తతో హర్షసముద్భూతో నిఃస్వనో దివమస్పృశత్। స్త్రీబాలయువవృద్ధానాం రామోఽయమితి కీర్తితే
ఆ ఆనందంతో ఉద్భవించిన గొప్ప శబ్దం ఆకాశాన్ని తాకింది. ఆ సమయంలో ఆడవాళ్లు, పిల్లలు, యువకులు, వృద్ధులు అందరూ 'ఇతనే రాముడు!' అని ఆనందంగా పలికారు.
రథకుఞ్జరవాజిభ్యస్తేఽవతీర్య మహీం గతాః। దదృశుస్తం విమానస్థం నరాః సోమమివామ్బరే
రథాల నుండి, ఏనుగుల నుండి, గుర్రాల నుండి దిగిన ప్రజలు భూమిపైకి వచ్చి, ఆకాశంలో చంద్రుడిలా విమానంలో ఉన్న రాముడిని చూశారు.
ప్రాఞ్జలిర్భరతో భూత్వా ప్రహృష్టో రాఘవోన్ముఖః। యథార్థేనార్ఘ్యపాద్యాద్యైస్తతో రామమపూజయత్
భరతుడు ఆనందంతో చేతులు జోడించి రాఘవుడి వైపు తిరిగి, యథావిధిగా పాద్యార్ఘ్యాదులతో రాముని సత్కరించాడు.
మనసా బ్రహ్మణా సృష్టే విమానే భరతాగ్రజః। రరాజ పృథుదీర్ఘాక్షో వజ్రపాణిరివామరః
బ్రహ్మదేవుడు మనస్సుతో సృష్టించిన ఆ విమానంలో, విస్తృతమైన, పొడవైన కళ్లతో ఉన్న భరతుని అన్నయ్య రాముడు, వజ్రాయుధాన్ని పట్టుకున్న దేవతలవంటి మహిమతో మెరిసిపోతున్నాడు.
తతో విమానాగ్రగతం భరతో భ్రాతరం తదా। వవన్దే ప్రణతో రామం మేరుస్థమివ భాస్కరమ్
ఆ సమయంలో భరతుడు, విమానంలో ముందున కూర్చున్న తన అన్న రాముని, మెరుమలపై ఉన్న సూర్యుని చూసినట్లు, నమస్కరించాడు.
తతో రామాభ్యనుజ్ఞాతం తద్ విమానమనుత్తమమ్। హంసయుక్తం మహావేగం నిపపాత మహీతలమ్
తర్వాత రాముడు అనుమతి ఇచ్చిన వెంటనే, ఆ హంసలు జోడించబడిన, అత్యంత వేగంగా ప్రయాణించే అద్భుతమైన విమానం భూమిపైకి దిగింది.
ఆరోపితో విమానం తద్ భరతః సత్యవిక్రమః। రామమాసాద్య ముదితః పునరేవాభ్యవాదయత్
సత్యవిక్రముడు అయిన భరతుడు ఆ విమానంలో ఎక్కి, ఆనందంతో రాముని దగ్గరకు వెళ్లి మరలా నమస్కరించాడు.
తం సముత్థాయ కాకుత్స్థశ్చిరస్యాక్షిపథం గతమ్। అఙ్కే భరతమారోప్య ముదితః పరిషస్వజే
చిరకాలం తరువాత భరతుడు తన కళ్లకు కనిపించగానే, కాకుత్స్థ వంశజుడు రాముడు లేచి, భరతుని తన మడిలో కూర్చోబెట్టి ఆనందంగా ఆలింగనం చేశాడు.
తతో లక్ష్మణమాసాద్య వైదేహీం చ పరంతపః। అథాభ్యవాదయత్ ప్రీతో భరతో నామ చాబ్రవీత్
తర్వాత శత్రువులను సంహరించే రాముడు, లక్ష్మణుని, వైదేహిని దగ్గరకు వెళ్లి, సంతోషంతో వారికి నమస్కరించి 'భరతా' అని పలికాడు.
సుగ్రీవం కేకయీపుత్రో జామ్బవన్తమథాఙ్గదమ్। మైన్దం చ ద్వివిదం నీలమృషభం చైవ సస్వజే
కైకేయి కుమారుడు భరతుడు, సుగ్రీవుడు, జాంబవంతుడు, ఆంగదుడు, మైందుడు, ద్వివిదుడు, నీలుడు, ఋషభుడు వీరిని ఒక్కొక్కరిని ఆలింగనం చేశాడు.
