తతః శత్రుఘ్నవచనాత్ సుమన్త్రో నామ సారథిః। యోజయిత్వాభిచక్రామ రథం సర్వాఙ్గశోభనమ్
తర్వాత శత్రుఘ్నుని ఆజ్ఞతో, సుమంత్రుడు అనే సారథి, అన్ని అంగాలలో అందంగా ఉన్న రథాన్ని జోడించి తీసుకొచ్చాడు.
అగ్న్యర్కామలసంకాశం దివ్యం దృష్ట్వా రథం స్థితమ్। ఆరురోహ మహాబాహూ రామః పరపురంజయః
అగ్ని, సూర్యుల వలె ప్రకాశించే ఆ దివ్య రథాన్ని సిద్ధంగా ఉన్నదిగా చూసి, మహాబాహువంతుడైన రాముడు, శత్రు నగరాలను జయించినవాడు, ఆ రథంపై ఎక్కాడు.
సుగ్రీవో హనుమాంశ్చైవ మహేన్ద్రసదృశద్యుతీ। స్నాతౌ దివ్యనిభైర్వస్త్రైర్జగ్మతుః శుభకుణ్డలౌ
సుగ్రీవుడు, హనుమంతుడు ఇద్దరూ మహేంద్రునిలా తేజస్సుతో, స్నానం చేసి, దివ్యమైన వస్త్రాలు ధరించి, శుభమైన కుండలాలు వేసుకుని బయలుదేరారు.
సర్వాభరణజుష్టాశ్చ యయుస్తాః శుభకుణ్డలాః। సుగ్రీవపత్న్యః సీతా చ ద్రష్టుం నగరముత్సుకాః
అన్ని ఆభరణాలు ధరించి, శుభకుండలాలు వేసుకున్న సుగ్రీవుని భార్యలు, సీతతో కలిసి పట్టణాన్ని చూడాలని ఉత్సాహంగా బయలుదేరారు.
అయోధ్యాయాం చ సచివా రాజ్ఞో దశరథస్య చ। పురోహితం పురస్కృత్య మన్త్రయామాసురర్థవత్
అయోధ్యలో రాజు దశరథుని మంత్రి వర్గం, పురోహితుడిని ముందుకు పెట్టుకొని, జాగ్రత్తగా ఆలోచన చేశారు.
అశోకో విజయశ్చైవ సిద్ధార్థశ్చ సమాహితాః। మన్త్రయన్ రామవృద్ధ్యర్థమృద్ధ్యర్థం నగరస్య చ
అశోకుడు, విజయుడు, సిద్ధార్థుడు — వీరంతా మనసు పెట్టి, రాముని అభివృద్ధికీ, పట్టణం శ్రేయస్సుకూ కలిసి చర్చించారు.
సర్వమేవాభిషేకార్థం జయార్హస్య మహాత్మనః। కర్తుమర్హథ రామస్య యద్ యన్మఙ్గలపూర్వకమ్
విజయానికి అర్హుడైన మహాత్ముడు రాముని అభిషేకానికి కావలసిన శుభకార్యాలన్నీ మీరు సిద్ధం చేయాలి.
ఇతి తే మన్త్రిణః సర్వే సందిశ్య చ పురోహితః। నగరాన్నిర్యయుస్తూర్ణం రామదర్శనబుద్ధయః
అంతటా మంత్రులకు ఆదేశించిన పురోహితుడు, రాముని దర్శించాలనే ఉద్దేశంతో, పట్టణం నుంచి త్వరగా బయలుదేరాడు.
హరియుక్తం సహస్రాక్షో రథమిన్ద్ర ఇవానఘః। ప్రయయౌ రథమాస్థాయ రామో నగరముత్తమమ్
పరిపూర్ణుడైన రాముడు, ఇంద్రుడు గుర్రాలతో నడిపే రథంపై ఎక్కినట్లు, అద్భుతమైన రథాన్ని ఎక్కి బయలుదేరాడు.
జగ్రాహ భరతో రశ్మీన్ శత్రుఘ్నశ్ఛత్రమాదదే। లక్ష్మణో వ్యజనం తస్య మూర్ధ్ని సంవీజయంస్తదా
భరతుడు రథపు లగ్గాలు పట్టాడు, శత్రుఘ్నుడు ఛత్రాన్ని పట్టాడు, లక్ష్మణుడు అప్పట్లో రాముని తలపై చమురు వడికాడు.
