అభవన్ పాదపాస్తత్ర స్వర్గపాదపసంనిభాః। నిష్ఫలాః ఫలినశ్చాసన్ విపుష్పాః పుష్పశాలినః
అక్కడ ఆకాశంలో ఉండే చెట్లవంటి చెట్లు కనిపించాయి. అవి కొన్ని పండ్లతో, కొన్ని పూలతో, కొన్ని పండ్లులేని, కొన్ని పూలు లేని చెట్లుగా వెలసాయి.
శుష్కాః సమగ్రపత్రాస్తే నగాశ్చైవ మధుస్రవాః। సర్వతో యోజనాస్తిస్రో గచ్ఛతామభవంస్తదా
ఎండిపోయిన చెట్లు కూడా ఆకులతో నిండిపోయి ఉండగా, తేనె కారే చెట్లు కూడా కనిపించాయి. వారు ప్రయాణిస్తున్న దారిలో మూడు యోజనల దూరం అంతా అలానే కనిపించింది.
తతః ప్రహృష్టాః ప్లవగర్షభాస్తే బహూని దివ్యాని ఫలాని చైవ। కామాదుపాశ్నన్తి సహస్రశస్తే ముదాన్వితాః స్వర్గజితో యథైవ
ఆపైన ఆ వానరాధిపతులు ఎంతో ఆనందంతో, కావలసినంతగా, వేలాది దివ్యమైన పండ్లను తిన్నారు. వారు పరలోకాన్ని జయించినవారిలా సంతోషించారు.
thumb|పఞ్చవింశత్యధికశతతమః సర్గః శ్రూయతామ్|center శ్రీమద్వాల్మీకియరామాయణే యుద్ధకాణ్డే పఞ్చవింశత్యధికశతతమః సర్గః ॥౬-
శ్రీమద్వాల్మీకి రామాయణంలో యుద్ధకాండలో నూరు ఇరవై ఐదవ సర్గ ముగిసింది. ఇప్పుడు నూరు ఇరవై ఐదవ సర్గను వినండి.
అయోధ్యాం తు సమాలోక్య చిన్తయామాస రాఘవః। ప్రియకామః ప్రియం రామస్తతస్త్వరితవిక్రమః
అయోధ్యను చూసిన రాఘవుడు, తనకు ప్రియమైనవాళ్లను కలుసుకోవాలనే ఆకాంక్షతో ఆలోచించసాగాడు. ఆ తరువాత రాముడు త్వరగా పని చేయాలని నిర్ణయించుకున్నాడు.
చిన్తయిత్వా తతో దృష్టిం వానరేషు న్యపాతయత్। ఉవాచ ధీమాంస్తేజస్వీ హనూమన్తం ప్లవంగమమ్
ఆలోచించిన తరువాత, వానరులను చూశాడు. ఆ తెలివైన, తేజోవంతుడైన హనుమంతుడిని ఉద్దేశించి మాట్లాడాడు.
అయోధ్యాం త్వరితో గత్వా శీఘ్రం ప్లవగసత్తమ। జానీహి కచ్చిత్ కుశలీ జనో నృపతిమన్దిరే
ఓ వానరులలో శ్రేష్ఠుడా! నువ్వు త్వరగా అయోధ్యకు వెళ్లి, రాజమహలంలో ప్రజలు బాగున్నారా అని తెలుసుకో.
శృఙ్గవేరపురం ప్రాప్య గుహం గహనగోచరమ్। నిషాదాధిపతిం బ్రూహి కుశలం వచనాన్మమ
శృంగవేరపురానికి చేరుకుని, అడవిలో నివసించే నిషాదాధిపతి గుహుడిని కలవు. నా తరఫున క్షేమ సమాచారాన్ని అతనికి చెప్పు.
శ్రుత్వా తు మాం కుశలినమరోగం విగతజ్వరమ్। భవిష్యతి గుహః ప్రీతః స మమాత్మసమః సఖా
నేను క్షేమంగా, ఆరోగ్యంగా, బాధలేమిగా ఉన్నానని విని, నాకు సమానమైన మిత్రుడు గుహుడు ఎంతో సంతోషపడతాడు.
