ఏవముక్తా తు సా దేవీ సీతా శశినిభాననా। ప్రహర్షేణావరుద్ధా సా వ్యాహర్తుం న శశాక హ
అలా అనగానే చంద్రబింబంలా ప్రకాశించే ముఖమున్న సీతాదేవి ఆనందంతో మునిగిపోయి, మాట చెప్పలేక మౌనంగా నిలిచింది.
తతోఽబ్రవీద్ధరివరః సీతామప్రతిజల్పతీమ్। కిం త్వం చిన్తయసే దేవి కిం చ మాం నాభిభాషసే
అప్పుడా వానరశ్రేష్ఠుడు సీతకు ఇలా ప్రశ్నించాడు: "దేవి! నువ్వేమి ఆలోచిస్తున్నావు? నాకు ఎందుకు మాట చెప్పడం లేదు?"
ఏవముక్తా హనుమతా సీతా ధర్మపథే స్థితా। అబ్రవీత్ పరమప్రీతా బాష్పగద్గదయా గిరా
హనుమంతుడు ఇలా అడిగినప్పుడు, ధర్మమార్గంలో నిలిచిన సీతా పరమానందంతో, కన్నీటి గొంతుతో ఇలా చెప్పింది.
ప్రియమేతదుపశ్రుత్య భర్తుర్విజయసంశ్రితమ్। ప్రహర్షవశమాపన్నా నిర్వాక్యాస్మి క్షణాన్తరమ్
నా భర్త విజయవంతమయ్యాడన్న శుభవార్త విని, ఆనందంలో మునిగి, కొంతసేపు మాటలు రాలేకపోయాను.
నహి పశ్యామి సదృశం చిన్తయన్తీ ప్లవంగమ। ఆఖ్యానకస్య భవతో దాతుం ప్రత్యభినన్దనమ్
ఓ వానరా! నువ్వు చెప్పిన ఈ కథకు ప్రతిఫలంగా నేను నీకు ఏమి ఇవ్వాలో ఇంకా ఆలోచిస్తూ ఉండగా, సరైనదేదీ నాకు కనబడటం లేదు.
న హి పశ్యామి తత్ సౌమ్య పృథివ్యామపి వానర। సదృశం యత్ప్రియాఖ్యానే తవ దత్త్వా భవేత్ సుఖమ్
ఓ మృదువైనవాడా! నీ శుభవార్తకు ప్రతిగా ఇక్కడ భూమిపై నీకు తగినదేదీ ఇవ్వగలను అనిపించదు; అది నీకు ఆనందాన్ని కలిగించదు.
హిరణ్యం వా సువర్ణం వా రత్నాని వివిధాని చ। రాజ్యం వా త్రిషు లోకేషు ఏతన్నార్హతి భాషితమ్
బంగారం, వెండి, ఎన్నో రత్నాలు, మూడు లోకాలపై రాజ్యాధికారం—even ఇవన్నీ నువ్వు చెప్పిన ఈ మాటలకు సమానంగా ఉండవు.
ఏవముక్తస్తు వైదేహ్యా ప్రత్యువాచ ప్లవంగమః। ప్రగృహీతాఞ్జలిర్హర్షాత్ సీతాయాః ప్రముఖే స్థితః
వైదేహి ఇలా చెప్పిన తరువాత, ఆ వానరుడు ఆనందంతో చేతులు జోడించి, సీతా సమక్షంలో నిలబడి ఇలా సమాధానం చెప్పాడు.
భర్తుః ప్రియహితే యుక్తే భర్తుర్విజయకాంక్షిణి। స్నిగ్ధమేవంవిధం వాక్యం త్వమేవార్హస్యనిన్దితే
భర్తకు మేలు కోరుతూ, ఆయన విజయాన్ని ఆశిస్తూ ఉన్నవారికి, నీవు చెప్పినట్లయిన మధురమైన మాటలే తగినవి, నిందలేని సీతా!
తవైతద్ వచనం సౌమ్యే సారవత్ స్నిగ్ధమేవ చ। రత్నౌఘాద్ వివిధాచ్చాపి దేవరాజ్యాద్ విశిష్యతే
సౌమ్యా! నీ మాటలు మధురంగా, హృదయాన్ని తాకేలా ఉన్నాయి. ఇవి ఎన్నో రత్నాల కంటే, దేవతల రాజ్యాధికారానికంటే గొప్పవే.
