రక్షామేతి చ యైరుక్తం రాక్షసాస్తే భవన్తు వః । జక్షామ ఇతి యైరుక్తం యక్షా ఏవ భవన్తు వః ।। ౭.౪.
'రక్షిద్దాం' అని అన్నవారు రాక్షసులు అవుతారు. 'తినుదాం' అని అన్నవారు యక్షులు అవుతారు' అని అన్నాడు.
తత్ర హేతిః ప్రహేతిశ్చ భ్రాతరౌ రాక్షసాధిపౌ । మధుకైటభసఙ్కాశౌ బభూవతురరిన్దమౌ ।। ౭.౪.
అక్కడ హేతి, ప్రహేతి అనే ఇద్దరు అన్నదమ్ములు రాక్షసాధిపతులుగా, మధు-కైటభులతో సమానంగా, దేవతలకు శత్రువులుగా ఏర్పడ్డారు.
ప్రహేతిర్ధార్మికస్తత్ర తపోవనగతస్తదా । హేతిర్దారక్రియార్థే తు పరం యత్నమథాకరోత్ ।। ౭.౪.
వారిలో ప్రహేతి ధర్మబద్ధుడై, అప్పట్లో తపోవనంలో నివసించాడు. హేతి మాత్రం కుమారుని కోసం చాలా శ్రమపడ్డాడు.
స కాలభగినీం కన్యాం భయాం నామ భయావహామ్ । ఉదావహదమేయాత్మా స్వయమేవ మహామతిః ।। ౭.౪.
అతడు కలభాగినీ అనే భయానకమైన, భయాన్ని కలిగించే కన్యను భార్యగా చేసుకున్నాడు.
స తస్యాం జనయామాస హేతీ రాక్షసపుఙ్గవః । పుత్రం పుత్రవతాం శ్రేష్ఠో విద్యుత్కేశ ఇతి శ్రుతమ్ ।। ౭.౪.
ఆమె ద్వారా రాక్షసులలో శ్రేష్ఠుడైన హేతి, కుమారులందరిలో ఉత్తముడైన విద్యుత్కేశుడనే కుమారుడిని పొందాడు.
విద్యుత్కేశో హేతిపుత్రః స దీప్తార్కసమప్రభః । వ్యవర్ధత మహాతేజాస్తోయమధ్య ఇవామ్బుదః ।। ౭.౪.
హేతి కుమారుడైన విద్యుత్కేశుడు, దీప్తిమంతమైన సూర్యుడిలా ప్రకాశిస్తూ, నీటిలో పెరిగే మేఘంలా బలవంతుడిగా ఎదిగాడు.
స యదా యౌవనం భద్రమనుప్రాప్తో నిశాచరః । తతో దారక్రియాం తస్య కర్తుం వ్యవసితః పితా ।। ౭.౪.
ఆ నిశాచరుడు యవ్వనంలోకి అడుగుపెట్టినప్పుడు, అతని తండ్రి పెళ్లి చేయాలని నిర్ణయించుకున్నాడు.
సన్ధ్యాయాస్తనయాం సో ఽథ సన్ధ్యాతుల్యాం ప్రభావతః । వరయామాస పుత్రార్థం హేతీ రాక్షసపుఙ్గవః ।। ౭.౪.
అప్పుడు రాక్షసులలో శ్రేష్ఠుడైన హేతి, తన కుమారునికి సంధ్యాదేవికి సమానమైన శక్తి గల సంధ్యా కుమార్తెను వరంగా అడిగాడు.
అవశ్యమేవ దాతవ్యా పరస్మై సేతి సన్ధ్యయా । చిన్తయిత్వా సుతా దత్తా విద్యుత్కేశాయ రాఘవ ।। ౭.౪.
ఇతరుడికి తప్పక ఇస్తే మంచిదని ఆలోచించి, సంద్యా తన కుమార్తెను విద్యుత్కేశునికి ఇచ్చింది, ఓ రాఘవా.
సన్ధ్యాయాస్తనయాం లబ్ధ్వా విద్యుత్కేశో నిశాచరః । రమతే స్మ తయా సార్ధం పౌలోమ్యా మఘవానివ ।। ౭.౪.
సంధ్యా కుమార్తెను పొందిన విద్యుత్కేశుడు, ఆ రాత్రివేళ తిరిగే రాక్షసుడు, ఆమెతో కలిసి ఆనందంగా జీవించాడు, మఘవంతుడు పాలోమిని తోడుగా ఉంచుకున్నట్టు.
కేనచిత్త్వథ కాలేన రామ సాలకటఙ్కటా । విద్యుత్కేశాద్గర్భమాప ఘనరాజిరివార్ణవాత్ ।। ౭.౪.
కొంత కాలం తర్వాత, ఓ రామా, సాలకటంకట అనే ఆమె విద్యుత్కేశుని ద్వారా గర్భవతిగా అయింది, మేఘపుటడిని గాలి నింపినట్టు.
