అభిత్వరయ సుగ్రీవ గచ్ఛామః ప్లవగాధిప। ఏవముక్తస్తు సుగ్రీవో రామేణామితతేజసా
'సుగ్రీవా, త్వరగా సిద్ధమవు, మనం వెళ్లుదాం,' అని రాముడు అన్నాడు. అప్పుడు సుగ్రీవుడు రాముని ఆజ్ఞను వినిపించి,
వానరాధిపతిః శ్రీమాంస్తైశ్చ సర్వైః సమావృతః। ప్రవిశ్యాన్తఃపురం శీఘ్రం తారాముద్వీక్ష్య సోఽబ్రవీత్
వానరుల రాజు సుగ్రీవుడు, అందరితో కూడి, త్వరగా అంతఃపురంలోకి వెళ్లి, తారను చూసి ఇలా అన్నాడు.
ప్రియే త్వం సహ నారీభిర్వానరాణాం మహాత్మనామ్। రాఘవేణాభ్యనుజ్ఞాతా మైథిలీప్రియకామ్యయా
'ప్రియమైనవాడా, నీవు వానరుల మహాత్ముల భార్యలతో కలిసి, మైతిలీని సంతోషపెట్టాలనే ఆకాంక్షతో రాఘవుని అనుమతిని పొందావు.'
త్వర త్వమభిగచ్ఛామో గృహ్య వానరయోషితః। అయోధ్యాం దర్శయిష్యామః సర్వా దశరథస్త్రియః
'త్వరగా సిద్ధమవు, మనం వానరుల భార్యలతో కలిసి బయలుదేరుదాం. అయోధ్యలో దశరథుని భార్యలను మనం చూపిస్తాం.'
సుగ్రీవస్య వచః శ్రుత్వా తారా సర్వాఙ్గశోభనా। ఆహూయ చాబ్రవీత్ సర్వా వానరాణాం తు యోషితః
సుగ్రీవుని మాటలు విని, అందమైన తార, వానరుల భార్యలందరినీ పిలిచి, వారికి ఇలా చెప్పింది.
సుగ్రీవేణాభ్యనుజ్ఞాతా గన్తుం సర్వైశ్చ వానరైః। మమ చాపి ప్రియం కార్యమయోధ్యాదర్శనేన చ
సుగ్రీవుడు, వానరులందరూ మనకు అనుమతి ఇచ్చారు. అయోధ్యను చూడటం నాకు కూడా ఎంతో ఇష్టం.
ప్రవేశం చైవ రామస్య పౌరజానపదైః సహ। విభూతిం చైవ సర్వాసాం స్త్రీణాం దశరథస్య చ
రాముడు పౌరులు, గ్రామస్తులతో కలిసి నగరంలో ప్రవేశించడాన్ని, దశరథుని భార్యల అందాన్ని కూడా మనం చూడబోతున్నాం.
తారయా చాభ్యనుజ్ఞాతాః సర్వా వానరయోషితః। నేపథ్యవిధిపూర్వం తు కృత్వా చాపి ప్రదక్షిణమ్
తార అనుమతి ఇచ్చిన తర్వాత, వానరుల భార్యలందరూ అలంకరణ చేసుకుని, సంప్రదాయ ప్రకారం ప్రదక్షిణ చేశారు.
అధ్యారోహన్ విమానం తత్ సీతాదర్శనకాఙ్క్షయా। తాభిః సహోత్థితం శీఘ్రం విమానం ప్రేక్ష్య రాఘవః
సీతను చూడాలని ఆకాంక్షతో, ఆ మహిళలు ఆ విమానంలో త్వరగా ఎక్కారు. ఆ విమానం వారితో పైకి ఎగురుతుంటే, రాఘవుడు దాన్ని ఆసక్తిగా చూశాడు.
ఋష్యమూకసమీపే తు వైదేహీం పునరబ్రవీత్। దృశ్యతేఽసౌ మహాన్ సీతే సవిద్యుదివ తోయదః
ఋష్యమూక పర్వతం దగ్గర రాముడు మళ్లీ వైదేహిని చూచి, 'సీతా, ఆ గొప్ప కొండను చూడు, అది మెరుపులతో కూడిన మేఘంలా ఉంది' అన్నాడు.