అర్థతశ్చ మయా ప్రాప్తా దేవరాజ్యాదయో గుణాః। హతశత్రుం విజయినం రామం పశ్యామి సుస్థితమ్
నిజంగా చూస్తే, నాకు దేవతల రాజ్యాధికారమూ, గొప్ప గుణాలూ లభించాయి. శత్రువులను సంహరించి విజయవంతుడైన రాముడిని నేను చూడగలిగాను.
తస్య తద్ వచనం శ్రుత్వా మైథిలీ జనకాత్మజా। తతః శుభతరం వాక్యమువాచ పవనాత్మజమ్
అతని మాటలు విన్న జనకుని కుమార్తె మైథిలీ, వెంటనే మరింత శుభకరమైన మాటలు వాయుపుత్రుడైన హనుమంతునికి చెప్పింది.
అతిలక్షణసమ్పన్నం మాధుర్యగుణభూషణమ్। బుద్ధ్యా హ్యష్టాఙ్గయా యుక్తం త్వమేవార్హసి భాషితుమ్
అత్యుత్తమ లక్షణాలు, మాధుర్యగుణం, ఎనిమిది విధాలైన జ్ఞానం కలిగి ఉన్న నీవే ఇలాంటి మాటలు మాట్లాడటానికి యోగ్యుడవు.
శ్లాఘనీయోఽనిలస్య త్వం సుతః పరమధార్మికః। బలం శౌర్యం శ్రుతం సత్త్వం విక్రమో దాక్ష్యముత్తమమ్
వాయుదేవుని కుమారుడవు, పరమధార్మికుడవు, నీకు బలము, పరాక్రమం, విద్య, ధైర్యం, శౌర్యం, అత్యుత్తమ నైపుణ్యం అన్నీ ఉన్నాయి. నీవు ప్రశంసించదగ్గవాడవు.
తేజః క్షమా ధృతిః స్థైర్యం వినీతత్వం న సంశయః। ఏతే చాన్యే చ బహవో గుణాస్త్వయ్యేవ శోభనాః
ప్రభ, సహనం, స్థిరత్వం, దృఢనిశ్చయం, వినయము—ఇవి మాత్రమే కాదు, ఇంకా ఎన్నో మంచి లక్షణాలు నీవందరిలో ప్రకాశిస్తున్నాయి.
అథోవాచ పునః సీతామసమ్భ్రాన్తో వినీతవత్। ప్రగృహీతాఞ్జలిర్హర్షాత్ సీతాయాః ప్రముఖే స్థితః
అప్పుడు హనుమంతుడు, ఏమాత్రం గందరగోళం లేకుండా, వినయంతో, ఆనందంతో చేతులు జోడించి, సీతా సమక్షంలో మళ్లీ ఇలా అన్నాడు.
ఇమాస్తు ఖలు రాక్షస్యో యది త్వమనుమన్యసే। హన్తుమిచ్ఛామి తాః సర్వా యాభిస్త్వం తర్జితా పురా
ఈ రాక్షసస్త్రియలను నీవు అనుమతిస్తే, నిన్ను ఒకప్పుడు భయపెట్టిన వారిని నేను అంతమొందించాలని కోరుకుంటున్నాను.
క్లిశ్యన్తీం పతిదేవాం త్వామశోకవనికాం గతామ్। ఘోరరూపసమాచారాః క్రూరాః క్రూరతరేక్షణాః
పతివ్రతగా ఉన్న నిన్ను అశోకవనంలో బాధించిన, భయంకరమైన రూపాలు, మరింత భయానకమైన కళ్లున్న ఆ క్రూరమైన రాక్షసస్త్రియలు ఇవే.
ఇహ శ్రుతా మయా దేవి రాక్షస్యో వికృతాననాః। అసకృత్పరుషైర్వాక్యైర్వదన్త్యో రావణాజ్ఞయా
ఇక్కడ రాక్షసుల రూపాలు భయంకరంగా ఉంటాయని, రావణుని ఆజ్ఞతో అవి నన్ను పదే పదే కఠినంగా దూషించాయని నేను విన్నాను, దేవీ.
వికృతా వికృతాకారాః క్రూరాః క్రూరకచేక్షణాః। ఇచ్ఛామి వివిధైర్ఘాతైర్హన్తుమేతాః సుదారుణాః
వాటికి రూపం కూడా భయంకరంగా ఉంది, కన్నులు క్రూరంగా మెరుస్తున్నాయి. ఈ భయంకరమైన రాక్షసులను నానావిధాలుగా సంహరించాలని నాకు కోరిక湯.
