పాదుకే తే తు రామస్య గృహీత్వా భరతః స్వయమ్। చరణాభ్యాం నరేన్ద్రస్య యోజయామాస ధర్మవిత్
ఆ తర్వాత ధర్మాన్ని బాగా తెలిసిన భరతుడు రాముని పాదుకలను తీసుకుని, స్వయంగా రాజు పాదాల దగ్గర పెట్టాడు.
అబ్రవీచ్చ తదా రామం భరతః స కృతాఞ్జలిః। ఏతత్ తే సకలం రాజ్యం న్యాసం నిర్యాతితం మయా
ఆ సమయంలో భరతుడు చేతులు జోడించి రాముని చూచి ఇలా అన్నాడు: "ఈ మొత్తం రాజ్యాన్ని నాకు అప్పగించినట్టు, ఇప్పుడు మళ్లీ నీకే తిరిగి ఇస్తున్నాను."
అద్య జన్మ కృతార్థం మే సంవృత్తశ్చ మనోరథః। యత్ త్వాం పశ్యామి రాజానమయోధ్యాం పునరాగతమ్
ఈ రోజు నా జన్మ ఫలించిందని, నా కోరిక నెరవేరిందని అనిపిస్తోంది; ఎందుకంటే నువ్వు అయోధ్యకు తిరిగి వచ్చి రాజుగా ఉన్నావు కనుక.
అవేక్షతాం భవాన్ కోశం కోష్ఠాగారం గృహం బలమ్। భవతస్తేజసా సర్వం కృతం దశగుణం మయా
నీవు కోశాన్ని, గిడ్డంగులను, రాజప్రాసాదాన్ని, సైన్యాన్ని పరిశీలించు; నీ తేజంతో నేను ఇవన్నీ పది రెట్లు పెంచాను.
తథా బ్రువాణం భరతం దృష్ట్వా తం భ్రాతృవత్సలమ్। ముముచుర్వానరా బాష్పం రాక్షసశ్చ విభీషణః
ఇలా అన్న భరతుని సోదర ప్రేమను చూసి, వానరులు కన్నీళ్లు పెట్టారు; రాక్షసుడైన విభీషణుడూ అలాగే కన్నీళ్లు పెట్టాడు.
తతః ప్రహర్షాద్ భరతమఙ్కమారోప్య రాఘవః। యయౌ తేన విమానేన ససైన్యో భరతాశ్రమమ్
తర్వాత, అపారమైన ఆనందంతో రాఘవుడు భరతుని తన మడిలోకి ఎత్తుకుని, తన సైన్యంతో కలిసి ఆ విమానంలో భరతుని ఆశ్రమానికి వెళ్లాడు.
భరతాశ్రమమాసాద్య ససైన్యో రాఘవస్తదా। అవతీర్య విమానాగ్రాదవతస్థే మహీతలే
రాఘవుడు తన సైన్యంతో భరతుని ఆశ్రమానికి చేరుకుని, ఆ గొప్ప విమానం మీదనుంచి దిగిపోయి భూమిమీద నిలబడ్డాడు.
అబ్రవీత్ తు తదా రామస్తద్ విమానమనుత్తమమ్। వహ వైశ్రవణం దేవమనుజానామి గమ్యతామ్
ఆ సమయంలో రాముడు ఆ అద్భుతమైన విమానాన్ని చూచి, "వైశ్రవణుడైన దేవుని నీవు మళ్ళీ తీసుకెళ్ళు; నేను నీకు వెళ్ళమని అనుమతిస్తున్నాను," అన్నాడు.
తతో రామాభ్యనుజ్ఞాతం తద్ విమానమనుత్తమమ్। ఉత్తరాం దిశముద్దిశ్య జగామ ధనదాలయమ్
రాముడు అనుమతించగానే, ఆ అపూర్వమైన విమానం ఉత్తర దిశగా ధనదుని నివాసానికి బయలుదేరింది.
విమానం పుష్పకం దివ్యం సంగృహీతం తు రక్షసా। అగమద్ ధనదం వేగాద్ రామవాక్యప్రచోదితమ్
రాక్షసుడు ఎత్తుకుపోయిన ఆ దివ్యమైన పుష్పక విమానం, రాముని ఆజ్ఞతో వేగంగా కుబేరుని వద్దకు వెళ్లింది.
