ఏవముక్తో మహేన్ద్రేణ ప్రసన్నేన మహాత్మనా। సుప్రసన్నమనా హృష్టో వచనం ప్రాహ రాఘవః
అలా దయతో, మహాత్ముడైన మహేంద్రుడు అడిగినప్పుడు, హర్షంతో మనస్సు నిండిన రాఘవుడు ఆనందంగా ఇలా అన్నాడు.
యది ప్రీతిః సముత్పన్నా మయి తే విబుధేశ్వర। వక్ష్యామి కురు మే సత్యం వచనం వదతాం వర
దేవతాధిపతీ, నాపట్ల నిజంగా సంతోషం కలిగితే, నేను ఒక మాట చెప్పబోతున్నాను. వాగ్దానంలో శ్రేష్ఠుడా, దయచేసి నన్ను ఆశీర్వదించు.
మమ హేతోః పరాక్రాన్తా యే గతా యమసాదనమ్। తే సర్వే జీవితం ప్రాప్య సముత్తిష్ఠన్తు వానరాః
నా కోసం పరాక్రమంగా యుద్ధం చేసి, యమలోకానికి వెళ్లిన వానరులు అందరూ తిరిగి ప్రాణం పొంది లేచిపోవాలని కోరుకుంటున్నాను.
మత్కృతే విప్రయుక్తా యే పుత్రైర్దారైశ్చ వానరాః। తాన్ ప్రీతమనసః సర్వాన్ ద్రష్టుమిచ్ఛామి మానద
నా వల్ల తమ కుమారులు, భార్యల నుండి వేరుపడిన వానరులు అందరూ ఆనందంగా ఉండేలా, వారిని చూసేందుకు నేను కోరుకుంటున్నాను, మహానుభావుడా.
విక్రాన్తాశ్చాపి శూరాశ్చ న మృత్యుం గణయన్తి చ। కృతయత్నా విపన్నాశ్చ జీవయైతాన్ పురందర
పరాక్రమశాలి, ధైర్యవంతులు, మరణాన్ని లెక్కచేయకుండా యుద్ధం చేసి పడిపోయిన వారిని, పురందరా, నువ్వు తిరిగి ప్రాణం పోయించు.
మత్ప్రియేష్వభిరక్తాశ్చ న మృత్యుం గణయన్తి యే। త్వత్ప్రసాదాత్ సమేయుస్తే వరమేతమహం వృణే
నా ప్రియుల పట్ల భక్తితో ఉన్నవారు మరణాన్ని లెక్కచేయరు. నీ అనుగ్రహంతో వారు తిరిగి కలిసిపోవాలని నేను కోరుతున్నాను. ఇదే నా వరం.
నీరుజో నిర్వ్రణాంశ్చైవ సమ్పన్నబలపౌరుషాన్। గోలాఙ్గూలాంస్తథర్క్షాంశ్చ ద్రష్టుమిచ్ఛామి మానద
గాయాలేమీ లేని, ఆరోగ్యంగా, బలపౌరుషాలతో నిండిన వానరులను, రీచులను చూడాలని కోరుకుంటున్నాను, గౌరవాన్ని ఇచ్చేవాడా.
అకాలే చాపి పుష్పాణి మూలాని చ ఫలాని చ। నద్యశ్చ విమలాస్తత్ర తిష్ఠేయుర్యత్ర వానరాః
వానరులు ఉన్న చోట ఎప్పుడైనా పువ్వులు, కందులు, పండ్లు లభించాలి. అక్కడ నదులు కూడా శుభ్రంగా ప్రవహించాలి.
శ్రుత్వా తు వచనం తస్య రాఘవస్య మహాత్మనః। మహేన్ద్రః ప్రత్యువాచేదం వచనం ప్రీతిసంయుతమ్
మహాత్ముడైన రాఘవుని మాటలు విని, మహేంద్రుడు ప్రేమతో ఇలా సమాధానం చెప్పాడు.
మహానయం వరస్తాత యస్త్వయోక్తో రఘూత్తమ। ద్విర్మయా నోక్తపూర్వం చ తస్మాదేతద్ భవిష్యతి
రఘువంశశిరోమణీ, నీవు అడిగిన వరం గొప్పది. ఇంతవరకు నేను రెండుసార్లు ఇలాంటి వరం ఇవ్వలేదు. అందుకే ఇది తప్పక జరుగుతుంది.