ఋష్యమూకో గిరివరః కాఞ్చనైర్ధాతుభిర్వృతః। అత్రాహం వానరేన్ద్రేణ సుగ్రీవేణ సమాగతః
ఈ రుష్యమూక పర్వతం బంగారు ధాతువులతో అలంకరించబడి ఉంది. అక్కడనే నేను వానరుల రాజు సుగ్రీవునితో కలిసాను.
సమయశ్చ కృతః సీతే వధార్థం వాలినో మయా। ఏషా సా దృశ్యతే పమ్పా నలినీ చిత్రకాననా
సీతా, అక్కడనే వాలిని సంహరించేందుకు నేను సుగ్రీవునితో ఒప్పందం చేసుకున్నాను. ఇదిగో, అందమైన కమలాలతో నిండిన పంపా సరస్సు, అద్భుతమైన అరణ్యం కనిపిస్తున్నాయి.
త్వయా విహీనో యత్రాహం విలలాప సుదుఃఖితః। అస్యాస్తీరే మయా దృష్టా శబరీ ధర్మచారిణీ
నీవు లేక నేను ఎంతటి బాధతో ఏడ్చానో అదే చోటు. ఈ సరస్సు తీరంలోనే ధర్మపరాయణురాలు శబరి నాకు దర్శనమిచ్చింది.
అత్ర యోజనబాహుశ్చ కబన్ధో నిహతో మయా। దృశ్యతేఽసౌ జనస్థానే శ్రీమాన్ సీతే వనస్పతిః
ఇక్కడే యోజనంత పొడవైన చేతులు కలిగిన కబంధుడిని నేను సంహరించాను. జనస్థానంలో, సీతా, ఆ మహిమాన్వితమైన వృక్షం కనిపిస్తోంది.
జటాయుశ్చ మహాతేజాస్తవ హేతోర్విలాసిని। రావణేన హతో యత్ర పక్షిణాం ప్రవరో బలీ
అక్కడే, అందాల సీతా, పక్షులలో శ్రేష్ఠుడైన, బలవంతుడైన జటాయువు నీ కోసం రావణునిచేత హతమయ్యాడు.
ఖరశ్చ నిహతో యత్ర దూషణశ్చ నిపాతితః। త్రిశిరాశ్చ మహావీర్యో మయా బాణైరజిహ్మగైః
అక్కడే ఖరుడు సంహరించబడ్డాడు, దూషణుడు పడగొట్టబడ్డాడు, మహాశక్తిశాలి త్రిశిరుడు నా నేరుగా వెళ్లే బాణాలతో సంహరించబడ్డాడు.
ఏతత్ తదాశ్రమపదమస్మాకం వరవర్ణిని। పర్ణశాలా తథా చిత్రా దృశ్యతే శుభదర్శనే
ఇదిగో, అందమైనవాడా, ఇదే మన ఆశ్రమం. ఆ ఆకుల గుడిసె ఎంత అందంగా కనిపిస్తోందో చూడు.
యత్ర త్వం రాక్షసేన్ద్రేణ రావణేన హృతా బలాత్। ఏషా గోదావరీ రమ్యా ప్రసన్నసలిలా శుభా
ఇక్కడే నిన్ను రాక్షసుల రాజు రావణుడు బలవంతంగా అపహరించాడు. ఇదే ఆ అందమైన, నిర్మలమైన, పవిత్రమైన గోదావరి నది.
అగస్త్యస్యాశ్రమశ్చైవ దృశ్యతే కదలీవృతః। దీప్తశ్చైవాశ్రమే హ్యేష సుతీక్ష్ణస్య మహాత్మనః
ఇక్కడే అరటి చెట్లతో చుట్టుముట్టబడి ఉన్న అగస్త్యుని ఆశ్రమం కనిపిస్తోంది. అలాగే, ఇక్కడే మహాత్ముడైన సుతీక్ష్ణుడు తన ఆశ్రమంలో వెలుగుతుంటాడు.
దృశ్యతే చైవ వైదేహి శరభఙ్గాశ్రమో మహాన్। ఉపయాతః సహస్రాక్షో యత్ర శక్రః పురందరః
ఇక్కడే, వైదేహి, గొప్ప శరభంగుని ఆశ్రమం కనిపిస్తోంది. అక్కడే సహస్రాక్షుడు, పురందరుడు అయిన ఇంద్రుడు వచ్చాడు.
అస్మిన్ దేశే మహాకాయో విరాధో నిహతో మయా। ఏతే తే తాపసా దేవి దృశ్యన్తే తనుమధ్యమే
ఈ ప్రాంతంలోనే నేను మహాబలుడు విరాధుడిని సంహరించాను. చూడు, సన్నని నడుము కలిగిన దేవి, ఆ తపస్వులు నీకు దర్శనమిస్తున్నారు.
