తలైః స్ఫటికచిత్రాఙ్గైర్వైదూర్యైశ్చ వరాసనైః। మహార్హాస్తరణోపేతైరుపపన్నం మహాధనైః
అందులో నేలలు స్ఫటికంతో చేసిన అద్భుతమైన ఆకృతులతో, విలువైన వైడూర్య రత్నాల ఆసనాలతో, గొప్ప వస్త్రాలతో, అపారమైన ధనంతో నిండి ఉంది.
ఉపస్థితమనాధృష్యం తద్ విమానం మనోజవమ్। నివేదయిత్వా రామాయ తస్థౌ తత్ర విభీషణః
ఆ అపరాజితమైన, వేగంగా పోయే ఆ విమానం అక్కడ ప్రత్యక్షమై ఉండగా, విభీషణుడు రామునికి తెలియజేసి అక్కడే నిలబడ్డాడు.
తత్ పుష్పకం కామగమం విమాన- ముపస్థితం భూధరసంనికాశమ్। దృష్ట్వా తదా విస్మయమాజగామ రామః ససౌమిత్రిరుదారసత్త్వః
అప్పుడు రాముడు, ఔదార్యంతో కూడిన మనస్సుతో, సౌమిత్రితో కలిసి, ఎక్కడికైనా పోగలిగే, పర్వతాన్ని పోలిన ఆ పుష్పక విమానాన్ని చూసి ఆశ్చర్యపోయాడు.
thumb|ద్వావింశత్యధికశతతమః సర్గః శ్రూయతామ్|center శ్రీమద్వాల్మీకియరామాయణే యుద్ధకాణ్డే ద్వావింశత్యధికశతతమః సర్గః ॥౬-
శ్రీ వాల్మీకి రామాయణంలోని యుద్ధకాండలో నూరెండు వ సర్గను వినండి.
ఉపస్థితం తు తం కృత్వా పుష్పకం పుష్పభూషితమ్। అవిదూరే స్థితో రామమిత్యువాచ విభీషణః
పుష్పాలతో అలంకరించబడిన పుష్పక విమానం సిద్ధంగా దగ్గరగా ఉండగా, విభీషణుడు రామునితో ఇలా అన్నాడు.
స తు బద్ధాఞ్జలిపుటో వినీతో రాక్షసేశ్వరః। అబ్రవీత్ త్వరయోపేతః కిం కరోమీతి రాఘవమ్
రాక్షసుల రాజైన విభీషణుడు చేతులు జోడించి, వినయంగా, త్వరగా రాఘవుని దగ్గరకు వచ్చి, 'ఏం చేయాలనుకుంటున్నారు?' అని అడిగాడు.
తమబ్రవీన్మహాతేజా లక్ష్మణస్యోపశృణ్వతః। విమృశ్య రాఘవో వాక్యమిదం స్నేహపురస్కృతమ్
అప్పుడు లక్ష్మణుడు వినుతూ ఉండగా, మహాతేజస్వి రాఘవుడు ఆలోచించి, ప్రేమతో కూడిన మాటలు అతనితో చెప్పాడు.
కృతప్రయత్నకర్మాణః సర్వ ఏవ వనౌకసః। రత్నైరర్థైశ్చ వివిధైః సమ్పూజ్యన్తాం విభీషణ
వనవాసులు అందరూ ఎంతో శ్రమతో సహాయం చేశారు. వారిని వివిధ రత్నాలు, ధనంతో సత్కరించు విభీషణా.
సహామీభిస్త్వయా లఙ్కా నిర్జితా రాక్షసేశ్వర। హృష్టైః ప్రాణభయం త్యక్త్వా సంగ్రామేష్వనివర్తిభిః
నీతో పాటు ఉన్న వీరులందరితో కలిసి, లంకను జయించావు రాక్షసాధిపతి! వీరు ప్రాణభయం మరిచి, యుద్ధంలో వెనక్కి తగ్గకుండా ఆనందంగా పోరాడారు.
త ఇమే కృతకర్మాణః సర్వ ఏవ వనౌకసః। ధనరత్నప్రదానైశ్చ కర్మైషాం సఫలం కురు
ఈ వనవాసులు తమ కార్యాన్ని నెరవేర్చారు. వారి సేవకు ప్రతిఫలంగా ధనం, రత్నాలు ఇచ్చి వారి కృషికి ఫలితం కలిగించు.