సముత్తిష్ఠన్తు తే సర్వే హతా యే యుధి రాక్షసైః। ఋక్షాశ్చ సహ గోపుచ్ఛైర్నికృత్తాననబాహవః
యుద్ధంలో రాక్షసుల చేతిలో మరణించిన వానరులు, ముఖాలు చేతులు కోసిన రీచులు అందరూ తిరిగి లేచిపోవాలి.
నీరుజో నిర్వ్రణాశ్చైవ సమ్పన్నబలపౌరుషాః। సముత్థాస్యన్తి హరయః సుప్తా నిద్రాక్షయే యథా
వానరులు ఆరోగ్యంగా, గాయాలేమీ లేకుండా, బలపౌరుషాలతో నిండినవారిగా, నిద్రలోంచి లేచినట్లుగా మళ్లీ లేచిపోతారు.
సుహృద్భిర్బాన్ధవైశ్చైవ జ్ఞాతిభిః స్వజనేన చ। సర్వ ఏవ సమేష్యన్తి సంయుక్తాః పరయా ముదా
వారు తమ మిత్రులు, బంధువులు, స్నేహితులు, కుటుంబ సభ్యులతో మళ్లీ కలుసుకొని, అందరూ కలసి పరమానందంతో ఆనందిస్తారు.
అకాలే పుష్పశబలాః ఫలవన్తశ్చ పాదపాః। భవిష్యన్తి మహేష్వాస నద్యశ్చ సలిలాయుతాః
ఓ మహాశక్తిమంతుడా, చెట్లు కాలానికి అతీతంగా పుష్పాలు, పండ్లు పండిస్తాయి; నదులు నీటితో నిండిపోతాయి.
సవ్రణైః ప్రథమం గాత్రైరిదానీం నిర్వ్రణైః సమైః। తతః సముత్థితాః సర్వే సుప్త్వేవ హరిసత్తమాః
ముందు గాయాలతో ఉన్న వారి శరీరాలు ఇప్పుడు గాయములేకుండా సమంగా మారాయి; అప్పుడు అగ్రగణ్య వానరులు అందరూ నిద్రలేచినట్లుగా లేచారు.
బభూవుర్వానరాః సర్వే కిం త్వేతదితి విస్మితాః। కాకుత్స్థం పరిపూర్ణార్థం దృష్ట్వా సర్వే సురోత్తమాః
వానరులు అందరూ ఇది ఏమైందో అని ఆశ్చర్యపడి, తాము కోరినది సాధించిన కాకుత్స్థుడిని, దైవ సమూహాన్ని చూచి విస్మయంతో నిలిచారు.
అబ్రువన్ పరమప్రీతాః స్తుత్వా రామం సలక్ష్మణమ్। గచ్ఛాయోధ్యామితో రాజన్ విసర్జయ చ వానరాన్
అందరూ పరమ సంతోషంతో రాముని, లక్ష్మణుని స్తుతించి, 'ఓ రాజా, ఇప్పుడు అయోధ్యకు వెళ్ళి వానరులను పంపించు' అని అన్నారు.
మైథిలీం సాన్త్వయస్వైనామనురక్తాం యశస్వినీమ్। భ్రాతరం భరతం పశ్య త్వచ్ఛోకాద్ వ్రతచారిణమ్
నీకు ఎంతో ప్రేమతో ఉన్న, ప్రతిష్టాత్మకమైన మైతిలిని ఓదార్చు; నీ బాధతో వ్రతాచరణలో ఉన్న నీ సోదరుడు భరతుని చూడు.
శత్రుఘ్నం చ మహాత్మానం మాతౄః సర్వాః పరంతప। అభిషేచయ చాత్మానం పౌరాన్ గత్వా ప్రహర్షయ
శత్రుజిత్, మహాత్ముడైన శత్రుఘ్నుని, నీ తల్లులను చూడు; తిరిగి వెళ్లి పౌరులను సంతోషపరచి, నిన్ను నీవు అభిషేకించు.
ఏవముక్త్వా సహస్రాక్షో రామం సౌమిత్రిణా సహ। విమానైః సూర్యసంకాశైర్యయౌ హృష్టః సురైః సహ
ఇలా చెప్పిన అనంతరం, సహస్రలోచనుడు రామునితో, సౌమిత్రితో కలిసి, సూర్యుని వలె ప్రకాశించే విమానాలలో దేవతలతో ఆనందంగా వెళ్లాడు.
