అవాప్తధర్మాచరణం యశశ్చ విపులం త్వయా। ఏవం శుశ్రూషతావ్యగ్రం వైదేహ్యా సహ సీతయా
సీతతో కలిసి నీవు శ్రద్ధగా సేవచేసినందువల్ల, ధర్మాచరణ, గొప్ప పేరు రెండూ నీవు సంపాదించావు.
ఇత్యుక్త్వా లక్ష్మణం రాజా స్నుషాం బద్ధాఞ్జలిం స్థితామ్। పుత్రీత్యాభాష్య మధురం శనైరేనామువాచ హ
ఇలా లక్ష్మణునికి చెప్పిన తర్వాత, రాజు చేతులు జోడించి నిలబడ్డ కోడలిని 'కుమార్తె' అని మృదువుగా, మధురంగా పలికాడు.
కర్తవ్యో న తు వైదేహి మన్యుస్త్యాగమిమం ప్రతి। రామేణేదం విశుద్ధ్యర్థం కృతం వై త్వద్ధితైషిణా
వైదేహి, ఈ విడిపోవును గురించి నీవు కోపపడకూడదు. రాముడు నీ పవిత్రత కోసం, నీ మేలుకోసమే ఇలా చేశాడు.
సుదుష్కరమిదం పుత్రి తవ చారిత్రలక్షణమ్। కృతం యత్ తేఽన్యనారీణాం యశో హ్యభిభవిష్యతి
కుమార్తె, నీ నడవడి ఎంతో కష్టమైనది. నీవు చేసినది ఇతర స్త్రీల కీర్తిని మించిపోతుంది.
న త్వం కామం సమాధేయా భర్తృశుశ్రూషణం ప్రతి। అవశ్యం తు మయా వాచ్యమేష తే దైవతం పరమ్
భర్తను సేవించడంలో నిన్ను నేర్పించాల్సిన అవసరం లేదు. అయినా, ఇది చెప్పక తప్పదు — నీ భర్తే నీకు పరమదైవం.
ఇతి ప్రతిసమాదిశ్య పుత్రౌ సీతాం చ రాఘవః। ఇన్ద్రలోకం విమానేన యయౌ దశరథో నృపః
అలా తన కుమారులకు, సీతకు ఉపదేశం చెప్పి, రాఘవుడు అయిన దశరథుడు విమానంలో ఇంద్రలోకానికి వెళ్లాడు.
విమానమాస్థాయ మహానుభావః శ్రియా చ సంహృష్టతనుర్నృపోత్తమః। ఆమన్త్ర్య పుత్రౌ సహ సీతయా చ జగామ దేవప్రవరస్య లోకమ్
అతడు మహానుభావుడు, రాజులలో శ్రేష్ఠుడు. తన కుమారులు, సీతతో వీడ్కోలు చెప్పి, ఆ మహిమాన్వితుడు దేవతాధిపతి లోకానికి వెళ్లాడు.
thumb|వింశత్యధికశతతమః సర్గః శ్రూయతామ్|center శ్రీమద్వాల్మీకియరామాయణే యుద్ధకాణ్డే వింశత్యధికశతతమః సర్గః ॥౬-
శ్రీ వాల్మీకి రామాయణంలో యుద్ధకాండలో నూరు ఇరవైవ సర్గను వినండి.
ప్రతిప్రయాతే కాకుత్స్థే మహేన్ద్రః పాకశాసనః। అబ్రవీత్ పరమప్రీతో రాఘవం ప్రాఞ్జలిం స్థితమ్
కాకుత్స్థుడు వెళ్లిన తరువాత, పాకాసురుని సంహారకుడు అయిన మహేంద్రుడు, చేతులు జోడించి నిలబడ్డ రాఘవునితో ఆనందంతో మాట్లాడాడు.
అమోఘం దర్శనం రామ తవాస్మాకం నరర్షభ। ప్రీతియుక్తాః స్మ తేన త్వం బ్రూహి యన్మనసేప్సితమ్
మానవులలో శ్రేష్ఠుడా, నిన్ను చూడటం మాకు ఎప్పుడూ ఫలప్రదమే. అందుకే, నీ మనసులో ఏదైనా కోరిక ఉంటే చెప్పు.
