙ్ఖరాజరవః సో ఽథ త్రాసయామాస రాక్షసాన్ । మృగరాజ ఇవారణ్యే సమదానివ కుఞ్జరాన్ ।। ౭.౭.
ఆ శంఖధ్వని, అడవిలో సింహం గర్వంతో ఉన్న ఏనుగులను భయపెట్టినట్టు, రాక్షసులను భయపెట్టింది.
న శేకురశ్వాః సంస్థాతుం విమదాః కుఞ్జరాభవన్ । స్యన్దనేభ్యశ్చ్యుతా వీరాః శఙ్ఖరావితదుర్బలాః ।। ౭.౭.
ఆ శంఖధ్వనితో, గుర్రాలు ధైర్యం కోల్పోయి నిలువలేకపోయాయి; అవి ఏనుగుల్లా మారిపోయాయి. యోధులు బలహీనపడి, రథాల నుండి పడిపోతున్నారు.
శార్ఙ్గచాపవినిర్ముక్తా వజ్రతుల్యాననాః శరాః । విదార్య తాని రక్షాంసి సుపుఙ్ఖా వివిశుః క్షితిమ్ ।। ౭.౭.
శారంగ ధనుస్సు నుండి విడిచిన, వజ్రపు అంచుల్లాంటి, బాగా రెక్కలున్న బాణాలు, ఆ రాక్షసులను చీల్చి, భూమిలోకి ప్రవేశించాయి.
భిద్యమానాః శరైః సఙ్ఖ్యే నారాయణకరచ్యుతైః । నిపేతూ రాక్షసా భూమౌ శైలా వజ్రహతా ఇవ ।। ౭.౭.
నారాయణుని చేతిలోనుండి వచ్చిన బాణాలతో యుద్ధంలో గాయపడి, రాక్షసులు వజ్రంతో కొట్టిన పర్వతాల్లా భూమిపై పడిపోయారు.
వ్రణాని పరగాత్రేభ్యో విష్ణుచక్రకృతాని వై । అసృక్క్షరన్తి ధారాభిః స్వర్ణధారా ఇవాచలాః ।। ౭.౭.
విష్ణువు చక్రంతో శత్రువుల దేహాల్లో చేసిన గాయాలనుండి, పర్వతాలపై బంగారు జలధారలు పారినట్టు, రక్తధారలు పారిపోతున్నాయి.
శఙ్ఖరాజరవశ్చాపి శార్ఙ్గచాపరస్వస్తథా । రాక్షసానాం రవాంశ్చాపి గ్రసతే వైష్ణవో రవః ।। ౭.౭.
శంఖధ్వని, శారంగ ధనుస్సు, ఇతర ఆయుధాల ధ్వనులు, రాక్షసుల అరుపులు అన్నీ, విష్ణువు గర్జనలో కలిసిపోయాయి.
తేషాం శిరోధరాన్ధూతాఞ్ఛరధ్వజధనూంషి చ । రథాన్పతాకాస్తూణీరాంశ్చిచ్ఛేద స హరిః శరైః ।। ౭.౭.
హరి తన బాణాలతో వారి తలలు, జెండాలు, ధనుస్సులు, రథాలు, పతాకాలు, బాణమంచులను కోసేశాడు.
సూర్యాదివ కరా ఘోరా ఊర్మయః సాగరాదివ । పర్వతాదివ నాగేన్ద్రా ధారౌఘా ఇవ చామ్బుదాత్ ।। ౭.౭.
సూర్యుని కిరణాలా ఘోరంగా, సముద్రం నుండి ఎగిసే అలలలా, పర్వతాలు నాగేంద్రుని చేతిలో కంపించునట్లు, మేఘం నుండి జలధారలు పారిపోవునట్లు—
తథా శార్ఙ్గవినిర్ముక్తాః శరా నారాయణేరితాః । నిర్ధావన్తీషవస్తూర్ణం శతశోథ సహస్రశః ।। ౭.౭.
అలాగే నారాయణుడు శారంగం నుండి విడిచిన బాణాలు వందలాది, వేలాది వేగంగా దూసుకెళ్లాయి.
శరభేణ యథా సింహాః సింహేన ద్విరదా యథా । ద్విరదేన యథా వ్యాఘ్రా వ్యాఘ్రేణ ద్వీపినో యథా ।। ౭.౭.
శరభం సింహాన్ని ఎలా సంహరిస్తుందో, సింహం ఏనుగును ఎలా పడగొడుతుందో, ఏనుగు పులిని ఎలా జయిస్తుందో, పులి చిరుతను ఎలా ఓడిస్తుందో—
ద్వీపినేవ యథా శ్వానః శునా మార్జారకా యథా । మార్జారేణ యథా సర్పాః సర్పేణ చ యథా ఽ ఽఖవః ।। ౭.౭.
చిరుత కుక్కను ఎలా సంహరిస్తుందో, కుక్క పిల్లిని ఎలా పడగొడుతుందో, పిల్లి పామును ఎలా జయిస్తుందో, పాము ఎలుకను ఎలా మింగిపోతుందో—
తథా తే రాక్షసాః సర్వే విష్ణునా ప్రభవిష్ణునా । ద్రవన్తి ద్రావితాశ్చన్యే శాయితాశ్చ మహీతలే ।। ౭.౭.
అలాగే ఆ రాక్షసులందరినీ ప్రభావంతుడైన విష్ణువు ఓడించాడు; కొందరు పారిపోతుండగా, మరికొందరు భూమిపై చనిపోయి పడ్డారు.
రాక్షసానాం సహస్రాణి నిహత్య మధుసూదనః । వారిజం పూరయామాస తోయదం సురరాడివ ।। ౭.౭.
విష్ణువు వేలాది రాక్షసులను సంహరించి, మధుసూదనుడు యుద్ధభూమిని దేవేంద్రుడు మేఘాన్ని నీటితో నింపినట్లు నింపాడు.
నారాయణశరత్రస్తం శఙ్ఖనాదసువిహ్వలమ్ । యయౌ లఙ్కామభిముఖం ప్రభగ్నం రాక్షసం బలమ్ ।। ౭.౭.
నారాయణుని బాణాలకు భయపడి, శంఖనాదంతో ఉలిక్కిపడి, రాక్షస సేన చిదురుగా లంక వైపు పరుగెత్తింది.
ప్రభగ్నే రాక్షసబలే నారాయణశరాహతే । సుమాలీ శరవర్షేణ నివవార రణే హరిమ్ ।। ౭.౭.
రాక్షస సేన నారాయణుని బాణాలతో విరిగిపడినప్పుడు, సుమాలి యుద్ధంలో హరిని బాణవర్షంతో ఎదుర్కొన్నాడు.