తతః సా రాక్షసీ గర్భం ఘనగర్భసమప్రభమ్ । ప్రసూతా మన్దరం గత్వా గఙ్గా గర్భమివాగ్నిజమ్ ।। ౭.౪.
ఆ రాక్షసీ, మేఘంతో నిండినట్టు ప్రకాశించే గర్భాన్ని మోసుకుంటూ, మందర పర్వతానికి వెళ్లి, గంగా అగ్నిపుత్రుని ప్రసవించినట్టు, తన బిడ్డను ప్రసవించింది.
సముత్సృజ్య తు సా గర్భం విద్యుత్కేశరతార్థినీ । రేమే తు సార్ధం పతినా విస్మృత్య సుతమాత్మజమ్ ।। ౭.౪.
విద్యుత్కేశునితో కలిసి ఉండాలని కోరిన ఆమె, తన బిడ్డను అక్కడే వదిలేసి, తన కుమారుడిని మరచి, భర్తతో ఆనందంగా గడిపింది.
ఉత్సృష్టస్తు తదా గర్భో ఘనశబ్దసమస్వనః । తయోత్సృష్టః స తు శిశుః శరదర్కసమద్యుతిః । నిధాయాస్యే స్వయం ముష్టిం రురోద శనకైస్తదా ।। ౭.౪.
అప్పుడు, ఆమె వదిలిన ఆ శిశువు, మేఘం మోగినట్టు గట్టిగా ఏడుస్తూ, శరదృతువులోని సూర్యునిలా ప్రకాశిస్తూ, తన ముద్దును నోటిలో పెట్టుకుని మెల్లగా ఏడవడం మొదలుపెట్టాడు.
తతో వృషభమాస్థాయ పార్వత్యా సహితః శివః । వాయుమార్గేణ గచ్ఛన్వై శుశ్రావ రుదితస్వనమ్ ।। ౭.౪.
తర్వాత, శివుడు పార్వతితో కలిసి వృషభాన్ని ఎక్కి, గాలిమార్గంలో ప్రయాణిస్తూ, ఆ ఏడుపు శబ్దాన్ని విన్నాడు.
అపశ్యదుమయా సార్ధం రుదన్తం రాక్షసాత్మజమ్ । కారుణ్యభావాత్పార్వత్యా భవస్త్రిపురసూదనః ।। ౭.౪.
ఉమాతో కలిసి, ఆ రాక్షస కుమారుడిని ఏడుస్తూ చూసి, పార్వతీ దయతో త్రిపుర సంహారుడైన భవుని మనసు కదిలింది.
తం రాక్షసాత్మజం చక్రే మాతురేవ వయఃసమమ్ । అమరం చైవ తం కృత్వా మహాదేవో ఽక్షరో ఽవ్యయః ।। ౭.౪.
అఖండుడైన మహాదేవుడు, ఆ రాక్షస కుమారుడిని అతని తల్లితో సమాన వయస్సుతో చేసి, అమరత్వాన్ని కూడా ప్రసాదించాడు.
పురమాకాశగం ప్రాదాత్పార్వత్యాః ప్రియకామ్యయా । ఉమయాపి వరో దత్తో రాక్షసానాం నృపాత్మజ ।। ౭.౪.
పార్వతీపై ప్రేమతో, శివుడు ఆ బాలుడికి ఆకాశంలో ఒక నగరాన్ని ఇచ్చాడు; ఉమా కూడా రాక్షసులకు ఒక వరం ఇచ్చింది, ఓ రాజకుమారా.
సద్యోపలబ్ధిర్గర్భస్య ప్రసూతిః సద్య ఏవ చ । సద్య ఏవ వయఃప్రాప్తిర్మాతురేవ వయస్సమమ్ ।। ౭.౪.
ఆ బాలుడు వెంటనే జన్మించి, వెంటనే పెరిగి, తన తల్లితో సమాన వయస్సును తక్షణమే పొందాడు.
తతః సుకేశో వరదానగర్వితః శ్రియం ప్రభోః ప్రాప్య హరస్య పార్శ్వతః । చచార సర్వత్ర మహాన్మహామతిః ఖగం పురం ప్రాప్య పురన్దరో యథా ।। ౭.౪.
తర్వాత, వరప్రభావంతో గర్వంగా ఉన్న సుకేశుడు, పరమేశ్వరుని వైభవాన్ని పొందినవాడు, శివుని పక్కన నివసిస్తూ, ఆకాశనగరాన్ని పొంది, ఇంద్రుడు అమరావతిని పొందినట్టు, ఎక్కడికక్కడ తిరిగాడు.
సుకేశం ధార్మికం దృష్ట్వా వరలబ్ధం చ రాక్షసమ్ । గ్రామణీర్నామ గన్ధర్వో విశ్వావసుసమప్రభః ।। ౭.౫.