పురోహితస్యాత్మసఖస్య రాఘవో బృహస్పతేః శక్ర ఇవామరాధిపః। నిపీడ్య పాదౌ పృథగాసనే శుభే సహైవ తేనోపవివేశ వీర్యవాన్
ఇంద్రుడు తన గురువు, స్నేహితుడైన బృహస్పతిని గౌరవించినట్టు, రాఘవుడు తన పురోహితుడైన మిత్రుని పాదాలు నమిలి, అతనితో కలిసి ప్రత్యేకమైన అందమైన ఆసనంపై కూర్చున్నాడు.
thumb|అష్టావింశత్యధికశతతమః సర్గః శ్రూయతామ్|center thumb|మఙ్గలశాసనం శ్రూయతామ్|center శ్రీమద్వాల్మీకియరామాయణే యుద్ధకాణ్డే అష్టావింశత్యధికశతతమః సర్గః ॥౬-
ఇప్పుడు శ్రీమద్వాల్మీకిరామాయణంలో యుద్ధకాండలో నూర ఇరవై ఎనిమిదవ సర్గ, మంగళాశాసనం వినండి.
శిరస్యఞ్జలిమాధాయ కైకేయ్యానన్దవర్ధనః। బభాషే భరతో జ్యేష్ఠం రామం సత్యపరాక్రమమ్
కైకేయి కుమారుడైన భరతుడు చేతులు జోడించి తలపై పెట్టి, తన పెద్ద అన్నయ్య అయిన సత్యపరాక్రముడైన రామునితో మాట్లాడాడు.
పూజితా మామికా మాతా దత్తం రాజ్యమిదం మమ। తద్ దదామి పునస్తుభ్యం యథా త్వమదదా మమ
నా తల్లి గౌరవించబడింది, ఈ రాజ్యం నాకు అప్పగించబడింది; ఇప్పుడు నువ్వు నాకు ఇచ్చినట్టే, మళ్లీ నీకే తిరిగి ఇస్తున్నాను.
ధురమేకాకినా న్యస్తాం వృషభేణ బలీయసా। కిశోరవద్ గురుం భారం న వోఢుమహముత్సహే
ఒక్క బలమైన ఎద్దుపై పెట్టిన భారాన్ని చిన్న దూడ మోయలేనట్టు, నేను కూడా ఈ గొప్ప బాధ్యతను మోయలేను.
వారివేగేన మహతా భిన్నః సేతురివ క్షరన్। దుర్బన్ధనమిదం మన్యే రాజ్యచ్ఛిద్రమసంవృతమ్
పెద్ద వరద నీటితో తెగిపోయిన ఆనెత్తులా, ఈ రాజ్యంలో బలహీనతలు, లోపాలు ఉన్నాయని నేను భావిస్తున్నాను.
గతిం ఖర ఇవాశ్వస్య హంసస్యేవ చ వాయసః। నాన్వేతుముత్సహే వీర తవ మార్గమరిందమ
ఓ వీరా, శత్రువులను జయించిన రామా! ఎలాగైతే కాకి, గాడిద లేదా హంస వెళ్ళే దారిని అనుసరించలేకపోతుందో, అలాగే నేను నీ మార్గాన్ని అనుసరించలేను.
యథా చారోపితో వృక్షో జాతశ్చాన్తర్నివేశనే। మహానపి దురారోహో మహాస్కన్ధః ప్రశాఖవాన్
ఇంట్లో నాటిన చెట్టు ఎంత పెద్దదైనా, ఎన్ని కొమ్మలున్నా, ఎక్కడం కష్టమైనదైనా పెరుగుతుంది.
శీర్యేత పుష్పితో భూత్వా న ఫలాని ప్రదర్శయన్। తస్య నానుభవేదర్థం యస్య హేతోః స రోపితః
ఆ చెట్టు పువ్వులు పూసినా, ఫలాలు కాయకుండా వాడిపోతుంది. దాన్ని నాటినవాడికి ఆశించిన ప్రయోజనం కలగదు.
ఏషోపమా మహాబాహో త్వమర్థం వేత్తుమర్హసి। యద్యస్మాన్ మనుజేన్ద్ర త్వం భర్తా భృత్యాన్ న శాధి హి
ఓ మహాబాహువంతుడా! ఇదే ఉపమానం. దీని అర్థాన్ని నువ్వు గ్రహించాలి. మనుజేంద్రా! నువ్వు మా ప్రభువైతే, మమ్మల్ని ఉపయోగించి నీ సేవకులను పాలించకూడదు.