అత్రిః కులపతిర్యత్ర సూర్యవైశ్వానరోపమః। అత్ర సీతే త్వయా దృష్టా తాపసీ ధర్మచారిణీ
ఇక్కడే తన వంశానికి అధిపతిగా, సూర్యుని వంటి కాంతితో ఉన్న అత్రి మహర్షి ఉన్నాడు. ఇక్కడే, సీతా, నీవు ధర్మపరాయణురాలైన తపస్విని చూశావు.
అసౌ సుతను శైలేన్ద్రశ్చిత్రకూటః ప్రకాశతే। అత్ర మాం కైకయీపుత్రః ప్రసాదయితుమాగతః
అదిగో, సన్నని నడుము కలిగినవాడా, శైలరాజు అయిన చిత్రకూట పర్వతం ప్రకాశిస్తోంది. ఇక్కడే, కైకేయి కుమారుడు నన్ను ప్రసాదించేందుకు వచ్చాడు.
ఏషా సా యమునా రమ్యా దృశ్యతే చిత్రకాననా। భరద్వాజాశ్రమః శ్రీమాన్ దృశ్యతే చైష మైథిలి
ఇదిగో, అందమైన యమునా నది, సుందరమైన అరణ్యాలతో కనిపిస్తోంది. అలాగే, మైతిలీ, ఇక్కడే మహిమాన్వితమైన భరద్వాజుని ఆశ్రమం కనిపిస్తోంది.
ఇయం చ దృశ్యతే గఙ్గా పుణ్యా త్రిపథగా నదీ। నానాద్విజగణాకీర్ణా సమ్ప్రపుష్పితకాననా
ఇక్కడే పవిత్రమైన గంగా నది, మూడు మార్గాల్లో ప్రవహించే నది కనిపిస్తోంది. అనేక పక్షులతో నిండిన, పుష్పాలతో అలంకరించబడిన అరణ్యాలు కూడా ఉన్నాయి.
శృఙ్గవేరపురం చైతద్ గుహో యత్ర సఖా మమ। ఏషా సా దృశ్యతే సీతే సరయూర్యూపమాలినీ
ఇదే శృంగవేరపురం, అక్కడే నా మిత్రుడు గుహుడు నివసిస్తున్నాడు. ఇదిగో, సీతా, అందమైన తీరాలతో అలంకరించబడిన సరయూ నది కనిపిస్తోంది.
ఏషా సా దృశ్యతే సీతే రాజధానీ పితుర్మమ। అయోధ్యాం కురు వైదేహి ప్రణామం పునరాగతా
ఇదిగో, సీతా, నా తండ్రి రాజధాని కనిపిస్తోంది. తిరిగి వచ్చినప్పుడు, వైదేహి, అయోధ్యకు నమస్కరించు.
తతస్తే వానరాః సర్వే రాక్షసాః సవిభీషణాః। ఉత్పత్యోత్పత్య సంహృష్టాస్తాం పురీం దదృశుస్తదా
ఆ తరువాత వానరులు, విభీషణుడితో కూడిన రాక్షసులు అందరూ, ఆనందంతో ఎగిరిపడి, ఆ నగరాన్ని చూశారు.
తతస్తు తాం పాణ్డురహర్మ్యమాలినీం విశాలకక్ష్యాం గజవాజిభిర్వృతామ్। పురీమపశ్యన్ ప్లవగాః సరాక్షసాః పురీం మహేన్ద్రస్య యథామరావతీమ్
అప్పుడు ఆ కోతులు, రాక్షసులందరూ తెల్లని భవనాలతో అలంకరించబడిన, విస్తారమైన, ఏనుగులు, కుదిరాళ్లు చుట్టూ ఉన్న ఆ నగరాన్ని చూశారు. అది ఇంద్రుని అమరావతి నగరంలా కనిపించింది.
thumb|చతుర్వింశత్యధికశతతమః సర్గః శ్రూయతామ్|center శ్రీమద్వాల్మీకియరామాయణే యుద్ధకాణ్డే చతుర్వింశత్యధికశతతమః సర్గః ॥౬-
ఇప్పుడు శ్రీ వాల్మీకి రామాయణంలో యుద్ధకాండలో నలభై నాలుగవ సర్గను వినండి.