ప్రభవం నిధనం వా తే నో విదుః కో భవానితి । దృశ్యసే సర్వభూతేషు బ్రాహ్మణేషు చ గోషు చ । దిక్షు సర్వాసు గగనే పర్వతేషు వనేషు చ
నీ ఆది, అంతం ఎవ్వరూ తెలుసుకోలేరు. నీవెవరో ఎవరికీ తెలియదు. నీవు అన్ని జీవుల్లో, బ్రాహ్మణుల్లో, ఆవుల్లో, అన్ని దిక్కుల్లో, ఆకాశంలో, పర్వతాల్లో, అడవుల్లో కనిపిస్తావు.
సహస్రచరణః శ్రీమాన్ శతశీర్షః సహస్రదృక్ । త్వం ధారయసి భూతాని పృథివీం చ సపర్వతామ్
నీవే వెయ్యి కాళ్లు, వంద తలలు, వెయ్యి కళ్ళు కలిగిన మహాత్ముడు. నీవే అన్ని భూతాలను, పర్వతాలతో కూడిన భూమిని ధరిస్తున్నావు.
అన్తే పృథివ్యాః సలిలే దృశ్యసే త్వం మహోరగః । త్రీన్ లోకాన్ ధారయన్ రామ దేవగన్ధర్వదానవాన్
భూమి చివరలోని నీటిలో నీవు మహా సర్పరూపంలో కనిపిస్తావు, రామా. దేవతలు, గంధర్వులు, దానవులతో పాటు మూడు లోకాలను నీవే మోయుచున్నావు.
అహం తే హృదయం రామ జిహ్వా దేవీ సరస్వతీ । దేవా గాత్రేషు రోమాణి బ్రహ్మణా నిర్మితాః ప్రభో
రామా, నేను నీ హృదయం, సరస్వతీ దేవి నీ నాలుక, దేవతలు నీ శరీరంలోని రోమాలు — ఇవన్నీ బ్రహ్మా సృష్టించినవే, ప్రభూ.
నిమేషస్తే స్మృతా రాత్రిః ఉన్మేషస్తే భవేద్దివా । సంస్కారాస్తేఽభవన్ వేదా న తదస్తి త్వయా వినా ॥
నీ కళ్ళు మూసినపుడు అది రాత్రి, తెరిచినపుడు అది పగలు. నీ సంస్కారాలు వేదాలుగా మారాయి; నిన్ను వదిలి ఏదీ లేదు.
జగత్ సర్వం శరీరం తే స్థైర్యం తే వసుధాతలమ్ । అగ్నిః కోపః ప్రసాదస్తే సోమః శ్రీవత్సలక్షణః
ఈ జగత్తంతా నీ శరీరం, భూమి స్థిరత నీదే. అగ్ని నీ కోపం, చంద్రుడు నీ కృప, శ్రీవత్సం నీ గుర్తు.
త్వయా లోకాస్త్రయః క్రాన్తాః పురా స్వైర్విక్రమైస్త్రిభిః । మహేన్ద్రశ్చ కృతో రాజా బలిం బద్ధ్వా సుదారుణమ్
మూడు అడుగులతో నీవు మూడు లోకాలను దాటి, భయంకరుడైన బలిని బంధించి, మహేంద్రుని రాజుగా చేసావు.
యత్ పరం శ్రూయతే జ్యోతిర్యత్ పరం శ్రూయతే తమః । యత్ పరం పరతశ్చైవ పరమాత్మేతి కథ్యసే
ఎక్కువగా చెప్పబడే జ్యోతి, అత్యంతమైన అంధకారం, వాటిని మించి ఉన్నది — ఇవన్నీ నిన్నే పరమాత్మ అని పిలుస్తారు.
పరమాఖ్యం పర యచ్చ త్వమేవ పరిగీయసే । స్థిత్యుత్పత్తి వినాశానాం త్వామాహుః పరమాం గతిం
పరమమైనవాడివి, పరముడు అని నిన్నే ప్రశంసిస్తారు. సృష్టి, స్థితి, లయాలకు నీవే పరమ గమ్యం అని అంటారు.
సీతా లక్ష్మీర్భవాన్ విష్ణుః దేవః కృష్ణః ప్రజాపతిః । వధార్థం రావణస్యేహ ప్రవిష్టో మానుషీం తనుమ్
నీవే సీత, లక్ష్మి, విష్ణువు, కృష్ణుడు, ప్రజాపతి. రావణ వధ కోసం నీవు మానవరూపంలో ఇక్కడ ప్రవేశించావు.
