పూర్వం ప్రతిజ్ఞా విదితా వీర్యశుల్కా మమాత్మజా। రాజానశ్చ కృతామర్షా నిర్వీర్యా విముఖీకృతాః
నా కుమార్తెను వీర్య పరీక్షలో గెలిచినవారికి ఇచ్చే నా పూర్వ ప్రతిజ్ఞ నీకు తెలుసు. రాజులు ప్రయత్నించి విఫలమై, అసహనంతో వెనుదిరిగారు.
సేయం మమ సుతా రాజన్ విశ్వామిత్రపురస్కృతైః। యదృచ్ఛయాగతై రాజన్ నిర్జితా తవ పుత్రకైః
రాజా! నా కుమార్తెను విశ్వామిత్రుడు మొదలైనవారితో వచ్చిన నీ కుమారులు యాదృచ్ఛికంగా గెలుచుకున్నారు.
తచ్చ రత్నం ధనుర్దివ్యం మధ్యే భగ్నం మహాత్మనా। రామేణ హి మహాబాహో మహత్యాం జనసంసది
ఆ అమూల్యమైన దివ్య ధనుస్సును మహాబలుడు రాముడు, గొప్ప జనసమూహం మధ్యలో విరిచాడు.
అస్మై దేయా మయా సీతా వీర్యశుల్కా మహాత్మనే। ప్రతిజ్ఞాం తర్తుమిచ్ఛామి తదనుజ్ఞాతుమర్హసి
కాబట్టి, వీర్య పరీక్షలో గెలిచిన ఈ మహాత్ముడైన రామునికి సీతను ఇవ్వాలి. నా ప్రతిజ్ఞను నెరవేర్చాలనుకుంటున్నాను. దయచేసి అనుమతి ఇవ్వు.
సోపాధ్యాయో మహారాజ పురోహితపురస్కృతః। శీఘ్రమాగచ్ఛ భద్రం తే ద్రష్టుమర్హసి రాఘవౌ
మహారాజా! ఉపాధ్యాయులు, పురోహితులతో కలిసి త్వరగా సుఖంగా రా. రఘువంశపు ఇద్దరు కుమారులను చూడాలి.
ప్రతిజ్ఞాం మమ రాజేన్ద్ర నిర్వర్తయితుమర్హసి। పుత్రయోరుభయోరేవ ప్రీతిం త్వముపలప్స్యసే
రాజేంద్రా! నా ప్రతిజ్ఞను నీవు నెరవేర్చాలి. అప్పుడు ఇద్దరు కుమారుల ప్రేమను నీవు పొందుతావు.
ఏవం విదేహాధిపతిర్మధురం వాక్యమబ్రవీత్। విశ్వామిత్రాభ్యనుజ్ఞాతః శతానన్దమతే స్థితః
ఇలా వైదేహుడు, విశ్వామిత్రుని అనుమతితో, శతానందుని అభిప్రాయంతో మధురంగా మాట్లాడాడు.
దూతవాక్యం తు తచ్ఛ్రుత్వా రాజా పరమహర్షితః। వసిష్ఠం వామదేవం చ మన్త్రిణశ్చైవమబ్రవీత్
ఈ దూత సందేశం విని రాజు ఎంతో ఆనందపడి, వసిష్ఠుడు, వామదేవుడు, మంత్రులతో ఇలా అన్నాడు.
గుప్తః కుశికపుత్రేణ కౌసల్యానన్దవర్ధనః। లక్ష్మణేన సహ భ్రాత్రా విదేహేషు వసత్యసౌ
కౌశికుని కుమారుని రక్షణలో, కౌసల్యానందవర్ధనుడు రాముడు తన సోదరుడు లక్ష్మణుడితో కలిసి వైదేహుల వద్ద ఉన్నాడు.
దృష్టవీర్యస్తు కాకుత్స్థో జనకేన మహాత్మనా। సమ్ప్రదానం సుతాయాస్తు రాఘవే కర్తుమిచ్ఛతి
కాకుత్స్థుని వీర్యాన్ని చూసిన మహాత్ముడు జనకుడు తన కుమార్తెను రాఘవునికి ఇవ్వాలని కోరుతున్నాడు.