సుషేణం చ నలం చైవ గవాక్షం గన్ధమాదనమ్। శరభం పనసం చైవ పరితః పరిషస్వజే
అలాగే సుషేణుడు, నలుడు, గవాక్షుడు, గంధమాదనుడు, శరభుడు, పనసుడు వీరిని చుట్టూ ఉన్నవారిని కూడా ఆలింగనం చేశాడు.
తే కృత్వా మానుషం రూపం వానరాః కామరూపిణః। కుశలం పర్యపృచ్ఛంస్తే ప్రహృష్టా భరతం తదా
ఆ వానరులు తమ ఇష్టానుసారం మానవ రూపం ధరించి, ఆనందంతో భరతుని శుభప్రశ్నలు అడిగారు.
అథాబ్రవీద్ రాజపుత్రః సుగ్రీవం వానరర్షభమ్। పరిష్వజ్య మహాతేజా భరతో ధర్మిణాం వరః
ఆ తరువాత ధర్మంలో ప్రథముడైన మహాతేజస్వి భరతుడు, వానరులలో ప్రధానుడు అయిన సుగ్రీవుని ఆలింగనం చేసి మాట్లాడాడు.
త్వమస్మాకం చతుర్ణాం వై భ్రాతా సుగ్రీవ పఞ్చమః। సౌహృదాజ్జాయతే మిత్రమపకారోఽరిలక్షణమ్
సుగ్రీవా! మేము నలుగురిలో నీవు ఐదవ అన్నయ్యవు. స్నేహం అనేది మనస్పూర్తిగా కలిగితేనే మిత్రత్వం ఏర్పడుతుంది. ద్రోహం చేయడం శత్రువు లక్షణం.
విభీషణం చ భరతః సాన్త్వవాక్యమథాబ్రవీత్। దిష్ట్యా త్వయా సహాయేన కృతం కర్మ సుదుష్కరమ్
తర్వాత భరతుడు విభీషణునితో సాంత్వనగా ఇలా అన్నాడు: 'నీ సహాయంతో అద్వితీయమైన కష్టమైన పని పూర్తయ్యింది. ఇది అదృష్టం.'
శత్రుఘ్నశ్చ తదా రామమభివాద్య సలక్ష్మణమ్। సీతాయాశ్చరణౌ వీరో వినయాదభ్యవాదయత్
ఆ సమయంలో శత్రుఘ్నుడు రామునికి, లక్ష్మణునికి నమస్కరించి, వినయంతో సీతాదేవి పాదాలకు నమస్కరించాడు.
రామో మాతరమాసాద్య వివర్ణాం శోకకర్శితామ్। జగ్రాహ ప్రణతః పాదౌ మనో మాతుః ప్రహర్షయన్
రాముడు దుఃఖంతో వర్ణం కోల్పోయిన తల్లి దగ్గరకు వెళ్లి, నమస్కరించి ఆమె పాదాలను పట్టి, ఆమె మనసును ఆనందపరిచాడు.
అభివాద్య సుమిత్రాం చ కైకేయీం చ యశస్వినీమ్। స మాతౄశ్చ తతః సర్వాః పురోహితముపాగమత్
సుమిత్ర, కైకేయి వంటి తల్లులకు నమస్కరించి, తరువాత అన్ని తల్లులను, పురోహితుని దగ్గరకు వెళ్లాడు.
స్వాగతం తే మహాబాహో కౌసల్యానన్దవర్ధన। ఇతి ప్రాఞ్జలయః సర్వే నాగరా రామమబ్రువన్
అయ్యో మహాబాహువంతుడా, కౌసల్యాదేవికి ఆనందాన్ని పెంచిన రామా, స్వాగతం! అని అందరు నగరవాసులు చేతులు జోడించి రాముని పలికారు.
తాన్యఞ్జలిసహస్రాణి ప్రగృహీతాని నాగరైః। వ్యాకోశానీవ పద్మాని దదర్శ భరతాగ్రజః
అందరు నగరవాసులు వేలాది చేతులు జోడించి నమస్కరించగా, అవి వికసించిన తామరపువ్వుల్లా కనిపించాయి; ఆ దృశ్యాన్ని భరతుని పెద్ద అన్నయ్య రాముడు చూశాడు.
