ఇత్యుక్తో లోకపాలైస్తైః స్వామీ లోకస్య రాఘవః । అబ్రవీత్రిదశశ్రేష్ఠాన్ రామో ధర్మభృతాం వరః
ఇలా లోకపాలకులు అడిగినప్పుడు, లోకానికి అధిపతివైన రాఘవుడు, ధర్మాన్ని పాటించడంలో శ్రేష్ఠుడైన రాముడు, ఆ దేవతలలో శ్రేష్ఠులతో ఇలా మాట్లాడాడు.
ఆత్మానం మానుషం మన్యే రామం దశరథాత్మజమ్ । యోఽహం యస్య యతశ్చాహమ్ భగవాంస్తద్ బ్రవీతు మే
నేను నన్ను మనిషినిగానే, దశరథుని కుమారుడైన రామునిగానే భావిస్తున్నాను. నేను ఎవరో, ఎలా ఉన్నానో, దయచేసి భగవంతుడు నాకు చెప్పాలి.
ఇతి బ్రువన్తం కాకుత్స్థమ్ బ్రహ్మా బ్రహ్మవిదాం వరః । అబ్రవీచ్ఛృణు మే రామ సత్యం సత్యపరాక్రమ
కాకుత్థ్సుడు ఇలా అడిగినప్పుడు, బ్రహ్మను బాగా తెలిసిన బ్రహ్మదేవుడు ఇలా అన్నాడు: 'రామా, సత్యపరాక్రముడవు, నా మాట విను.'
భవాన్ నారాయణో దేవః శ్రీమాంశ్చక్రాయుధః ప్రభుః। ఏకశృఙ్గో వరాహస్త్వమ్ భూతభవ్యసపత్నజిత్
నీవే నారాయణుడు, మహిమ కలిగినవాడు, చక్రాయుధాన్ని ధరించిన ప్రభువు. నీవే ఏకశృంగవంతుడైన వరాహుడు, గత భవిష్యత్తులను, శత్రువులను జయించినవాడు.
అక్షరం బ్రహ్మ సత్యం చ మధ్యే చాన్తే చ రాఘవ । లోకానాం త్వం పరో ధర్మో విష్వక్సేనశ్చతుర్భుజః
నీవే అక్షరమైన బ్రహ్మ, సత్యస్వరూపుడు, మధ్యలోనూ చివరలోనూ ఉన్నవాడు, రాఘవా! లోకాలకూ పరమధర్ముడవు, విశ్వక్షేనుడు, నాలుగు భుజాలవాడు.
శార్ఙ్గధన్వా హృషీకేశః పురుషః పురుషోత్తమః । అజితః ఖడ్గధృద్విష్ణుః కృష్ణశ్చైవ బృహద్బలః
నీవే శారంగాన్ని ధరించినవాడు, హృషీకేశుడు, పురుషోత్తముడు, ఎవ్వరూ జయించలేని వాడు, ఖడ్గాన్ని పట్టుకున్న విష్ణువు, కృష్ణుడు, బృహద్బలుడు.
సేనానీర్గ్రామణీశ్చ త్వమ్ బుద్ధిః సత్త్వం క్షమా దమః । ప్రభవశ్చాప్యయశ్చ త్వమ్ ఉపేన్ద్రో మధుసూదనః
నీవే సేనాధిపతి, గ్రామనాయకుడు, బుద్ధి, సత్త్వం, సహనం, దమము, ఆది, అంతం, ఉపేంద్రుడు, మధుసూదనుడు.
ఇన్ద్రకర్మా మహేన్ద్రస్త్వమ్ పద్మనాభో రణాన్తకృత్ । శరణ్యం శరణం చ త్వామ్ ఆహుర్దివ్యా మహర్షయః
నీవే ఇంద్రుని కార్యాలను చేసిన మహేంద్రుడు, పద్మనాభుడు, యుద్ధంలో శత్రువులను సంహరించే వాడు. దేవతా ఋషులు నిన్ను శరణ్యుడిగా, ఆశ్రయంగా పిలుస్తారు.
సహస్రశృఙ్గో వేదాత్మా శతశీర్షో మహర్షభః । త్వం త్రయాణాం హి లోకానామ్ ఆదికర్తా స్వయమ్ప్రభుః
నీవే వెయ్యి కొమ్ములు కలవాడు, వేదస్వరూపుడు, వంద తలలు కలిగిన మహర్షభుడు. మూడు లోకాలకు ఆదికర్త, స్వయంప్రభువవు.
