నైవ వాచా న మనసా నైవ బుద్ధ్యా న చక్షుషా। సువృత్తా వృత్తశౌటీర్యం న త్వామత్యచరచ్ఛుభా
ఈ సద్గుణాలుతో కూడిన, మంగళకరమైన సీతాదేవి మాటలతో గానీ, మనసుతో గానీ, బుద్ధితో గానీ, కన్నులతో గానీ, ఎప్పుడూ నిన్ను దాటి పోనలేదు.
రావణేనాపనీతైషా వీర్యోత్సిక్తేన రక్షసా। త్వయా విరహితా దీనా వివశా నిర్జనే సతీ
రావణుడు తన బలంతో, అహంకారంతో ఈమెను అపహరించాడు. నీవు లేని దుఃఖంతో, అరణ్యంలో ఒంటరిగా, బలహీనంగా ఉన్నా, ఈమె నీకు నమ్మకంగా, నిష్కళంకంగా ఉండింది.
రుద్ధా చాన్తఃపురే గుప్తా త్వచ్చిత్తా త్వత్పరాయణా। రక్షితా రాక్షసీభిశ్చ ఘోరాభిర్ఘోరబుద్ధిభిః
అంతఃపురంలో బందించబడి, భయంకరమైన ఆ రాక్షసస్త్రీలు కాపాడుతూ, ఈమె మనసంతా నీ మీదే పెట్టుకొని, నిన్నే ఆశ్రయంగా భావించింది.
ప్రలోభ్యమానా వివిధం తర్జ్యమానా చ మైథిలీ। నాచిన్తయత తద్రక్షస్త్వద్గతేనాన్తరాత్మనా
ఎన్ని విధాలుగా మాయలు చేసి, బెదిరించినా, మైతిలీ తన అంతరాత్మను నీవైపు నిలిపి, ఏ మాత్రం కూడా మనసు మార్చుకోలేదు.
విశుద్ధభావాం నిష్పాపాం ప్రతిగృహ్ణీష్వ మైథిలీమ్। న కించిదభిధాతవ్యా అహమాజ్ఞాపయామి తే
హృదయపరిశుద్ధతతో, పాపరహితంగా ఉన్న మైతిలీని స్వీకరించు. ఇకపై ఏమీ మాట్లాడవద్దు — ఇదే నా ఆజ్ఞ.
తతః ప్రీతమనా రామః శ్రుత్వైవం వదతాం వరః। దధ్యౌ ముహూర్తం ధర్మాత్మా హర్షవ్యాకులలోచనః
అప్పుడు రాముడు, మాటలలో శ్రేష్ఠుడు, ఈ మాటలు విని హర్షంతో కన్నీళ్ళతో, ధర్మాత్ముడై, కొంతసేపు ఆలోచించాడు.
ఏవముక్తో మహాతేజా ధృతిమానురువిక్రమః। ఉవాచ త్రిదశశ్రేష్ఠం రామో ధర్మభృతాం వరః
ఇలా పలికిన తరువాత, మహాతేజస్సుతో, స్థిరమైన ధైర్యంతో, గొప్ప పరాక్రమంతో ఉన్న రాముడు, దేవతలలో శ్రేష్ఠుడైనవారిని ఉద్దేశించి ఇలా అన్నాడు.
అవశ్యం చాపి లోకేషు సీతా పావనమర్హతి। దీర్ఘకాలోషితా హీయం రావణాన్తఃపురే శుభా
ఈ సీతా దేవి, ఎంత మంచిదైనా, రావణుడి అంతఃపురంలో ఎక్కువ కాలం ఉన్నందువల్ల, అందరి ముందు పవిత్రతను నిరూపించుకోవాల్సిందే.
బాలిశో బత కామాత్మా రామో దశరథాత్మజః। ఇతి వక్ష్యతి మాం లోకో జానకీమవిశోధ్య హి
జానకిని పరీక్షించకుండా ఉంటే, రాముడు దశరథుని కుమారుడై, బాలిషుడని, కామాసక్తుడని లోకంలో అందరూ నన్ను అనేవారు.
అనన్యహృదయాం సీతాం మచ్చిత్తపరిరక్షిణీమ్। అహమప్యవగచ్ఛామి మైథిలీం జనకాత్మజామ్
జనకుని కుమార్తె అయిన సీత, తన హృదయం పూర్తిగా నాకే అంకితం చేసి, నా మనసును కాపాడుతూ ఉంటుందని నేనూ బాగా తెలుసు.