పాదుకే తే తు రామస్య గృహీత్వా భరతః స్వయమ్। చరణాభ్యాం నరేన్ద్రస్య యోజయామాస ధర్మవిత్
ఆ తర్వాత ధర్మాన్ని బాగా తెలిసిన భరతుడు రాముని పాదుకలను తీసుకుని, స్వయంగా రాజు పాదాల దగ్గర పెట్టాడు.
అబ్రవీచ్చ తదా రామం భరతః స కృతాఞ్జలిః। ఏతత్ తే సకలం రాజ్యం న్యాసం నిర్యాతితం మయా
ఆ సమయంలో భరతుడు చేతులు జోడించి రాముని చూచి ఇలా అన్నాడు: "ఈ మొత్తం రాజ్యాన్ని నాకు అప్పగించినట్టు, ఇప్పుడు మళ్లీ నీకే తిరిగి ఇస్తున్నాను."
అద్య జన్మ కృతార్థం మే సంవృత్తశ్చ మనోరథః। యత్ త్వాం పశ్యామి రాజానమయోధ్యాం పునరాగతమ్
ఈ రోజు నా జన్మ ఫలించిందని, నా కోరిక నెరవేరిందని అనిపిస్తోంది; ఎందుకంటే నువ్వు అయోధ్యకు తిరిగి వచ్చి రాజుగా ఉన్నావు కనుక.
అవేక్షతాం భవాన్ కోశం కోష్ఠాగారం గృహం బలమ్। భవతస్తేజసా సర్వం కృతం దశగుణం మయా
నీవు కోశాన్ని, గిడ్డంగులను, రాజప్రాసాదాన్ని, సైన్యాన్ని పరిశీలించు; నీ తేజంతో నేను ఇవన్నీ పది రెట్లు పెంచాను.
తథా బ్రువాణం భరతం దృష్ట్వా తం భ్రాతృవత్సలమ్। ముముచుర్వానరా బాష్పం రాక్షసశ్చ విభీషణః
ఇలా అన్న భరతుని సోదర ప్రేమను చూసి, వానరులు కన్నీళ్లు పెట్టారు; రాక్షసుడైన విభీషణుడూ అలాగే కన్నీళ్లు పెట్టాడు.
తతః ప్రహర్షాద్ భరతమఙ్కమారోప్య రాఘవః। యయౌ తేన విమానేన ససైన్యో భరతాశ్రమమ్
తర్వాత, అపారమైన ఆనందంతో రాఘవుడు భరతుని తన మడిలోకి ఎత్తుకుని, తన సైన్యంతో కలిసి ఆ విమానంలో భరతుని ఆశ్రమానికి వెళ్లాడు.
భరతాశ్రమమాసాద్య ససైన్యో రాఘవస్తదా। అవతీర్య విమానాగ్రాదవతస్థే మహీతలే
రాఘవుడు తన సైన్యంతో భరతుని ఆశ్రమానికి చేరుకుని, ఆ గొప్ప విమానం మీదనుంచి దిగిపోయి భూమిమీద నిలబడ్డాడు.
అబ్రవీత్ తు తదా రామస్తద్ విమానమనుత్తమమ్। వహ వైశ్రవణం దేవమనుజానామి గమ్యతామ్
ఆ సమయంలో రాముడు ఆ అద్భుతమైన విమానాన్ని చూచి, "వైశ్రవణుడైన దేవుని నీవు మళ్ళీ తీసుకెళ్ళు; నేను నీకు వెళ్ళమని అనుమతిస్తున్నాను," అన్నాడు.
తతో రామాభ్యనుజ్ఞాతం తద్ విమానమనుత్తమమ్। ఉత్తరాం దిశముద్దిశ్య జగామ ధనదాలయమ్
రాముడు అనుమతించగానే, ఆ అపూర్వమైన విమానం ఉత్తర దిశగా ధనదుని నివాసానికి బయలుదేరింది.
విమానం పుష్పకం దివ్యం సంగృహీతం తు రక్షసా। అగమద్ ధనదం వేగాద్ రామవాక్యప్రచోదితమ్
రాక్షసుడు ఎత్తుకుపోయిన ఆ దివ్యమైన పుష్పక విమానం, రాముని ఆజ్ఞతో వేగంగా కుబేరుని వద్దకు వెళ్లింది.