సిద్ధానామపి సాధ్యానామ్ ఆశ్రయశ్చాసి పూర్వజః । త్వం యజ్ఞస్త్వం వషట్కారః త్వమోఙ్కారః పరాత్పరః
సిద్ధులకు, సాధ్యులకు కూడా నీవే ఆధారం, నీవే పురాతనుడు. నీవే యజ్ఞం, వషట్కారము, ఓంకారము, పరమాత్మా!
ప్రభవం నిధనం వా తే నో విదుః కో భవానితి । దృశ్యసే సర్వభూతేషు బ్రాహ్మణేషు చ గోషు చ । దిక్షు సర్వాసు గగనే పర్వతేషు వనేషు చ
నీ ఆది, అంతం ఎవ్వరూ తెలుసుకోలేరు. నీవెవరో ఎవరికీ తెలియదు. నీవు అన్ని జీవుల్లో, బ్రాహ్మణుల్లో, ఆవుల్లో, అన్ని దిక్కుల్లో, ఆకాశంలో, పర్వతాల్లో, అడవుల్లో కనిపిస్తావు.
సహస్రచరణః శ్రీమాన్ శతశీర్షః సహస్రదృక్ । త్వం ధారయసి భూతాని పృథివీం చ సపర్వతామ్
నీవే వెయ్యి కాళ్లు, వంద తలలు, వెయ్యి కళ్ళు కలిగిన మహాత్ముడు. నీవే అన్ని భూతాలను, పర్వతాలతో కూడిన భూమిని ధరిస్తున్నావు.
అన్తే పృథివ్యాః సలిలే దృశ్యసే త్వం మహోరగః । త్రీన్ లోకాన్ ధారయన్ రామ దేవగన్ధర్వదానవాన్
భూమి చివరలోని నీటిలో నీవు మహా సర్పరూపంలో కనిపిస్తావు, రామా. దేవతలు, గంధర్వులు, దానవులతో పాటు మూడు లోకాలను నీవే మోయుచున్నావు.
అహం తే హృదయం రామ జిహ్వా దేవీ సరస్వతీ । దేవా గాత్రేషు రోమాణి బ్రహ్మణా నిర్మితాః ప్రభో
రామా, నేను నీ హృదయం, సరస్వతీ దేవి నీ నాలుక, దేవతలు నీ శరీరంలోని రోమాలు — ఇవన్నీ బ్రహ్మా సృష్టించినవే, ప్రభూ.
నిమేషస్తే స్మృతా రాత్రిః ఉన్మేషస్తే భవేద్దివా । సంస్కారాస్తేఽభవన్ వేదా న తదస్తి త్వయా వినా ॥
నీ కళ్ళు మూసినపుడు అది రాత్రి, తెరిచినపుడు అది పగలు. నీ సంస్కారాలు వేదాలుగా మారాయి; నిన్ను వదిలి ఏదీ లేదు.
జగత్ సర్వం శరీరం తే స్థైర్యం తే వసుధాతలమ్ । అగ్నిః కోపః ప్రసాదస్తే సోమః శ్రీవత్సలక్షణః
ఈ జగత్తంతా నీ శరీరం, భూమి స్థిరత నీదే. అగ్ని నీ కోపం, చంద్రుడు నీ కృప, శ్రీవత్సం నీ గుర్తు.
త్వయా లోకాస్త్రయః క్రాన్తాః పురా స్వైర్విక్రమైస్త్రిభిః । మహేన్ద్రశ్చ కృతో రాజా బలిం బద్ధ్వా సుదారుణమ్
మూడు అడుగులతో నీవు మూడు లోకాలను దాటి, భయంకరుడైన బలిని బంధించి, మహేంద్రుని రాజుగా చేసావు.
యత్ పరం శ్రూయతే జ్యోతిర్యత్ పరం శ్రూయతే తమః । యత్ పరం పరతశ్చైవ పరమాత్మేతి కథ్యసే
ఎక్కువగా చెప్పబడే జ్యోతి, అత్యంతమైన అంధకారం, వాటిని మించి ఉన్నది — ఇవన్నీ నిన్నే పరమాత్మ అని పిలుస్తారు.
పరమాఖ్యం పర యచ్చ త్వమేవ పరిగీయసే । స్థిత్యుత్పత్తి వినాశానాం త్వామాహుః పరమాం గతిం
పరమమైనవాడివి, పరముడు అని నిన్నే ప్రశంసిస్తారు. సృష్టి, స్థితి, లయాలకు నీవే పరమ గమ్యం అని అంటారు.
