అస్మాకమపి తావత్త్వం గృహం కురు మహామతే । హిమవన్తమపాశ్రిత్య మేరుమన్దరమేవ వా । మహేశ్వరగృహప్రఖ్యం గృహం నః క్రియతాం మహత్ ।। ౭.౫.
మహామతివంతుడా, మాకు కూడా హిమవంతం లేదా మేరు లేదా మందర పర్వతంపై, మహేశ్వరుని ఇంటితో సమానంగా గొప్ప గృహాన్ని నిర్మించు.
విశ్వకర్మా తతస్తేషాం రాక్షసానాం మహాభుజః । నివాసం కథయామాస శక్రస్యేవామరావతీమ్ ।। ౭.౫.
అప్పుడు మహాబాహువుతో కూడిన విశ్వకర్మ, ఆ రాక్షసులకు ఇంద్రుని అమరావతిలా ఒక నివాసాన్ని వివరంగా చెప్పాడు.
దక్షిణస్యోదధేస్తీరే త్రికూటో నామ పర్వతః । సువేల ఇతి చాప్యన్యో ద్వితీయస్తత్ర సత్తమాః ।। ౭.౫.
దక్షిణ సముద్ర తీరంలో త్రికూట అనే పర్వతం ఉంది; అక్కడే సువేళ అనే మరో పర్వతం కూడా ఉంది, ఓ శ్రేష్ఠులారా.
శిఖరే తస్య శైలస్య మధ్యమే ఽమ్బుదసన్నిభే । శకునైరపి దుష్ప్రాపే టఙ్కచ్ఛిన్నచతుర్దిశి ।। ౭.౫.
ఆ పర్వత మధ్య శిఖరంపై, మేఘాలాంటి రూపంలో, పక్షులకూ చేరలేని, నాలుగు వైపులా గొప్పగా కొట్టినట్లుగా ఉన్న ప్రదేశంలో—
త్రింశద్యోజనక్స్తీర్ణా శతయోజనమాయతా । స్వర్ణప్రాకారసంవీతా హేమతోరణసంవృతా ।। ౭.౫.
ముప్పై యోజనాల వెడల్పుతో, వంద యోజనాల పొడవుతో, బంగారు గోడలతో చుట్టబడిన, బంగారు తలుపులతో అలంకరించబడిన నగరం.
మయా లఙ్కేతి నగరీ శక్రాజ్ఞప్తేన నిర్మితా । తస్యాం వసత దుర్ధర్షా యూయం రాక్షసపుఙ్గవాః ।। ౭.౫.
నేను ఇంద్రుని ఆజ్ఞతో లంక అనే ఈ నగరాన్ని నిర్మించాను. మీరు రాక్షసులలో శ్రేష్ఠులైనవారు అందులో నివసించవచ్చు.
అమరావతీం సమాసాద్య సేన్ద్రా ఇవ దివౌకసః । లఙ్కాదుర్గం సమాసాద్య రాక్షసైర్బహుభిర్వృతాః ।। ౭.౫.
ఇంద్రునితో దేవతలు అమరావతిలో నివసించునట్లు, మీరు అనేక రాక్షసులతో కూడి లంకా కోటలో నివసించవచ్చు.
భవిష్యథ దురాధర్షాః శత్రూణాం శత్రుసూదనాః ।। ౭.౫.
మీరు శత్రువులకు దుర్జేయులై, శత్రువులను సంహరించేవారుగా మారుతారు.
విశ్వకర్మవచః శ్రుత్వా తతస్తే రాక్షసోత్తమాః । సహస్రానుచరా భూత్వా గత్వా తామవసన్పురీమ్ ।। ౭.౫.
విశ్వకర్మ మాటలు విని, ఆ రాక్షసులలో శ్రేష్ఠులు వేలాది అనుచరులతో కలిసి ఆ నగరానికి వెళ్లి అక్కడ నివసించారు.
దృఢప్రాకారపరిఖాం హైమైర్గృహశతైర్వృతామ్ । లఙ్కామవాప్య తే హృష్టా న్యవసన్రజనీచరాః ।। ౭.౫.
బలమైన గోడలు, పరికలు, వందలాది బంగారు ఇళ్లతో నిండిన లంకను చేరుకొని, ఆ రాత్రివేళ సంచారులు ఆనందంగా అక్కడ నివసించారు.
ఏతస్మిన్నేవ కాలే తు యథాకామం చ రాఘవ । నర్మదా నామ గన్ధర్వీ బభూవ రఘునన్దన ।। ౭.౫.