యది వో రోచతే వృత్తం జనకస్య మహాత్మనః। పురీం గచ్ఛామహే శీఘ్రం మా భూత్ కాలస్య పర్యయః
మహాత్ముడు జనకుని ప్రవర్తన మీకు నచ్చితే, ఆలస్యం చేయకుండా మనం వెంటనే అతని నగరానికి వెళ్ళుదాం.
మన్త్రిణో బాఢమిత్యాహుః సహ సర్వైర్మహర్షిభిః। సుప్రీతశ్చాబ్రవీద్ రాజా శ్వో యాత్రేతి చ మన్త్రిణః
మంత్రులు, మహర్షులతో కలిసి 'అవును' అని సమ్మతించారు. ఆనందించిన రాజు, 'రేపు ప్రయాణం' అని మంత్రులకు చెప్పాడు.
మన్త్రిణస్తు నరేన్ద్రస్య రాత్రిం పరమసత్కృతాః। ఊషుః ప్రముదితాః సర్వే గుణైః సర్వైః సమన్వితాః
రాజు మంత్రులు, అత్యంత గౌరవంతో, సర్వగుణసంపన్నులై, ఆనందంగా ఆ రాత్రిని అక్కడ గడిపారు.
thumb|ఏకోనసప్తతితమః సర్గః శ్రూయతామ్|center శ్రీమద్వాల్మీకియరామాయణే బాలకాణ్డే ఏకోనసప్తతితమః సర్గః ॥౧-
శ్రీమద్వాల్మీకి రామాయణంలో బాలకాండలో అరవై తొమ్మిదవ సర్గను వినండి.
తతో రాత్ర్యాం వ్యతీతాయాం సోపాధ్యాయః సబాన్ధవః। రాజా దశరథో హృష్టః సుమన్త్రమిదమబ్రవీత్
రాత్రి గడిచిన తర్వాత, ఉపాధ్యాయులు, బంధువులతో కలిసి ఆనందంగా ఉన్న దశరథ మహారాజు, సుమంత్రునితో ఇలా అన్నాడు.
అద్య సర్వే ధనాధ్యక్షా ధనమాదాయ పుష్కలమ్। వ్రజన్త్వగ్రే సువిహితా నానారత్నసమన్వితాః
ఈ రోజు, ధనాధికారి అందరూ విరివిగా నానా రత్నాలతో అలంకరించిన ధనాన్ని తీసుకొని, సన్నద్ధంగా ముందుగా బయలుదేరాలి.
చతురంగబలం చాపి శీఘ్రం నిర్యాతు సర్వశః। మమాజ్ఞాసమకాలం చ యానం యుగ్యమనుత్తమమ్
నా ఆజ్ఞ మేరకు నాలుగు రకాల సైన్యం అంతా త్వరగా బయలుదేరాలి. అలాగే, నాకు అత్యుత్తమమైన రథాన్ని వెంటనే సిద్ధం చేయండి.
వసిష్ఠో వామదేవశ్చ జాబాలిరథ కశ్యపః। మార్కణ్డేయస్తు దీర్ఘాయుర్ఋషిః కాత్యాయనస్తథా
వశిష్ఠుడు, వామదేవుడు, జాబాలీ, కశ్యపుడు, దీర్ఘాయువు మర్కండేయ మహర్షి, అలాగే కాత్యాయనుడు కూడా హాజరుకావాలి.
ఏతే ద్విజాః ప్రయాన్త్వగ్రే స్యన్దనం యోజయస్వ మే। యథా కాలాత్యయో న స్యాద్ దూతా హి త్వరయన్తి మామ్
ఈ బ్రాహ్మణులు ముందుగా వెళ్లాలి. నా రథాన్ని కూడా సిద్ధం చేయి. ఆలస్యం జరగకుండా చూడాలి, ఎందుకంటే దూతలు నన్ను తొందరపెడుతున్నారు.
వచనాచ్చ నరేన్ద్రస్య సేనా చ చతురంగిణీ। రాజానమృషిభిః సార్ధం వ్రజన్తం పృష్ఠతోఽన్వయాత్
రాజు ఆజ్ఞతో నాలుగు రకాల సైన్యం, మహర్షులతో కలిసి వెళ్తున్న రాజును వెనుక నుంచి అనుసరించింది.