తదిదం నః కృతం కార్యమ్ త్వయా ధర్మభృతాం వర । నిహతో రావణో రామ ప్రహృష్టో దివమాక్రమ
ధర్మాన్ని కాపాడే ఉత్తముడవైన నీవు, ఈ కార్యాన్ని పూర్తిచేశావు. రామా, రావణుడు సంహరించబడ్డాడు. ఆనందంగా స్వర్గానికి ఎక్కు.
అమోఘం బలవీర్యం తే అమోఘస్తే పరాక్రమః । అమోఘం దర్శనం రామ అమోఘస్తవ సంస్తవః ॥
నీ బలవీర్యం, పరాక్రమం, దర్శనం, నీ స్తోత్రం — ఇవన్నీ ఎప్పుడూ విఫలమవు, రామా.
అమోఘాస్తే భవిష్యన్తి భక్తిమన్తో నరా భువి । యే త్వాం దేవమ్ ధ్రువం భక్తాః పురాణం పురుషోత్తమమ్ ॥
ఈ భూమిపై నిన్ను పురాతన పరమపురుషుడిగా భక్తితో నమ్మినవారు ఎప్పుడూ విజయవంతులవుతారు.
ప్రాప్నువన్తి సదా కామాన్ ఇహ లోకే పరత్ర చ । ఇమమార్షం స్తవం నిత్యమ్ ఇతిహాసం పురాతనమ్ । యే నరాః కీర్తయిష్యన్తి నాస్తి తేషాం పరాభవః
ఈ పురాతన మహిమాన్వితమైన స్తోత్రాన్ని ఎవరైనా ఈ లోకంలోనూ పరలోకంలోనూ ఎప్పుడూ పఠిస్తే, వారు కోరినవన్నీ పొందుతారు; వారికి ఓటమి ఉండదు.
thumb|అష్టాదశాధికశతతమః సర్గః శ్రూయతామ్|center శ్రీమద్వాల్మీకియరామాయణే యుద్ధకాణ్డే అష్టాదశాధికశతతమః సర్గః ॥౬-
ఇప్పుడు శ్రీవాల్మీకి రామాయణంలోని యుద్ధకాండలో నూరియెనిమిదవ సర్గను వినండి.
ఏతచ్ఛ్రుత్వా శుభం వాక్యం పితామహసమీరితమ్। అఙ్కేనాదాయ వైదేహీముత్పపాత విభావసుః
పితామహుడు చెప్పిన ఈ మంగళవాక్యాలు విని, అగ్నిదేవుడు వైదేహిని తన మడిలోకి తీసుకుని పైకి లేచాడు.
విధూయాథ చితాం తాం తు వైదేహీం హవ్యవాహనః। ఉత్తస్థౌ మూర్తిమానాశు గృహీత్వా జనకాత్మజామ్
ఆపై, హవ్యవాహనుడు ఆ చితను దులిపి, జనకుని కుమార్తెను తన చేతుల్లో పట్టుకుని, మూర్తిరూపంగా త్వరగా పైకి లేచాడు.
తరుణాదిత్యసంకాశాం తప్తకాఞ్చనభూషణామ్। రక్తామ్బరధరాం బాలాం నీలకుఞ్చితమూర్ధజామ్
ఆమె ఉదయసూర్యునిలా ప్రకాశిస్తూ, మెరిసే బంగారు ఆభరణాలతో అలంకరించబడి, ఎర్ర వస్త్రాలు ధరించి, యువతిగా, నీలిరంగు వంకర జుట్టుతో కనిపించింది.
అక్లిష్టమాల్యాభరణాం తథారూపామనిన్దితామ్। దదౌ రామాయ వైదేహీమఙ్కే కృత్వా విభావసుః
ఆమె పూలమాలలు, ఆభరణాలు ఎలాంటి మలినత లేకుండా, రూపంలో నిందలేని విధంగా ఉండగా, అగ్నిదేవుడు వైదేహిని రాముని మడిలో ఉంచాడు.
అబ్రవీత్ తు తదా రామం సాక్షీ లోకస్య పావకః। ఏషా తే రామ వైదేహీ పాపమస్యాం న విద్యతే
అప్పుడు లోకానికి సాక్షిగా అగ్నిదేవుడు రామునితో ఇలా అన్నాడు: 'ఇదిగో నీ వైదేహి; ఆమెలో ఎలాంటి పాపం లేదు.'