అయోధ్యాయాశ్చ తే మార్గం ప్రవృత్తిం భరతస్య చ। నివేదయిష్యతి ప్రీతో నిషాదాధిపతిర్గుహః
ఆ నిషాదాధిపతి గుహుడు సంతోషంతో, అయోధ్యకు వెళ్లే దారి గురించి, భరతుని పరిస్థితి గురించి కూడా నీకు చెబుతాడు.
భరతస్తు త్వయా వాచ్యః కుశలం వచనాన్మమ। సిద్ధార్థం శంస మాం తస్మై సభార్యం సహలక్ష్మణమ్
నువ్వు భరతుని కూడా కలిసినప్పుడు, నా తరఫున క్షేమ సమాచారాన్ని చెప్పు. నేను నా భార్యతో, లక్ష్మణుడితో కలిసి విజయాన్ని సాధించానని తెలియజేయు.
హరణం చాపి వైదేహ్యా రావణేన బలీయసా। సుగ్రీవేణ చ సంవాదం వాలినశ్చ వధం రణే
బలవంతుడైన రావణుడు సీతను అపహరించాడని, సుగ్రీవుడితో నా స్నేహాన్ని, యుద్ధంలో వాలిని సంహరించడాన్ని కూడా వివరించు.
మైథిల్యన్వేషణం చైవ యథా చాధిగతా త్వయా। లఙ్ఘయిత్వా మహాతోయమాపగాపతిమవ్యయమ్
మైతిలిని వెతకడం, నువ్వు ఆ అపారమైన సముద్రాన్ని దాటి ఆమెను ఎలా కనుగొన్నావో కూడా చెప్పు.
ఉపయానం సముద్రస్య సాగరస్య చ దర్శనమ్। యథా చ కారితః సేతూ రావణశ్చ యథా హతః
సముద్రానికి చేరడం, ఆ సాగరాన్ని దర్శించడం, వంతెన నిర్మించడం, రావణుడు ఎలా సంహరించబడాడో కూడా వివరించు.
వరదానం మహేన్ద్రేణ బ్రహ్మణా వరుణేన చ। మహాదేవప్రసాదాచ్చ పిత్రా మమ సమాగమమ్
ఇంద్రుడు, బ్రహ్మ, వరుణుడు ఇచ్చిన వరాల గురించి, మహాదేవుడు చూపిన అనుగ్రహాన్ని, నా తండ్రితో కలిసిన ఆనందాన్ని చెప్పు.
ఉపయాతం చ మాం సౌమ్య భరతాయ నివేదయ। సహ రాక్షసరాజేన హరీణామీశ్వరేణ చ
సౌమ్యా! నేను రావడం, రాక్షస రాజుతో పాటు వానరుల అధిపతితో కలిసి వచ్చానని భరతుడికి తెలియజేయి.
జిత్వా శత్రుగణాన్ రామః ప్రాప్య చానుత్తమం యశః। ఉపాయాతి సమృద్ధార్థః సహ మిత్రైర్మహాబలైః
శత్రువులను జయించి, అపూర్వమైన కీర్తిని సంపాదించిన రాముడు, తన బలవంతమైన మిత్రులతో కలిసి విజయవంతంగా వస్తున్నాడు.
ఏతచ్ఛ్రుత్వా యమాకారం భజతే భరతస్తతః। స చ తే వేదితవ్యః స్యాత్ సర్వం యచ్చాపి మాం ప్రతి
ఇవి విని భరతుడు ఎలా ప్రవర్తిస్తాడో గమనించి, అతని గురించి ఏది జరిగినా నన్ను పూర్తిగా తెలియజేయాలి.
జ్ఞేయాః సర్వే చ వృత్తాన్తా భరతస్యేఙ్గితాని చ। తత్త్వేన ముఖవర్ణేన దృష్ట్యా వ్యాభాషితేన చ
భరతుని మాటలు, ముఖంలో కనిపించే భావాలు, చూపు, మాట్లాడే విధానం చూసి అతని ఆలోచనలు, సంకల్పాలు అన్నీ తెలుసుకో.