ఏవముక్తో మహేన్ద్రేణ ప్రసన్నేన మహాత్మనా। సుప్రసన్నమనా హృష్టో వచనం ప్రాహ రాఘవః
అలా దయతో, మహాత్ముడైన మహేంద్రుడు అడిగినప్పుడు, హర్షంతో మనస్సు నిండిన రాఘవుడు ఆనందంగా ఇలా అన్నాడు.
యది ప్రీతిః సముత్పన్నా మయి తే విబుధేశ్వర। వక్ష్యామి కురు మే సత్యం వచనం వదతాం వర
దేవతాధిపతీ, నాపట్ల నిజంగా సంతోషం కలిగితే, నేను ఒక మాట చెప్పబోతున్నాను. వాగ్దానంలో శ్రేష్ఠుడా, దయచేసి నన్ను ఆశీర్వదించు.
మమ హేతోః పరాక్రాన్తా యే గతా యమసాదనమ్। తే సర్వే జీవితం ప్రాప్య సముత్తిష్ఠన్తు వానరాః
నా కోసం పరాక్రమంగా యుద్ధం చేసి, యమలోకానికి వెళ్లిన వానరులు అందరూ తిరిగి ప్రాణం పొంది లేచిపోవాలని కోరుకుంటున్నాను.
మత్కృతే విప్రయుక్తా యే పుత్రైర్దారైశ్చ వానరాః। తాన్ ప్రీతమనసః సర్వాన్ ద్రష్టుమిచ్ఛామి మానద
నా వల్ల తమ కుమారులు, భార్యల నుండి వేరుపడిన వానరులు అందరూ ఆనందంగా ఉండేలా, వారిని చూసేందుకు నేను కోరుకుంటున్నాను, మహానుభావుడా.
విక్రాన్తాశ్చాపి శూరాశ్చ న మృత్యుం గణయన్తి చ। కృతయత్నా విపన్నాశ్చ జీవయైతాన్ పురందర
పరాక్రమశాలి, ధైర్యవంతులు, మరణాన్ని లెక్కచేయకుండా యుద్ధం చేసి పడిపోయిన వారిని, పురందరా, నువ్వు తిరిగి ప్రాణం పోయించు.
మత్ప్రియేష్వభిరక్తాశ్చ న మృత్యుం గణయన్తి యే। త్వత్ప్రసాదాత్ సమేయుస్తే వరమేతమహం వృణే
నా ప్రియుల పట్ల భక్తితో ఉన్నవారు మరణాన్ని లెక్కచేయరు. నీ అనుగ్రహంతో వారు తిరిగి కలిసిపోవాలని నేను కోరుతున్నాను. ఇదే నా వరం.
నీరుజో నిర్వ్రణాంశ్చైవ సమ్పన్నబలపౌరుషాన్। గోలాఙ్గూలాంస్తథర్క్షాంశ్చ ద్రష్టుమిచ్ఛామి మానద
గాయాలేమీ లేని, ఆరోగ్యంగా, బలపౌరుషాలతో నిండిన వానరులను, రీచులను చూడాలని కోరుకుంటున్నాను, గౌరవాన్ని ఇచ్చేవాడా.
అకాలే చాపి పుష్పాణి మూలాని చ ఫలాని చ। నద్యశ్చ విమలాస్తత్ర తిష్ఠేయుర్యత్ర వానరాః
వానరులు ఉన్న చోట ఎప్పుడైనా పువ్వులు, కందులు, పండ్లు లభించాలి. అక్కడ నదులు కూడా శుభ్రంగా ప్రవహించాలి.
శ్రుత్వా తు వచనం తస్య రాఘవస్య మహాత్మనః। మహేన్ద్రః ప్రత్యువాచేదం వచనం ప్రీతిసంయుతమ్
మహాత్ముడైన రాఘవుని మాటలు విని, మహేంద్రుడు ప్రేమతో ఇలా సమాధానం చెప్పాడు.
మహానయం వరస్తాత యస్త్వయోక్తో రఘూత్తమ। ద్విర్మయా నోక్తపూర్వం చ తస్మాదేతద్ భవిష్యతి
రఘువంశశిరోమణీ, నీవు అడిగిన వరం గొప్పది. ఇంతవరకు నేను రెండుసార్లు ఇలాంటి వరం ఇవ్వలేదు. అందుకే ఇది తప్పక జరుగుతుంది.