ఇమామపి విశాలాక్షీం రక్షితాం స్వేన తేజసా। రావణో నాతివర్తేత వేలామివ మహోదధిః
ఈ విశాలమైన కన్నులతో ఉన్న సీత, తన స్వంత తేజంతో రక్షించబడింది. మహాసముద్రం తన హద్దు దాటి పోనట్టే, రావణుడు కూడా ఆమెను దాటి పోలేడు.
ప్రత్యయార్థం తు లోకానాం త్రయాణాం సత్యసంశ్రయః। ఉపేక్షే చాపి వైదేహీం ప్రవిశన్తీం హుతాశనమ్
మూడు లోకాలకు నమ్మకం కలిగించేందుకు, సత్యాన్ని ఆధారంగా చేసుకొని, వైదేహిని అగ్నిపరీక్షకు అనుమతించాను.
న హి శక్తః సుదుష్టాత్మా మనసాపి హి మైథిలీమ్। ప్రధర్షయితుమప్రాప్యాం దీప్తామగ్నిశిఖామివ
పాపపు హృదయమున్న వాడు, మైతిలీని, అగ్నిశిఖను తాకలేనట్టు, మనసులో కూడా తాకలేడు.
నేయమర్హతి వైక్లవ్యం రావణాన్తఃపురే సతీ। అనన్యా హి మయా సీతా భాస్కరస్య ప్రభా యథా
రావణుడి అంతఃపురంలో ఉన్నా, సీతకు ఎలాంటి దుర్బలత రావడం తగదు. ఎందుకంటే, సీత నాకే అంకితమై ఉంది — సూర్యునికి ప్రకాశం ఎలా ఉంటుందో అలాగే.
విశుద్ధా త్రిషు లోకేషు మైథిలీ జనకాత్మజా। న విహాతుం మయా శక్యా కీర్తిరాత్మవతా యథా
మైతిలీ, జనకుని కుమార్తె, మూడు లోకాల్లో కూడా పవిత్రురాలు. ఆత్మవంతుడు తన కీర్తిని వదులుకోలేనట్టు, నేనూ ఆమెను వదిలిపెట్టలేను.
అవశ్యం చ మయా కార్యం సర్వేషాం వో వచో హితమ్। స్నిగ్ధానాం లోకనాథానామేవం చ వదతాం హితమ్
మీరు అందరూ, ప్రజలకు మేలు కోరే నాయకులు, నాకు మేలు కోసం చెప్పిన మాటలను తప్పక పాటించాలి.
ఇత్యేవముక్త్వా విజయీ మహాబలః ప్రశస్యమానః స్వకృతేన కర్మణా। సమేత్య రామః ప్రియయా మహాయశాః సుఖం సుఖార్హోఽనుబభూవ రాఘవః
ఇలా చెప్పి, విజేతగా, మహాబలుడైన రాముడు, తన గొప్ప కార్యాల వల్ల ప్రశంసలు పొందుతూ, ప్రియమైన సీతతో కలసి, రాఘవుడు తగిన ఆనందాన్ని అనుభవించాడు.
thumb|ఏకోనవింశత్యధికశతతమః సర్గః శ్రూయతామ్|center శ్రీమద్వాల్మీకియరామాయణే యుద్ధకాణ్డే ఏకోనవింశత్యధికశతతమః సర్గః ॥౬-
శ్రీమద్వాల్మీకిరామాయణంలో యుద్ధకాండలో నూరి పదకొండవ సర్గను వినండి.
ఏతచ్ఛ్రుత్వా శుభం వాక్యం రాఘవేణానుభాషితమ్। తతః శుభతరం వాక్యం వ్యాజహార మహేశ్వరః
రాఘవుడు పలికిన శుభవాక్యాలు వినగానే, మహేశ్వరుడు మరింత మంగళకరమైన మాటలు అన్నాడు.
పుష్కరాక్ష మహాబాహో మహావక్షః పరంతప। దిష్ట్యా కృతమిదం కర్మ త్వయా ధర్మభృతాం వర
కమలనేత్రుడా, బలవంతుడా, విస్తారమైన ఛాతి కలవాడా, శత్రువులను జయించిన వాడా, నీ చేత ఈ కార్యం సఫలమవడం ఎంత అదృష్టమో! నీలాంటి ధర్మపరులకు ఇది తగినదే.