సీతా లక్ష్మీర్భవాన్ విష్ణుః దేవః కృష్ణః ప్రజాపతిః । వధార్థం రావణస్యేహ ప్రవిష్టో మానుషీం తనుమ్
నీవే సీత, లక్ష్మి, విష్ణువు, కృష్ణుడు, ప్రజాపతి. రావణ వధ కోసం నీవు మానవరూపంలో ఇక్కడ ప్రవేశించావు.
తదిదం నః కృతం కార్యమ్ త్వయా ధర్మభృతాం వర । నిహతో రావణో రామ ప్రహృష్టో దివమాక్రమ
ధర్మాన్ని కాపాడే ఉత్తముడవైన నీవు, ఈ కార్యాన్ని పూర్తిచేశావు. రామా, రావణుడు సంహరించబడ్డాడు. ఆనందంగా స్వర్గానికి ఎక్కు.
అమోఘం బలవీర్యం తే అమోఘస్తే పరాక్రమః । అమోఘం దర్శనం రామ అమోఘస్తవ సంస్తవః ॥
నీ బలవీర్యం, పరాక్రమం, దర్శనం, నీ స్తోత్రం — ఇవన్నీ ఎప్పుడూ విఫలమవు, రామా.
అమోఘాస్తే భవిష్యన్తి భక్తిమన్తో నరా భువి । యే త్వాం దేవమ్ ధ్రువం భక్తాః పురాణం పురుషోత్తమమ్ ॥
ఈ భూమిపై నిన్ను పురాతన పరమపురుషుడిగా భక్తితో నమ్మినవారు ఎప్పుడూ విజయవంతులవుతారు.
ప్రాప్నువన్తి సదా కామాన్ ఇహ లోకే పరత్ర చ । ఇమమార్షం స్తవం నిత్యమ్ ఇతిహాసం పురాతనమ్ । యే నరాః కీర్తయిష్యన్తి నాస్తి తేషాం పరాభవః
ఈ పురాతన మహిమాన్వితమైన స్తోత్రాన్ని ఎవరైనా ఈ లోకంలోనూ పరలోకంలోనూ ఎప్పుడూ పఠిస్తే, వారు కోరినవన్నీ పొందుతారు; వారికి ఓటమి ఉండదు.
thumb|అష్టాదశాధికశతతమః సర్గః శ్రూయతామ్|center శ్రీమద్వాల్మీకియరామాయణే యుద్ధకాణ్డే అష్టాదశాధికశతతమః సర్గః ॥౬-
ఇప్పుడు శ్రీవాల్మీకి రామాయణంలోని యుద్ధకాండలో నూరియెనిమిదవ సర్గను వినండి.
ఏతచ్ఛ్రుత్వా శుభం వాక్యం పితామహసమీరితమ్। అఙ్కేనాదాయ వైదేహీముత్పపాత విభావసుః
పితామహుడు చెప్పిన ఈ మంగళవాక్యాలు విని, అగ్నిదేవుడు వైదేహిని తన మడిలోకి తీసుకుని పైకి లేచాడు.
విధూయాథ చితాం తాం తు వైదేహీం హవ్యవాహనః। ఉత్తస్థౌ మూర్తిమానాశు గృహీత్వా జనకాత్మజామ్
ఆపై, హవ్యవాహనుడు ఆ చితను దులిపి, జనకుని కుమార్తెను తన చేతుల్లో పట్టుకుని, మూర్తిరూపంగా త్వరగా పైకి లేచాడు.
తరుణాదిత్యసంకాశాం తప్తకాఞ్చనభూషణామ్। రక్తామ్బరధరాం బాలాం నీలకుఞ్చితమూర్ధజామ్
ఆమె ఉదయసూర్యునిలా ప్రకాశిస్తూ, మెరిసే బంగారు ఆభరణాలతో అలంకరించబడి, ఎర్ర వస్త్రాలు ధరించి, యువతిగా, నీలిరంగు వంకర జుట్టుతో కనిపించింది.
అక్లిష్టమాల్యాభరణాం తథారూపామనిన్దితామ్। దదౌ రామాయ వైదేహీమఙ్కే కృత్వా విభావసుః
ఆమె పూలమాలలు, ఆభరణాలు ఎలాంటి మలినత లేకుండా, రూపంలో నిందలేని విధంగా ఉండగా, అగ్నిదేవుడు వైదేహిని రాముని మడిలో ఉంచాడు.
అబ్రవీత్ తు తదా రామం సాక్షీ లోకస్య పావకః। ఏషా తే రామ వైదేహీ పాపమస్యాం న విద్యతే
అప్పుడు లోకానికి సాక్షిగా అగ్నిదేవుడు రామునితో ఇలా అన్నాడు: 'ఇదిగో నీ వైదేహి; ఆమెలో ఎలాంటి పాపం లేదు.'