ఏవం సమ్మానితాశ్చైతే నన్ద్యమానా యథా త్వయా। భవిష్యన్తి కృతజ్ఞేన నిర్వృతా హరియూథపాః
నీవు ఇలా గౌరవించి, సంతోషపరిస్తే, ఈ వానర సేనాధిపతులు కృతజ్ఞతతో సంతృప్తిగా ఉంటారు.
త్యాగినం సంగ్రహీతారం సానుక్రోశం జితేన్ద్రియమ్। సర్వే త్వామభిగచ్ఛన్తి తతః సమ్బోధయామి తే
దాత, సమాహారకుడు, దయతో, ఇంద్రియాలను జయించినవాడవు నీవు. అందుకే అందరూ నిన్ను ఆశ్రయిస్తున్నారు. అందుకే నీకు ఇలా చెప్పుతున్నాను.
హీనం రతిగుణైః సర్వైరభిహన్తారమాహవే। సేనా త్యజతి సంవిగ్నా నృపతిం తం నరేశ్వర
ఓ నరేశ్వరా! ఆనందాన్ని కలిగించే గుణాలేవీ లేని, యుద్ధంలో ఇతరులను హింసించే రాజును, భయంతో కూడిన సైన్యం వదిలిపెడుతుంది.
ఏవముక్తస్తు రామేణ వానరాంస్తాన్ విభీషణః। రత్నార్థసంవిభాగేన సర్వానేవాభ్యపూజయత్
రాముడు ఇలా చెప్పిన తరువాత, విభీషణుడు ఆ వానరులను రత్నాలు, ధనంతో సత్కరించి గౌరవించాడు.
తతస్తాన్ పూజితాన్ దృష్ట్వా రత్నార్థైర్హరియూథపాన్। ఆరురోహ తదా రామస్తద్ విమానమనుత్తమమ్
అప్పుడు ఆ వానర సేనాధిపతులు రత్నాలు, ధనంతో సత్కరించబడినదాన్ని చూసి, రాముడు ఆ అద్భుతమైన విమానంపై ఎక్కాడు.
అఙ్కేనాదాయ వైదేహీం లజ్జమానాం మనస్వినీమ్। లక్ష్మణేన సహ భ్రాత్రా విక్రాన్తేన ధనుష్మతా
ఆ సమయంలో రాముడు, మనస్సులో లజ్జతో ఉన్న, గొప్ప గుణాల కల సీతను తన మడిలో కూర్చోబెట్టుకొని, ధైర్యవంతుడైన తన తమ్ముడు లక్ష్మణుడితో కలిసి ఉన్నాడు.
అబ్రవీత్ స విమానస్థః పూజయన్ సర్వవానరాన్। సుగ్రీవం చ మహావీర్యం కాకుత్స్థః సవిభీషణమ్
కాకుత్స్థ వంశజుడు రాముడు విమానంలో కూర్చొని, అన్ని వానరులను, మహాశక్తి కలిగిన సుగ్రీవుని, విభీషణుడిని గౌరవంగా సత్కరించాడు.
మిత్రకార్యం కృతమిదం భవద్భిర్వానరర్షభాః। అనుజ్ఞాతా మయా సర్వే యథేష్టం ప్రతిగచ్ఛత
వానరులలో శ్రేష్ఠులైన మీరందరూ స్నేహబంధానికి కావలసిన పనిని పూర్తిగా చేశారు. నేను అనుమతిస్తున్నాను, మీరందరూ మీ ఇష్టానుసారం తిరిగి వెళ్ళండి.
యత్ తు కార్యం వయస్యేన స్నిగ్ధేన చ హితేన చ। కృతం సుగ్రీవ తత్ సర్వం భవతాధర్మభీరుణా
సుగ్రీవా! నా స్నేహితుడవు, మంచి మనసున్నవాడవు, నీవు ధర్మాన్ని భయపడి, స్నేహంతో చేసిన పని అన్నీ నీవే పూర్తిగా చేసావు.
కిష్కిన్ధాం ప్రతి యాహ్యాశు స్వసైన్యేనాభిసంవృతః। స్వరాజ్యే వస లఙ్కాయాం మయా దత్తే విభీషణ। న త్వాం ధర్షయితుం శక్తాః సేన్ద్రా అపి దివౌకసః
నీవు నీ సైన్యంతో కలిసి త్వరగా కిష్కింధకు వెళ్ళు. విభీషణా! నేను నీకు ఇచ్చిన లంకలో రాజ్యాన్ని ఆనందంగా పాలించు. ఇంద్రుడు సహా దేవతలు కూడా నిన్ను ఎవరూ హాని చేయలేరు.