శ్వేతం చ వాలవ్యజనం జగృహే పరితః స్థితః। అపరం చన్ద్రసంకాశం రాక్షసేన్ద్రో విభీషణః
పక్కనే నిలబడి, రాక్షసాధిపతి విభీషణుడు, చంద్రుడిలా మెరిసే మరో తెల్లని చమురు పట్టాడు.
ఋషిసఙ్ఘైస్తదాఽఽకాశే దేవైశ్చ సమరుద్గణైః। స్తూయమానస్య రామస్య శుశ్రువే మధురధ్వనిః
ఆ సమయంలో, ఆకాశంలో ఋషులూ, దేవతలూ, మరుత్ గణాలతో కలిసి రాముని స్తుతిస్తూ, మధురమైన ధ్వని వినిపించింది.
తతః శత్రుఞ్జయం నామ కుఞ్జరం పర్వతోపమమ్। ఆరురోహ మహాతేజాః సుగ్రీవః ప్లవగర్షభః
అప్పుడే వానరుల అధిపతి సుగ్రీవుడు, శత్రుజయ అనే పర్వతం లాంటి ఏనుగుపై ఎక్కాడు.
నవ నాగసహస్రాణి యయురాస్థాయ వానరాః। మానుషం విగ్రహం కృత్వా సర్వాభరణభూషితాః
వానరులు అందరూ మానవ రూపంలో, అలంకారాలతో అలంకరించి, తొమ్మిది వేల ఏనుగులపై ఎక్కి వచ్చారు.
శఙ్ఖశబ్దప్రణాదైశ్చ దున్దుభీనాం చ నిఃస్వనైః। ప్రయయౌ పురుషవ్యాఘ్రస్తాం పురీం హర్మ్యమాలినీమ్
శంఖాల శబ్దంతో, డుండుభి మేళాల మోగింపుతో, మానవసింహుడు ఆ అద్భుతమైన గృహాలతో అలంకరించిన నగరానికి వెళ్లాడు.
దదృశుస్తే సమాయాన్తం రాఘవం సపురఃసరమ్। విరాజమానం వపుషా రథేనాతిరథం తదా
వారు ముందుగా రాఘవుని రథంపై, కాంతివంతమైన రూపంతో, మహారథుడిగా సమీపిస్తున్నాడని చూశారు.
తే వర్ధయిత్వా కాకుత్స్థం రామేణ ప్రతినన్దితాః। అనుజగ్ముర్మహాత్మానం భ్రాతృభిః పరివారితమ్
వారు కకుత్థ్స వంశీయుడైన రాముని నమస్కరించి, రాముడు కూడా వారిని ఆప్యాయంగా పలకరించి, తన సోదరులతో చుట్టుముట్టబడి ముందుకు నడిచాడు.
అమాత్యైర్బ్రాహ్మణైశ్చైవ తథా ప్రకృతిభిర్వృతః। శ్రియా విరురుచే రామో నక్షత్రైరివ చన్ద్రమాః
మంత్రులు, బ్రాహ్మణులు, ప్రజలు చుట్టూ ఉండగా, రాముడు నక్షత్రాల మధ్య చంద్రుడిలా కాంతివంతంగా మెరిసాడు.
స పురోగామిభిస్తూర్యైస్తాలస్వస్తికపాణిభిః। ప్రవ్యాహరద్భిర్ముదితైర్మఙ్గలాని వృతో యయౌ
ముందుగా వెళ్తున్న వారు వాద్యాలతో, తాళాలు, స్వస్తికాల్ని చేతుల్లో పట్టుకొని, ఆనందంగా మంగళాలు పలుకుతూ, రాముని చుట్టూ సాగారు.
అక్షతం జాతరూపం చ గావః కన్యాః సహద్విజాః। నరా మోదకహస్తాశ్చ రామస్య పురతో యయుః
అఖండమైన అక్షతలు, బంగారం, ఆవులు, కన్యలు, ద్విజులతో పాటు, మోదకాలు చేతిలో పట్టుకున్న పురుషులు రాముని ముందుగా నడిచారు.