అభివాద్య చ కాకుత్స్థః సర్వాంస్తాంస్త్రిదశోత్తమాన్। లక్ష్మణేన సహ భ్రాత్రా వాసమాజ్ఞాపయత్ తదా
అప్పుడు కాకుత్స్థుడు తన సోదరుడు లక్ష్మణునితో కలిసి, ఆ దేవతలను నమస్కరించి, వారికి వసతి ఏర్పాటుచేయమని ఆజ్ఞాపించాడు.
తతస్తు సా లక్ష్మణరామపాలితా మహాచమూర్హృష్టజనా యశస్వినీ। శ్రియా జ్వలన్తీ విరరాజ సర్వతో నిశా ప్రణీతేవ హి శీతరశ్మినా
తర్వాత లక్ష్మణుడు, రాముడు కాపాడుతున్న ఆ మహాసేన, సంతోషంగా ఉన్న ప్రజలతో, ప్రతిష్టతో ప్రకాశిస్తూ, చందమామ కిరణాలతో వెలిగే రాత్రిలా అన్ని వైపులా మెరిసిపోయింది.
thumb|ఏకవింశత్యధికశతతమః సర్గః శ్రూయతామ్|center శ్రీమద్వాల్మీకియరామాయణే యుద్ధకాణ్డే ఏకవింశత్యధికశతతమః సర్గః ॥౬-
శ్రీమద్వాల్మీకి రామాయణంలో యుద్ధకాండలో నూరొకవీశవ సర్గను వినండి.
తాం రాత్రిముషితం రామం సుఖోదితమరిందమమ్। అబ్రవీత్ ప్రాఞ్జలిర్వాక్యం జయం పృష్ట్వా విభీషణః
ఆ రాత్రి గడిచిన తరువాత, శత్రువులను సంహరించేవాడైన రాముడు సుఖంగా మేల్కొన్నప్పుడు, విభీషణుడు చేతులు జోడించి, ముందుగా జయాన్ని కోరుతూ ఇలా చెప్పాడు.
స్నానాని చాఙ్గరాగాణి వస్త్రాణ్యాభరణాని చ। చన్దనాని చ మాల్యాని దివ్యాని వివిధాని చ
స్నానాలు, శరీరానికి లేపనాలు, వస్త్రాలు, ఆభరణాలు, చందనం, వివిధ రకాల దివ్యమాలలు సిద్ధంగా ఉన్నాయి.
అలంకారవిదశ్చైతా నార్యః పద్మనిభేక్షణాః। ఉపస్థితాస్త్వాం విధివత్ స్నాపయిష్యన్తి రాఘవ
అలంకరణలో నిపుణులైన, పద్మాకారమైన కన్నులు కలిగిన ఈ స్త్రీలు ఇక్కడ ఉన్నారు; వారు నిన్ను యథావిధిగా స్నానం చేయిస్తారు, ఓ రాఘవ.
ఏవముక్తస్తు కాకుత్స్థః ప్రత్యువాచ విభీషణమ్। హరీన్ సుగ్రీవముఖ్యాంస్త్వం స్నానేనోపనిమన్త్రయ
ఇలా వినిన కాకుత్స్థుడు విభీషణునితో, 'సుగ్రీవుడు మరియు వానరులలో అగ్రగణ్యులను కూడా స్నానానికి ఆహ్వానించు' అని చెప్పాడు.
స తు తామ్యతి ధర్మాత్మా మమ హేతోః సుఖోచితః। సుకుమారో మహాబాహుర్భరతః సత్యసంశ్రయః
ధర్మాత్ముడైన నా సోదరుడు భరతుడు, సుఖజీవనానికి అలవాటుపడి, నా కోసం బాధపడుతున్నాడు; అతడు బలవంతుడు, సత్యాన్ని ఆశ్రయించినవాడు.
తం వినా కైకయీపుత్రం భరతం ధర్మచారిణమ్। న మే స్నానం బహు మతం వస్త్రాణ్యాభరణాని చ
కైకేయి కుమారుడు, ధర్మాన్ని అనుసరించే భరతుడు లేకుండా నాకు స్నానం, వస్త్రాలు, ఆభరణాలు విలువ లేవు.
ఏతత్ పశ్య యథా క్షిప్రం ప్రతిగచ్ఛామ తాం పురీమ్। అయోధ్యాం గచ్ఛతో హ్యేష పన్థాః పరమదుర్గమః
మనము త్వరగా ఆ పట్టణానికి తిరిగి వెళ్లేలా చూడు; అయోధ్యకు వెళ్లే మార్గం ప్రయాణికులకు చాలా కష్టమైనది.