నైవ వాచా న మనసా నైవ బుద్ధ్యా న చక్షుషా। సువృత్తా వృత్తశౌటీర్యం న త్వామత్యచరచ్ఛుభా
ఈ సద్గుణాలుతో కూడిన, మంగళకరమైన సీతాదేవి మాటలతో గానీ, మనసుతో గానీ, బుద్ధితో గానీ, కన్నులతో గానీ, ఎప్పుడూ నిన్ను దాటి పోనలేదు.
రావణేనాపనీతైషా వీర్యోత్సిక్తేన రక్షసా। త్వయా విరహితా దీనా వివశా నిర్జనే సతీ
రావణుడు తన బలంతో, అహంకారంతో ఈమెను అపహరించాడు. నీవు లేని దుఃఖంతో, అరణ్యంలో ఒంటరిగా, బలహీనంగా ఉన్నా, ఈమె నీకు నమ్మకంగా, నిష్కళంకంగా ఉండింది.
రుద్ధా చాన్తఃపురే గుప్తా త్వచ్చిత్తా త్వత్పరాయణా। రక్షితా రాక్షసీభిశ్చ ఘోరాభిర్ఘోరబుద్ధిభిః
అంతఃపురంలో బందించబడి, భయంకరమైన ఆ రాక్షసస్త్రీలు కాపాడుతూ, ఈమె మనసంతా నీ మీదే పెట్టుకొని, నిన్నే ఆశ్రయంగా భావించింది.
ప్రలోభ్యమానా వివిధం తర్జ్యమానా చ మైథిలీ। నాచిన్తయత తద్రక్షస్త్వద్గతేనాన్తరాత్మనా
ఎన్ని విధాలుగా మాయలు చేసి, బెదిరించినా, మైతిలీ తన అంతరాత్మను నీవైపు నిలిపి, ఏ మాత్రం కూడా మనసు మార్చుకోలేదు.
విశుద్ధభావాం నిష్పాపాం ప్రతిగృహ్ణీష్వ మైథిలీమ్। న కించిదభిధాతవ్యా అహమాజ్ఞాపయామి తే
హృదయపరిశుద్ధతతో, పాపరహితంగా ఉన్న మైతిలీని స్వీకరించు. ఇకపై ఏమీ మాట్లాడవద్దు — ఇదే నా ఆజ్ఞ.
తతః ప్రీతమనా రామః శ్రుత్వైవం వదతాం వరః। దధ్యౌ ముహూర్తం ధర్మాత్మా హర్షవ్యాకులలోచనః
అప్పుడు రాముడు, మాటలలో శ్రేష్ఠుడు, ఈ మాటలు విని హర్షంతో కన్నీళ్ళతో, ధర్మాత్ముడై, కొంతసేపు ఆలోచించాడు.
ఏవముక్తో మహాతేజా ధృతిమానురువిక్రమః। ఉవాచ త్రిదశశ్రేష్ఠం రామో ధర్మభృతాం వరః
ఇలా పలికిన తరువాత, మహాతేజస్సుతో, స్థిరమైన ధైర్యంతో, గొప్ప పరాక్రమంతో ఉన్న రాముడు, దేవతలలో శ్రేష్ఠుడైనవారిని ఉద్దేశించి ఇలా అన్నాడు.
అవశ్యం చాపి లోకేషు సీతా పావనమర్హతి। దీర్ఘకాలోషితా హీయం రావణాన్తఃపురే శుభా
ఈ సీతా దేవి, ఎంత మంచిదైనా, రావణుడి అంతఃపురంలో ఎక్కువ కాలం ఉన్నందువల్ల, అందరి ముందు పవిత్రతను నిరూపించుకోవాల్సిందే.
బాలిశో బత కామాత్మా రామో దశరథాత్మజః। ఇతి వక్ష్యతి మాం లోకో జానకీమవిశోధ్య హి
జానకిని పరీక్షించకుండా ఉంటే, రాముడు దశరథుని కుమారుడై, బాలిషుడని, కామాసక్తుడని లోకంలో అందరూ నన్ను అనేవారు.
అనన్యహృదయాం సీతాం మచ్చిత్తపరిరక్షిణీమ్। అహమప్యవగచ్ఛామి మైథిలీం జనకాత్మజామ్
జనకుని కుమార్తె అయిన సీత, తన హృదయం పూర్తిగా నాకే అంకితం చేసి, నా మనసును కాపాడుతూ ఉంటుందని నేనూ బాగా తెలుసు.