అయోధ్యాం ప్రతి యాస్యామి రాజధానీం పితుర్మమ। అభ్యనుజ్ఞాతుమిచ్ఛామి సర్వానామన్త్రయామి వః
నేను నా తండ్రి రాజధానైన అయోధ్యకు వెళ్ళబోతున్నాను. మీ అందరిని వీడుకొని, మీ అభిప్రాయాలు తెలుసుకోవాలని కోరుతున్నాను.
ఏవముక్తాస్తు రామేణ హరీన్ద్రా హరయస్తథా। ఊచుః ప్రాఞ్జలయః సర్వే రాక్షసశ్చ విభీషణః
రాముడు ఇలా చెప్పిన తరువాత, వానరాధిపతులు, వానరులు, అలాగే విభీషణుడు చేతులు జోడించి మాట్లాడారు.
అయోధ్యాం గన్తుమిచ్ఛామః సర్వాన్ నయతు నో భవాన్। ముద్యుక్తా విచరిష్యామో వనాన్యుపవనాని చ
మేము అయోధ్యకు వెళ్లాలని కోరుతున్నాము. మీరు మమ్మల్ని ముందుండి నడిపించండి. మేమంతా ఉత్సాహంగా అడవులు, ఉద్యానవనాల్లో సంచరిస్తూ వెళ్తాము.
దృష్ట్వా త్వామభిషేకార్ద్రం కౌసల్యామభివాద్య చ। అచిరాదాగమిష్యామః స్వగృహాన్ నృపసత్తమ
రాజులలో శ్రేష్ఠుడవు, మీరు అభిషేక జలంతో తడిగా ఉండగా, కౌసల్యాదేవిని నమస్కరించి, మేము త్వరలో మా ఇళ్లకు తిరిగి వస్తాము.
ఏవముక్తస్తు ధర్మాత్మా వానరైః సవిభీషణైః। అబ్రవీద్ వానరాన్ రామః ససుగ్రీవవిభీషణాన్
వానరులు, విభీషణుడు ఇలా చెప్పిన తరువాత, ధర్మాత్ముడైన రాముడు, సుగ్రీవుడు, విభీషణుడు సహా వానరులతో మాట్లాడాడు.
ప్రియాత్ ప్రియతరం లబ్ధం యదహం ససుహృజ్జనః। సర్వైర్భవద్భిః సహితః ప్రీతిం లప్స్యే పురీం గతః
నా స్నేహితులతో కలిసి, మీ అందరితో కలిసి నగరానికి చేరుకుంటే నాకు అత్యంత ప్రియమైన ఆనందాన్ని పొందినట్టవుతుంది.
క్షిప్రమారోహ సుగ్రీవ విమానం సహ వానరైః। త్వమప్యారోహ సామాత్యో రాక్షసేన్ద్ర విభీషణ
సుగ్రీవా! నీవు వానరులతో కలిసి త్వరగా విమానంలోకి ఎక్కు. రాక్షసాధిపతి విభీషణా! నీవు కూడా నీ మంత్రులతో కలిసి ఎక్కు.
తతః స పుష్పకం దివ్యం సుగ్రీవః సహ వానరైః। ఆరురోహ ముదా యుక్తః సామాత్యశ్చ విభీషణః
తర్వాత సుగ్రీవుడు వానరులతో కలిసి ఆనందంగా ఆ దివ్యమైన పుష్పక విమానంలోకి ఎక్కాడు. విభీషణుడు కూడా తన మంత్రులతో కలిసి ఎక్కాడు.
తేష్వారూఢేషు సర్వేషు కౌబేరం పరమాసనమ్। రాఘవేణాభ్యనుజ్ఞాతముత్పపాత విహాయసమ్
అందరూ ఎక్కిన తరువాత, రాఘవుని అనుమతితో కుబేరునికి చెందిన ఆ మహత్తర ఆసనం ఆకాశంలోకి ఎగిరిపోయింది.
ఖగతేన విమానేన హంసయుక్తేన భాస్వతా। ప్రహృష్టశ్చ ప్రతీతశ్చ బభౌ రామః కుబేరవత్
హంసలు లాగుతున్న ప్రకాశవంతమైన ఆ విమానంలో రాముడు ఆనందంతో, సంతృప్తితో కుబేరుని పోలి మెరిసిపోయాడు.