సఖ్యం చ రామః సుగ్రీవే ప్రభావం చానిలాత్మజే। వానరాణాం చ తత్ కర్మ హ్యాచచక్షేఽథ మన్త్రిణామ్
రాముడు మంత్రులకు, సుగ్రీవునితో తన స్నేహాన్ని, హనుమంతుని పరాక్రమాన్ని, వానరుల చేసిన కార్యాలను వివరించాడు.
శ్రుత్వా చ విస్మయం జగ్మురయోధ్యాపురవాసినః। వానరాణాం చ తత్ కర్మ రాక్షసానాం చ తద్ బలమ్। విభీషణస్య సంయోగమాచచక్షేఽథ మన్త్రిణామ్
వానరుల కార్యాలు, రాక్షసుల బలాన్ని విని, అయోధ్యవాసులు ఆశ్చర్యపోయారు. విభీషణుని మైత్రిని కూడా రాముడు మంత్రులకు వివరించాడు.
ద్యుతిమానేతదాఖ్యాయ రామో వానరసంయుతః। హృష్టపుష్టజనాకీర్ణామయోధ్యాం ప్రవివేశ సః
ఈ మహిమను వివరించిన తరువాత, వానరులతో కూడిన రాముడు, ఆనందంగా, సంపన్నంగా ఉన్న ప్రజలతో నిండిన అయోధ్యలో ప్రవేశించాడు.
తతో హ్యభ్యుచ్ఛ్రయన్ పౌరాః పతాకాశ్చ గృహే గృహే। ఐక్ష్వాకాధ్యుషితం రమ్యమాససాద పితుర్గృహమ్
అప్పుడే పట్టణవాసులు ప్రతి ఇంట్లో జెండాలు ఎగురవేశారు. ఇక్ష్వాకువంశీయులు నివసించే ఆ అందమైన ఇంటిని రాముడు చేరుకున్నాడు.
అథాబ్రవీద్ రాజపుత్రో భరతం ధర్మిణాం వరమ్। అర్థోపహితయా వాచా మధురం రఘునన్దనః
తర్వాత రఘువంశానికి ఆనందంగా ఉన్న రాముడు, ధర్మంలో శ్రేష్ఠుడైన భరతునికి అర్థవంతంగా, మధురంగా మాటలు చెప్పాడు.
పితుర్భవనమాసాద్య ప్రవిశ్య చ మహాత్మనః। కౌసల్యాం చ సుమిత్రాం చ కైకేయీమభివాద్య చ
తన తండ్రి ఇంటిని చేరి లోపలికి వెళ్లిన రాముడు, కౌసల్య, సుమిత్ర, కైకేయి దేవులను నమస్కరించాడు.
తచ్చ మద్భవనం శ్రేష్ఠం సాశోకవనికం మహత్। ముక్తావైదూర్యసంకీర్ణం సుగ్రీవాయ నివేదయ
నా ఇంటిలో అశోకవనంతో కూడిన ఆ గొప్ప, శ్రేష్ఠమైన భవనాన్ని, ముత్యాలు, వైడూర్యాలతో అలంకరించబడినదాన్ని, సుగ్రీవునికి అప్పగించు.
తస్య తద్ వచనం శ్రుత్వా భరతః సత్యవిక్రమః। హస్తే గృహీత్వా సుగ్రీవం ప్రవివేశ తమాలయమ్
అలా రాముడు చెప్పిన మాటలు వినగానే, ధైర్యవంతుడైన భరతుడు సుగ్రీవుని చేయి పట్టుకుని ఆ ఇంట్లోకి తీసుకెళ్లాడు.
తతస్తైలప్రదీపాంశ్చ పర్యఙ్కాస్తరణాని చ। గృహీత్వా వివిశుః క్షిప్రం శత్రుఘ్నేన ప్రచోదితాః
తర్వాత శత్రుఘ్నుని సూచనతో, వారు నూనె దీపాలు, మంచాల పరుపులు తీసుకుని త్వరగా లోపలికి వెళ్లారు.
ఉవాచ చ మహాతేజాః సుగ్రీవం రాఘవానుజః। అభిషేకాయ రామస్య దూతానాజ్ఞాపయ ప్రభో
అప్పుడు మహాతేజస్సుతో ఉన్న రాముని తమ్ముడు సుగ్రీవునితో ఇలా అన్నాడు: 'ప్రభూ! రాముని అభిషేకానికి దూతలకు ఆజ్ఞాపించు.'