సముత్తిష్ఠన్తు తే సర్వే హతా యే యుధి రాక్షసైః। ఋక్షాశ్చ సహ గోపుచ్ఛైర్నికృత్తాననబాహవః
యుద్ధంలో రాక్షసుల చేతిలో మరణించిన వానరులు, ముఖాలు చేతులు కోసిన రీచులు అందరూ తిరిగి లేచిపోవాలి.
నీరుజో నిర్వ్రణాశ్చైవ సమ్పన్నబలపౌరుషాః। సముత్థాస్యన్తి హరయః సుప్తా నిద్రాక్షయే యథా
వానరులు ఆరోగ్యంగా, గాయాలేమీ లేకుండా, బలపౌరుషాలతో నిండినవారిగా, నిద్రలోంచి లేచినట్లుగా మళ్లీ లేచిపోతారు.
సుహృద్భిర్బాన్ధవైశ్చైవ జ్ఞాతిభిః స్వజనేన చ। సర్వ ఏవ సమేష్యన్తి సంయుక్తాః పరయా ముదా
వారు తమ మిత్రులు, బంధువులు, స్నేహితులు, కుటుంబ సభ్యులతో మళ్లీ కలుసుకొని, అందరూ కలసి పరమానందంతో ఆనందిస్తారు.
అకాలే పుష్పశబలాః ఫలవన్తశ్చ పాదపాః। భవిష్యన్తి మహేష్వాస నద్యశ్చ సలిలాయుతాః
ఓ మహాశక్తిమంతుడా, చెట్లు కాలానికి అతీతంగా పుష్పాలు, పండ్లు పండిస్తాయి; నదులు నీటితో నిండిపోతాయి.
సవ్రణైః ప్రథమం గాత్రైరిదానీం నిర్వ్రణైః సమైః। తతః సముత్థితాః సర్వే సుప్త్వేవ హరిసత్తమాః
ముందు గాయాలతో ఉన్న వారి శరీరాలు ఇప్పుడు గాయములేకుండా సమంగా మారాయి; అప్పుడు అగ్రగణ్య వానరులు అందరూ నిద్రలేచినట్లుగా లేచారు.
బభూవుర్వానరాః సర్వే కిం త్వేతదితి విస్మితాః। కాకుత్స్థం పరిపూర్ణార్థం దృష్ట్వా సర్వే సురోత్తమాః
వానరులు అందరూ ఇది ఏమైందో అని ఆశ్చర్యపడి, తాము కోరినది సాధించిన కాకుత్స్థుడిని, దైవ సమూహాన్ని చూచి విస్మయంతో నిలిచారు.
అబ్రువన్ పరమప్రీతాః స్తుత్వా రామం సలక్ష్మణమ్। గచ్ఛాయోధ్యామితో రాజన్ విసర్జయ చ వానరాన్
అందరూ పరమ సంతోషంతో రాముని, లక్ష్మణుని స్తుతించి, 'ఓ రాజా, ఇప్పుడు అయోధ్యకు వెళ్ళి వానరులను పంపించు' అని అన్నారు.
మైథిలీం సాన్త్వయస్వైనామనురక్తాం యశస్వినీమ్। భ్రాతరం భరతం పశ్య త్వచ్ఛోకాద్ వ్రతచారిణమ్
నీకు ఎంతో ప్రేమతో ఉన్న, ప్రతిష్టాత్మకమైన మైతిలిని ఓదార్చు; నీ బాధతో వ్రతాచరణలో ఉన్న నీ సోదరుడు భరతుని చూడు.
శత్రుఘ్నం చ మహాత్మానం మాతౄః సర్వాః పరంతప। అభిషేచయ చాత్మానం పౌరాన్ గత్వా ప్రహర్షయ
శత్రుజిత్, మహాత్ముడైన శత్రుఘ్నుని, నీ తల్లులను చూడు; తిరిగి వెళ్లి పౌరులను సంతోషపరచి, నిన్ను నీవు అభిషేకించు.
ఏవముక్త్వా సహస్రాక్షో రామం సౌమిత్రిణా సహ। విమానైః సూర్యసంకాశైర్యయౌ హృష్టః సురైః సహ
ఇలా చెప్పిన అనంతరం, సహస్రలోచనుడు రామునితో, సౌమిత్రితో కలిసి, సూర్యుని వలె ప్రకాశించే విమానాలలో దేవతలతో ఆనందంగా వెళ్లాడు.