రాక్షస్యో దారుణకథా వరమేతత్ ప్రయచ్ఛ మే। ముష్టిభిః పార్ష్ణిఘాతైశ్చ విశాలైశ్చైవ బాహుభిః
ఈ భయంకరమైన మాటలు చెప్పే రాక్షసులను, నా గట్టిపట్టులతో, పాదప్రహారాలతో, బలమైన చేతులతో సంహరించేందుకు నాకు అనుమతి ఇవ్వు.
జఙ్ఘాజానుప్రహారైశ్చ దన్తానాం చైవ పీడనైః। కర్తనైః కర్ణనాసానాం కేశానాం లుఞ్చనైస్తథా
జఘన భాగంతో, మోకాళ్లతో కొట్టి, వారి పళ్లను పిండుతూ, చెవులు ముక్కు కోసి, వెంట్రుకలు పీడుతూ శిక్షించాలనుకుంటున్నాను.
నిపాత్య హన్తుమిచ్ఛామి తవ విప్రియకారిణీః। ఏవం ప్రహారైర్బహుభిః సమ్ప్రహార్య యశస్విని
ఈ విధంగా ఎన్నో దెబ్బలతో వారిని నేలకూల్చి, నీకు హాని చేసిన వారిని సంహరించాలని నా మనసులో ఉంది, మహోన్నతురాలా.
ఘాతయే తీవ్రరూపాభిర్యాభిస్త్వం తర్జితా పురా। ఇత్యుక్తా సా హనుమతా కృపణా దీనవత్సలా
నిన్ను గతంలో భయపెట్టిన ఆ క్రూరమైనవారిని కఠినమైన శిక్షలతో సంహరిస్తాను అని హనుమంతుడు, దయతో బాధితులను ఆదరించే సీతకు చెప్పాడు.
హనూమన్తమువాచేదం చిన్తయిత్వా విమృశ్య చ। రాజసంశ్రయవశ్యానాం కుర్వతీనాం పరాజ్ఞయా
ఆ మాటలు విని, ఆలోచించి, ఇతరుల ఆజ్ఞతో రాజాస్థానంలో ఉన్నవారిని దృష్టిలో ఉంచుకుని, సీత హనుమంతునితో ఇలా చెప్పింది.
విధేయానాం చ దాసీనాం కః కుప్యేద్ వానరోత్తమ। భాగ్యవైషమ్యదోషేణ పురస్తాద్దుష్కృతేన చ
వానరశ్రేష్ఠా, విధికి లోబడి, గత పాపఫలితంగా, యజమాని ఆజ్ఞను పాటించే పనివాళ్లపై ఎవరు కోపపడతారు?
మయైతత్ ప్రాప్యతే సర్వం స్వకృతం హ్యుపభుజ్యతే। మైవం వద మహాబాహో దైవీ హ్యేషా పరా గతిః
ఇది అన్నీ నా స్వకర్మఫలమే నాకు కలిగింది. ప్రతి ఒక్కరూ తాము చేసిన పనుల ఫలితాన్ని అనుభవిస్తారు. మహాబాహువా, ఇలా మాట్లాడవద్దు. ఇది పరమమైన విధి మార్గం.
ప్రాప్తవ్యం తు దశాయోగాన్మయైతదితి నిశ్చితమ్। దాసీనాం రావణస్యాహం మర్షయామీహ దుర్బలా
ఈ స్థితి నాకు తప్పకుండా రావాల్సిందే అని నాకు తెలుసు. రావణుని దాసిగా, బలహీనురాలిగా ఉండి, ఇక్కడ అన్నీ సహించాను.
ఆజ్ఞప్తా రాక్షసేనేహ రాక్షస్యస్తర్జయన్తి మామ్। హతే తస్మిన్ న కుర్వన్తి తర్జనం మారుతాత్మజ
ఇక్కడ రాక్షసులు రావణుని ఆజ్ఞతో నన్ను బెదిరిస్తున్నారు. ఆయన చనిపోతే, వాయుపుత్రా, ఇక నన్ను బెదిరించరు.
అయం వ్యాఘ్రసమీపే తు పురాణో ధర్మసంహితః। ఋక్షేణ గీతః శ్లోకోఽస్తి తం నిబోధ ప్లవంగమ
వ్యాఘ్రుని దగ్గర ఒక పురాతన ధర్మమయమైన శ్లోకం ఉంది. అది ఒక ఎలుగుబంటి పాడింది. ఆ శ్లోకాన్ని విను, వానరా.