అదే సమయంలో, రాఘవా, నర్మద అనే గంధర్వకన్యకు తన ఇష్టానుసారం జన్మ కలిగింది, రఘువంశానందన.
తస్యాః కాన్యాత్రయం హ్యాసీత్ ధీశ్రీకిర్తిసమద్యుతి । జ్యేష్ఠక్రమేణ సా తేషాం రాక్షసానామరాక్షసీ ।। ౭.౫.
ఆమెకు బుద్ధి, సౌందర్యం, కీర్తి పరిపూర్ణంగా ముగ్గురు కుమార్తెలు పుట్టారు. వారిలో పెద్దది రాక్షసులలో రాక్షసిగా మారింది.
కన్యాస్తాః ప్రదదౌ హృష్టా పూర్ణచన్ద్రనిభాననాః । త్రయాణాం రాక్షసేన్ద్రాణాం తిస్రో గన్ధర్వకన్యకాః ।। ౭.౫.
పూర్ణచంద్రునిలా ముఖాలు కలిగిన ఆ ముగ్గురు గంధర్వకన్యలను, తల్లి ఆనందంతో ముగ్గురు రాక్షసాధిపతులకు ఇచ్చింది.
దత్తా మాత్రా మహాభాగా నక్షత్రే భగదైవతే । కుతదారాస్తు తే రామ సుకేశతనయాస్తదా ।। ౭.౫.
తల్లి మంచి నక్షత్రంలో, దైవ అనుగ్రహంతో ఆ మహాభాగ్యవంతురాలను సుకేశుని కుమారులకు భార్యలుగా ఇచ్చింది, రామా.
చిక్రీడుః సహ భార్యాభిరప్సరోభిరివామరాః । తతో మాల్యవతో భార్యా సున్దరీ నామ సున్దరీ ।। ౭.౫.
వారు తమ భార్యలతో దేవతలు అప్సరసలతో ఆడిపాడినట్లు సంతోషంగా గడిపారు. తరువాత మాల్యవంతుని భార్య సుందరీ అనే సుందరీగా ప్రసిద్ధురాలైంది.
స తస్యాం జనయామాస యదపత్యం నిబోధ తత్ । వజ్రముష్టిర్విరూపాక్షోదుర్ముఖశ్చైవ రాక్షసః ।। ౭.౫.
ఆమెకు మాల్యవంతుడు జన్మనిచ్చిన సంతానం వీరే: వజ్రముష్టి, విరూపాక్షుడు, దుర్ముఖుడు అనే రాక్షసుడు.
సుప్తఘ్నో యజ్ఞకోపశ్చ మత్తోన్మత్తౌ తథైవ చ । అనలా చాభవత్కన్యా సున్దర్యాం రామ సున్దరీ ।। ౭.౫.
సుప్తఘ్నుడు, యజ్ఞకోపుడు, అలాగే మత్తులో ఉన్నవారు, పిచ్చివారు; అందులో సుందరీకి అనలా అనే కుమార్తె కూడా పుట్టింది, రామా.
సుమాలినో ఽపి భార్యాసీత్పూర్ణచద్రనిభాననా । నామ్నా కేతుమతీ రామ ప్రాణేభ్యో ఽపి గరీయసీ ।। ౭.౫.
సుమాలికి ముఖం పూర్ణచంద్రునిలా ప్రకాశించే కేతుమతీ అనే భార్య ఉండేది, రామా. ఆమె అతనికి ప్రాణాలకన్నా ప్రియమైనది.
సుమాలీ జనయామాస యదపత్యం నిశాచరః । కేతుమత్యాం మహారాజ తన్నిబోధానుపూర్వశః ।। ౭.౫.
నిశాచరుడైన సుమాలి కేతుమతితో కలసి పుట్టిన సంతానాన్ని, మహారాజా, నేను క్రమంగా చెప్పుతాను, విను.
ప్రహస్తో ఽకమ్పనశ్చైవ వికటః కాలకార్ముఖః । ధూమ్రాక్షశ్చైవ దణ్డశ్చ సుపార్శ్వశ్చ మహాబలః ।। ౭.౫.
ప్రహస్తుడు, అకంపనుడు, వికటుడు, కాలకార్ముకుడు, ధూమ్రాక్షుడు, దండుడు, మహాబలుడు అయిన సుపార్శ్వుడు.
సంహ్రాదిః ప్రఘసశ్చైవ భాసకర్ణశ్చ రాక్షసః । రాకా పుష్పోత్కటా చైవ కైకసీ చ శుచిస్మితా ౭.౫.