దిష్ట్యా సర్వస్య లోకస్య ప్రవృద్ధం దారుణం తమః। అపవృత్తం త్వయా సంఖ్యే రామ రావణజం భయమ్
రామా, నీ వల్ల ఈ లోకమంతా కమ్ముకున్న భయంకరమైన అంధకారం తొలగిపోయింది; యుద్ధంలో రావణుని వల్ల కలిగిన భయాన్ని నీవే పోగొట్టావు.
ఆశ్వాస్య భరతం దీనం కౌసల్యాం చ యశస్వినీమ్। కైకేయీం చ సుమిత్రాం చ దృష్ట్వా లక్ష్మణమాతరమ్
బాధపడుతున్న భరతుని, మహిమగల కౌసల్యను, అలాగే కైకేయి, సుమిత్రను, లక్ష్మణుని తల్లిని చూసి వారికి ధైర్యం చెప్పు.
ప్రాప్య రాజ్యమయోధ్యాయాం నన్దయిత్వా సుహృజ్జనమ్। ఇక్ష్వాకూణాం కులే వంశం స్థాపయిత్వా మహాబల
అయోధ్యలో రాజ్యాన్ని పొందిన తరువాత నీ మిత్రులను సంతోషపెట్టుము; మహాబలుడా, ఇక్ష్వాకు వంశాన్ని నిలబెట్టు.
ఇష్ట్వా తురగమేధేన ప్రాప్య చానుత్తమం యశః। బ్రాహ్మణేభ్యో ధనం దత్త్వా త్రిదివం గన్తుమర్హసి
అశ్వమేధ యాగం చేసి, అపూర్వమైన కీర్తిని సంపాదించి, బ్రాహ్మణులకు ధనం దానం చేసిన తరువాత, నీవు స్వర్గానికి వెళ్లటానికి అర్హుడవు.
ఏష రాజా దశరథో విమానస్థః పితా తవ। కాకుత్స్థ మానుషే లోకే గురుస్తవ మహాయశాః
ఇక్కడ నీ తండ్రి దశరథుడు విమానంలో ఉన్నాడు; కాకుత్స్థ వంశజా, మానవ లోకంలో నీకు గురువుగా, మహిమగలవాడిగా ఉన్నాడు.
ఇన్ద్రలోకం గతః శ్రీమాంస్త్వయా పుత్రేణ తారితః। లక్ష్మణేన సహ భ్రాత్రా త్వమేనమభివాదయ
ఆయన ఇంద్రలోకానికి చేరాడు, మహిమతో నిండిపోయాడు; నీవు, నీ సోదరుడు లక్ష్మణుడితో కలిసి ఆయనను నమస్కరించు.
మహాదేవవచః శ్రుత్వా రాఘవః సహలక్ష్మణః। విమానశిఖరస్థస్య ప్రణామమకరోత్ పితుః
మహాదేవుని మాటలు విని, రాఘవుడు లక్ష్మణుడితో కలిసి, ఆ విమానంపై ఉన్న తన తండ్రికి నమస్కరించాడు.
దీప్యమానం స్వయా లక్ష్మ్యా విరజోఽమ్బరధారిణమ్। లక్ష్మణేన సహ భ్రాత్రా దదర్శ పితరం ప్రభుః
తన స్వంత కాంతితో ప్రకాశిస్తున్న, మలినములేని, దివ్య వస్త్రాలు ధరించిన తన తండ్రిని, లక్ష్మణుడితో కలిసి రాముడు చూశాడు.
హర్షేణ మహతాఽఽవిష్టో విమానస్థో మహీపతిః। ప్రాణైః ప్రియతరం దృష్ట్వా పుత్రం దశరథస్తదా
విమానంలో ఉన్న రాజు దశరథుడు, ప్రాణాలకన్నా ప్రియమైన తన కుమారుడిని చూసి అపారమైన ఆనందంతో నిండిపోయాడు.
ఆరోప్యాఙ్కే మహాబాహుర్వరాసనగతః ప్రభుః। బాహుభ్యాం సమ్పరిష్వజ్య తతో వాక్యం సమాదదే
మహాబాహువైన ప్రభువు, అద్భుతమైన ఆసనంపై కూర్చొని, తన కుమారుడిని ఒడిలో కూర్చోబెట్టి, బాహువులతో ఆలింగనం చేసి, ఇలా అన్నాడు.