సర్వకామసమృద్ధం హి హస్త్యశ్వరథసంకులమ్। పితృపైతామహం రాజ్యం కస్య నావర్తయేన్మనః
అన్ని సుఖాలతో నిండిన, ఏనుగులు, గుర్రాలు, రథాలతో కళకళలాడే పితృపారంపర్య రాజ్యం ఎవరికి ఇష్టంగా ఉండదు చెప్పు.
సంగత్యా భరతః శ్రీమాన్ రాజ్యేనార్థీ స్వయం భవేత్। ప్రశాస్తు వసుధాం సర్వామఖిలాం రఘునన్దనః
భరతుడు రాజ్యం కోరుకుంటే, రఘువంశంలో పుట్టిన వాడు ఈ భూమంతటినీ పాలించాలి.
తస్య బుద్ధిం చ విజ్ఞాయ వ్యవసాయం చ వానర। యావన్న దూరం యాతాః స్మః క్షిప్రమాగన్తుమర్హసి
వానరా! అతని ఆలోచన, సంకల్పాన్ని తెలుసుకుని, మేము దూరంగా వెళ్లకముందే త్వరగా తిరిగి రావాలి.
ఇతి ప్రతిసమాదిష్టో హనూమాన్ మారుతాత్మజః। మానుషం ధారయన్ రూపమయోధ్యాం త్వరితో యయౌ
ఇలా ఆదేశించబడిన హనుమంతుడు, మానవ రూపం ధరించి, అయోధ్యవైపు వేగంగా పయనించాడు.
అథోత్పపాత వేగేన హనూమాన్ మారుతాత్మజః। గరుత్మానివ వేగేన జిఘృక్షన్నురగోత్తమమ్
అప్పుడే వాయుపుత్రుడు హనుమంతుడు, గరుత్మంతుడు సర్పాన్ని పట్టుకోవడానికి ఎలా వేగంగా పోతాడో అలా దూసుకెళ్లాడు.
లఙ్ఘయిత్వా పితృపథం విహగేన్ద్రాలయం శుభమ్। గఙ్గాయమునయోర్భీమం సమతీత్య సమాగమమ్
తన పితృపథాన్ని, పక్షిరాజు నివాసాన్ని దాటి, గంగా-యమునల సంగమాన్ని కూడా దాటి ముందుకు సాగాడు.
శృఙ్గవేరపురం ప్రాప్య గుహమాసాద్య వీర్యవాన్। స వాచా శుభయా హృష్టో హనూమానిదమబ్రవీత్
శృంగవేరపురానికి చేరుకుని, గుహుడిని కలిసిన వీరుడు హనుమంతుడు, ఆనందంతో మధురమైన మాటలు చెప్పాడు.
సఖా తు తవ కాకుత్స్థో రామః సత్యపరాక్రమః। ససీతః సహ సౌమిత్రిః స త్వాం కుశలమబ్రవీత్
నీ మిత్రుడు అయిన కకుత్స్థ వంశజుడు, సత్యపరాక్రమి రాముడు, సీతతో పాటు లక్ష్మణుడితో కలిసి నీకు శుభాకాంక్షలు పంపాడు.
పఞ్చమీమద్య రజనీముషిత్వా వచనాన్మునేః। భరద్వాజాభ్యనుజ్ఞాతం ద్రక్ష్యస్యత్రైవ రాఘవమ్
ఇక్కడ ఐదు రాత్రులు ముని ఆజ్ఞ ప్రకారం గడిపి, భరద్వాజుని అనుమతితో నీవు ఇక్కడే రాఘవుని దర్శించవచ్చు.
ఏవముక్త్వా మహాతేజాః సమ్ప్రహృష్టతనూరుహః। ఉత్పపాత మహావేగాద్ వేగవానవిచారయన్
ఇలా చెప్పి, మహాతేజస్సుతో, ఆనందంతో హనుమంతుడు, గొప్ప వేగంతో ముందుకు దూసుకెళ్లాడు.
సోఽపశ్యద్ రామతీర్థం చ నదీం వాలుకినీం తథా। వరూథీం గోమతీం చైవ భీమం శాలవనం తథా
అతడు రామతీర్థాన్ని, ఇసుకతో నిండిన నదిని, గొమతి నదిని, భయంకరమైన శాలవనాన్ని చూశాడు.