సంహ్రాదిః, ప్రఘాసుడు, భాసకర్ణుడు అనే రాక్షసుడు; అలాగే రాకా, పుష్పోట్కటా, శుచిస్మిత అయిన కైకసీ.
మాలేస్తు వసుధా నామ గన్ధర్వీ రూపశాలినీ । భార్యాసీత్పద్మపత్రాక్షీ స్వక్షీ యక్షీవరోపమా ।। ౭.౫.
మాలికి వసుధ అనే గంధర్వకన్య భార్యగా ఉండేది. ఆమె పద్మపత్రాలాంటి కళ్లతో, సొంత సోదరి, ఉత్తమ యక్షిణిలతో సమానంగా అందంగా ఉండేది.
సుమాలేరనుజస్తస్యాం జనయామాస యత్ ప్రభో । అపత్యం కథ్యమానం తు మయా త్వం శృణు రాఘవ ।। ౭.౫.
సుమాళి తమ్ముడు ఆ అమ్మాయికి పుత్రసంతానం కలిగించాడు, ప్రభూ. ఆ సంతానం గురించి నేను చెప్పబోతున్నాను, రాఘవా, మీరు వినండి.
అనిలశ్చానలశ్చైవ హరః సమ్పాతిరేవ చ । ఏతే విభీషణామాత్యా మాలేయాస్తు నిశాచరః ।। ౭.౫.
అనిలుడు, అనలుడు, హరుడు, సంపాతి — వీరే మాలేయులు, విభీషణుని మంత్రులు, రాత్రివేళ సంచరించే రాక్షసులు.
తతస్తు తే రాక్షసపుఙ్గవాస్త్రయో నిశాచరైః పుత్రశతైశ్చ సంవృతాః । సురాన్సహేన్ద్రానృషినాగయక్షాన్బబాధిరే తాన్బహువీర్యదర్పితాః ।। ౭.౫.
ఆ ముగ్గురు రాక్షసశ్రేష్ఠులు, వందలాది రాక్షస కుమారులతో కలిసి, పరాక్రమంతో మదించి, ఇంద్రుడు, దేవతలు, ఋషులు, నాగులు, యక్షులతో సహా అందరినీ బాధించారు.
జగద్భ్రమన్తో ఽనిలవద్దురాసదా రణేషు మృత్యుప్రతిమానతేజసః । వరప్రదానాదతిగర్వితా భృశం క్రతుక్రియాణాం ప్రశమఙ్కరాః సదా ।। ౭.౫.
వారు గాలివలె లోకాలన్నీ సంచరిస్తూ, యుద్ధంలో ఎదుర్కోలేని వారు, వారి తేజస్సు మరణానికి సమానం. వరాల వలన అత్యంత గర్వంతో ఉండి, ఎప్పుడూ యజ్ఞాలను భంగపరిచేవారు.
తైర్వధ్యమానా దేవాశ్చ ఋషయశ్చ తపోధనాః । భయార్తాః శరణం జగ్ముర్దేవదేవం మహేశ్వరమ్ ।। ౭.౬.
వారి చేత బాధపడిన దేవతలు, తపస్సుతో ఉన్న ఋషులు భయంతో, దేవదేవుడైన మహేశ్వరుని ఆశ్రయానికి వెళ్లారు.
జగత్సృష్ట్యన్తకర్తారమజమవ్యక్తరూపిణమ్ । ఆధారం సర్వలోకానామారాధ్యం పరమం గురుమ్ ।। ౭.౬.
వారు జన్మలేని, కనిపించని రూపంలో ఉన్న, జగత్తును సృష్టించే, లయంచేసే, అన్ని లోకాలకూ ఆధారమైన, ఆరాధ్యుడైన పరమగురువు దగ్గరకు వెళ్లారు.
తే సమేత్య తు కామారిం త్రిపురారిం త్రిలోచనమ్ । ఊచుః ప్రాఞ్జలయో దేవా భయగద్గదభాషిణః ।। ౭.౬.
అందరూ కలిసి, కామద్వేషిని, త్రిపురాసురుడిని సంహరించినవాడిని, త్రినేత్రుడైన శివుని చేతులు జోడించి, భయంతో వణికుతూ ప్రార్థించారు.
సుకేశపుత్రైర్భగవన్పితామహవరోద్ధతైః । ప్రజాధ్యక్ష ప్రజాః సర్వా బాధ్యన్తే రిపుబాధనైః ।। ౭.౬.
ప్రభూ, ప్రాణుల రక్షకా, సుకేశుని కుమారులు పితామహుని వరాల వల్ల ధైర్యంతో, శత్రుత్వంతో అన్ని జీవులను బాధిస్తున్నారు.