జగదద్యాభిషిక్తం త్వామనుపశ్యతు రాఘవ। ప్రతపన్తమివాదిత్యం మధ్యాహ్నే దీప్తతేజసమ్
ఈ రోజు రాఘవా, నిన్ను అభిషేకం చేసినవాడిగా, మధ్యాహ్నపు సూర్యునిలా ప్రకాశిస్తూ, లోకమంతా చూచాలని కోరుకుంటున్నాము.
తూర్యసంఘాతనిర్ఘోషైః కాఞ్చీనూపురనిఃస్వనైః। మధురైర్గీతశబ్దైశ్చ ప్రతిబుధ్యస్వ శేష్వ చ
తూర్యాల ధ్వని, బంగారు నూపురాల మోగుడు, మధురమైన పాటల స్వరాలతో నీవు మేలుకొని, విశ్రాంతి పొందాలి.
యావదావర్తతే చక్రం యావతీ చ వసుంధరా। తావత్ త్వమిహ లోకస్య స్వామిత్వమనువర్తయ
చక్రం తిరుగ solange భూమి నిలిచి ఉన్నంతవరకు, నీవు ఈ లోకాన్ని పాలించాలి.
భరతస్య వచః శ్రుత్వా రామః పరపురఞ్జయః। తథేతి ప్రతిజగ్రాహ నిషసాదాసనే శుభే
భరతుని మాటలు విన్న రాముడు, శత్రు నగరాలను జయించినవాడు, 'అలా జరుగనీ' అని అంగీకరించి, ఆ శుభాసనంపై కూర్చున్నాడు.
తతః శత్రుఘ్నవచనాన్నిపుణాః శ్మశ్రువర్ధనాః। సుఖహస్తాః సుశీఘ్రాశ్చ రాఘవం పర్యవారయన్
తర్వాత శత్రుఘ్నుని ఆజ్ఞతో, నైపుణ్యం కలిగిన, మృదువైన చేతులు కలిగిన, వేగంగా పనిచేసే క్షౌరకులు రాఘవుని చుట్టూ చేరారు.
పూర్వం తు భరతే స్నాతే లక్ష్మణే చ మహాబలే। సుగ్రీవే వానరేన్ద్రే చ రాక్షసేన్ద్రే విభీషణే
ముందుగా భరతుడు స్నానం చేసి, మహాబలుడు లక్ష్మణుడు, వానరరాజు సుగ్రీవుడు, రాక్షసరాజు విభీషణుడు స్నానం చేశారు.
విశోధితజటః స్నాతశ్చిత్రమాల్యానులేపనః। మహార్హవసనోపేతస్తస్థౌ తత్ర శ్రియా జ్వలన్
తన జటలు శుభ్రంగా చేసి, స్నానం చేసి, అందమైన పుష్పమాలలు, అంగరాగాలు ధరించి, విలువైన వస్త్రాలు వేసుకుని, రాముడు అక్కడ మహిమతో ప్రకాశిస్తూ నిలిచాడు.
ప్రతికర్మ చ రామస్య కారయామాస వీర్యవాన్। లక్ష్మణస్య చ లక్ష్మీవానిక్ష్వాకుకులవర్ధనః
ఇక్ష్వాకువంశాన్ని వృద్ధిచేసిన వాడైన లక్ష్మణుడు, రామునికీ లక్ష్మణునికీ శోభాయమానమైన అలంకారాలు చేయించాడు.
ప్రతికర్మ చ సీతాయాః సర్వా దశరథస్త్రియః। ఆత్మనైవ తదా చక్రుర్మనస్విన్యో మనోహరమ్
అందరు దశరథ మహారాజు భార్యలు, మానసికంగా ఉన్నవారు, సీతకు అందమైన అలంకారాలు స్వయంగా చేసి, ఆమెను ఆకర్షణీయంగా తీర్చిదిద్దారు.
తతో వానరపత్నీనాం సర్వాసామేవ శోభనమ్। చకార యత్నాత్ కౌసల్యా ప్రహృష్టా పుత్రవత్సలా
తర్వాత, తన కుమారునిపై అపారమైన ప్రేమ కలిగిన కౌసల్యా, ఆనందంతో వానరుల భార్యలందరికీ శోభాయమానమైన అలంకారాలు జాగ్రత్తగా చేసింది.