ధర్మపరుడు, వరాన్ని పొందిన రాక్షసుడైన సుకేశుణ్ని చూసి, విశ్వావసు అనే గంధర్వాధిపతి, అతడితో సమానమైన కాంతితో, అక్కడికి వచ్చాడు.
తస్య దేవవతీ నామ ద్వితీయా శ్రీరివాత్మజా । త్రిషు లోకేషు విఖ్యాతా రూపయౌవనశాలినీ । తాం సుకేశాయ ధర్మేణ దదౌ రక్షఃశ్రియం యథా ।। ౭.౫.
అతనికి దేవవతీ అనే రెండో కుమార్తె ఉండేది. ఆమె లక్ష్మిలా ప్రకాశవంతురాలు, మూడు లోకాలలో అందం, యవ్వనంతో ప్రసిద్ధురాలు. ఆ దేవవతిని సుకేశునికి ధర్మబద్ధంగా ఇచ్చాడు, రాక్షస సంపదను ఇచ్చినట్టు.
వరదానకృతైశ్వర్యం సా తం ప్రాప్య పతిం ప్రియమ్ । ఆసీద్దేవవతీ తుష్టా ధనం ప్రాప్యేవ నిర్ధనః ।। ౭.౫.
వరప్రభావంతో ఉన్న ప్రియమైన భర్తను పొందిన దేవవతీ, ధనాన్ని పొందిన దరిద్రుడు సంతోషపడినట్టు, తృప్తిగా ఉండింది.
స తయా సహ సంయుక్తో రరాజ రజనీచరః । అఞ్జనాదభినిష్క్రాన్తః కరేణ్వేవ మహాగజః ।। ౭.౫.
ఆమెతో కలసి జీవిస్తున్న ఆ రాత్రివేళ తిరిగే రాక్షసుడు, అంధకార అడవిలోంచి బయటపడిన గొప్ప ఏనుగులా ప్రకాశించాడు.
దేవవత్యాం సుకేశస్తు జనయామాస రాఘవ ।। ౭.౫.
దేవవతీ ద్వారా సుకేశుడు కుమారులను కనాడు, ఓ రాఘవా.
త్రీన్ పుత్రాన్ జనయామాస త్రేతాగ్నిసమవిగ్రహాన్ । మాల్యవన్తం సుమాలిం చ మాలిం చ బలినాం వరమ్ । త్రీంస్త్రినేత్రసమాన్పుత్రాన్రాక్షసాన్రాక్షసాధిపః ।। ౭.౫.
తపోవనం మంటలా రూపంలో ఉన్న ముగ్గురు కుమారులను, మాల్యవంతు, సుమాలి, మాలి అనే బలవంతులలో శ్రేష్ఠులను, త్రినేత్రుడితో సమానమైన రాక్షసాధిపతిగా సుకేశుడు కనాడు.
త్రయో లోకా ఇవావ్యగ్రాః స్థితాస్త్రయ ఇవాగ్నయః । త్రయో మన్త్రా ఇవాత్యుగ్రాస్త్రయో ఘోరా ఇవామయాః ।। ౭.౫.
వారు మూడు లోకాలు లాగానే అచంచలంగా నిలిచారు; మూడు అగ్నులు లాగా జ్వలించేవారు; మూడు గొప్ప మంత్రాలు లాగా బలంగా ఉన్నారు; మూడు భయంకరమైన వ్యాధులు లాగా భయపెట్టేవారు.
త్రయః సుకేశస్య సుతాస్త్రేతాగ్నిసమతేజసః । వివృద్ధిమగమంస్తత్ర వ్యాధయోపేక్షితా ఇవ ।। ౭.౫.
సుకేశుని ముగ్గురు కుమారులు యజ్ఞాగ్ని తేజస్సుతో సమానంగా అక్కడ బలంగా పెరిగారు; పట్టించుకోని వ్యాధులు ఎలా పెరుగుతాయో అలా వారు అభివృద్ధి చెందారు.
వరప్రాప్తిం పితుస్తే తు జ్ఞాత్వేశ్వరతపోబలాత్ । తపస్తప్తుం గతా మేరుం భ్రాతరః కృతనిశ్చయాః ।। ౭.౫.
తండ్రి తపస్సు వల్ల వరం పొందిన విషయాన్ని తెలుసుకుని, ఆ ముగ్గురు అన్నదమ్ములు దృఢనిశ్చయంతో తపస్సు చేయడానికి మేరు పర్వతానికి వెళ్లారు.
ప్రగృహ్య నియమాన్ఘోరాన్రాక్షసా నృపసత్తమ । విచేరుస్తే తపో ఘోరం సర్వభూతభయావహమ్ ।। ౭.౫.
ఓ రాజులలో శ్రేష్ఠుడా, ఆ రాక్షసులు కఠిన నియమాలు పాటిస్తూ, భయంకరమైన తపస్సు చేసి, అన్ని జీవులకు భయాన్ని కలిగించారు.