గత్వా చతురహం మార్గం విదేహానభ్యుపేయివాన్। రాజా చ జనకః శ్రీమాన్ శ్రుత్వా పూజామకల్పయత్
నాలుగు రోజులు ప్రయాణించి, ఆయన విదేహ దేశానికి చేరుకున్నాడు. రాజు జనకుడు ఆయన వచ్చిన వార్త విని, ఆతిథ్యానికి ఏర్పాట్లు చేశాడు.
తతో రాజానమాసాద్య వృద్ధం దశరథం నృపమ్। ముదితో జనకో రాజా ప్రహర్షం పరమం యయౌ
అనంతరం వృద్ధుడైన దశరథ మహారాజును కలిసిన జనకుడు, ఎంతో ఆనందంతో పరమ సంతోషాన్ని పొందాడు.
ఉవాచ వచనం శ్రేష్ఠో నరశ్రేష్ఠం ముదాన్వితమ్। స్వాగతం తే నరశ్రేష్ఠ దిష్ట్యా ప్రాప్తోఽసి రాఘవ
ఆ సంతోషంతో ఉన్న మహారాజు, మానవులలో శ్రేష్ఠుడైన దశరథునికి ఇలా అన్నాడు: 'నరశ్రేష్ఠా! స్వాగతం. నీ రాక నా అదృష్టం రాఘవా!'
పుత్రయోరుభయోః ప్రీతిం లప్స్యసే వీర్యనిర్జితామ్। దిష్ట్యా ప్రాప్తో మహాతేజా వసిష్ఠో భగవానృషిః
రెండు కుమారుల వల్ల కలిగే ఆనందాన్ని, వారి పరాక్రమంతో నీవు పొందుతావు. అదృష్టవశాత్తు మహాతేజస్వి వశిష్ఠ మహర్షి కూడా వచ్చారు.
సహ సర్వైర్ద్విజశ్రేష్ఠైర్దేవైరివ శతక్రతుః। దిష్ట్యా మే నిర్జితా విఘ్నా దిష్ట్యా మే పూజితం కులమ్
అన్ని గొప్ప బ్రాహ్మణులతో కలిసి, ఇంద్రుడు దేవతలతో ఉన్నట్లు, నా అడ్డంకులు తొలగిపోయాయి. నా వంశానికి గౌరవం కలిగింది.
రాఘవైః సహ సమ్బన్ధాద్ వీర్యశ్రేష్ఠైర్మహాబలైః। శ్వః ప్రభాతే నరేన్ద్ర త్వం సంవర్తయితుమర్హసి
పరాక్రమంలో శ్రేష్ఠులైన రాఘవులతో బంధం ద్వారా, రాజా! రేపు ఉదయం వేళ వేడుకను నిర్వహించాలి.
యజ్ఞస్యాన్తే నరశ్రేష్ఠ వివాహమృషిసత్తమైః। తస్య తద్ వచనం శ్రుత్వా ఋషిమధ్యే నరాధిపః
యజ్ఞం ముగిసిన తర్వాత, మునిశ్రేష్ఠుల సమక్షంలో వివాహాన్ని జరపాలి. ఆ మాటలు విని, మునుల మధ్య రాజు సమాధానం ఇచ్చాడు.
వాక్యం వాక్యవిదాం శ్రేష్ఠః ప్రత్యువాచ మహీపతిమ్। ప్రతిగ్రహో దాతృవశః శ్రుతమేతన్మయా పురా
వాక్చాతుర్యంలో ప్రావీణుడైన రాజు ఇలా అన్నాడు: 'ఇచ్చే వాడి ఇష్టానుసారం స్వీకారం జరుగుతుంది. నేను ఇదే ముందే విన్నాను.'
యథా వక్ష్యసి ధర్మజ్ఞ తత్ కరిష్యామహే వయమ్। తద్ ధర్మిష్ఠం యశస్యం చ వచనం సత్యవాదినః
'ధర్మాన్ని తెలిసినవాడవు కాబట్టి, నువ్వు చెప్పినట్లు మేము చేస్తాము. నీ మాటలు ధర్మబద్ధంగా, కీర్తికరంగా, సత్యంగా ఉన్నాయి.'
శ్రుత్వా విదేహాధిపతిః పరం విస్మయమాగతః। తతః సర్వే మునిగణాః పరస్పరసమాగమే
అది విని, విదేహాధిపతి గొప్ప ఆశ్చర్యానికి లోనయ్యాడు. ఆ తర్వాత అందరు మునులు పరస్పరం కలుసుకున్నారు.