లఙ్కాయాం సౌమ్య పశ్యేయమభిషిక్తం విభీషణమ్। ఏవముక్తస్తు సౌమిత్రీ రాఘవేణ మహాత్మనా
సౌమ్యా! లంకలో రాజుగా అభిషేకించబడిన విభీషణుడిని నేను చూడాలని నా పరమ కోరిక. మహాత్ముడైన రాఘవుడు ఇలా చెప్పగా,
తథేత్యుక్త్వా సుసంహృష్టః సౌవర్ణం ఘటమాదదే। తం ఘటం వానరేన్ద్రాణాం హస్తే దత్త్వా మనోజవాన్
అవును అని ఆనందంతో సమ్మతించిన సౌమిత్రి, బంగారు పాత్రను తీసుకున్నాడు. ఆ పాత్రను మనోజవుడైన హనుమంతుడు వానరాధిపతుల చేతిలో పెట్టాడు.
వ్యాదిదేశ మహాసత్త్వాన్ సముద్రసలిలం తదా। అతిశీఘ్రం తతో గత్వా వానరాస్తే మనోజవాః
అప్పుడు అతడు మహాశక్తివంతులైన వానరులను సముద్రపు నీరు తెమ్మని ఆదేశించాడు. వెంటనే ఆ వానరులు చాలా వేగంగా వెళ్లిపోయారు.
ఆగతాస్తు జలం గృహ్య సముద్రాద్ వానరోత్తమాః। తతస్త్వేకం ఘటం గృహ్య సంస్థాప్య పరమాసనే
వానరశ్రేష్ఠులు సముద్రం నుంచి నీరు తెచ్చి తిరిగి వచ్చారు. తరువాత ఒక పాత్రను తీసుకుని, అత్యున్నత ఆసనంపై ఉంచారు.
ఘటేన తేన సౌమిత్రిరభ్యషిఞ్చద్ విభీషణమ్। లఙ్కాయాం రక్షసాం మధ్యే రాజానం రామశాసనాత్
ఆ పాత్రతో సౌమిత్రి విభీషణుని లంకలో రాక్షసుల మధ్య రాముని ఆజ్ఞతో రాజుగా అభిషేకించాడు.
విధినా మన్త్రదృష్టేన సుహృద్గణసమావృతమ్। అభ్యషిఞ్చస్తదా సర్వే రాక్షసా వానరాస్తథా
మంత్రపూర్వకంగా, స్నేహితుల సమక్షంలో, ఆ సమయంలో రాక్షసులూ వానరులూ అందరూ విభీషణుని అభిషేకించారు.
ప్రహర్షమతులం గత్వా తుష్టువూ రామమేవ హి। తస్యామాత్యా జహృషిరే భక్తా యే చాస్య రాక్షసాః
అందరూ అపూర్వమైన ఆనందంతో రాముని మాత్రమే స్తుతించారు. అతని మంత్రి గణాలు, అతనికి భక్తులైన రాక్షసులు కూడా ఆనందించారు.
దృష్ట్వాభిషిక్తం లఙ్కాయాం రాక్షసేన్ద్రం విభీషణమ్। రాఘవః పరమాం ప్రీతిం జగామ సహలక్ష్మణః
లంకలో రాక్షసాధిపతిగా విభీషణుడు అభిషేకించబడిన దృశ్యాన్ని చూసి, రాఘవుడు లక్ష్మణునితో కలిసి పరమానందాన్ని పొందాడు.
స తద్ రాజ్యం మహత్ ప్రాప్య రామదత్తం విభీషణః। సాన్త్వయిత్వా ప్రకృతయస్తతో రామముపాగమత్
రాముడు ఇచ్చిన ఆ మహారాజ్యాన్ని పొందిన విభీషణుడు, ప్రజలను ఓదార్చి, తరువాత రాముని వద్దకు వచ్చాడు.
దధ్యక్షతాన్ మోదకాంశ్చ లాజాః సుమనసస్తథా। ఆజహ్రురథ సంహృష్టాః పౌరాస్తస్మై నిశాచరాః
లంకనగర ప్రజలు, రాత్రివేళ సంచరించే రాక్షసులు, ఆనందంతో పెరుగు, అక్షతలు, మోదకాలు, పుష్పాలు తీసుకొచ్చారు.
స తాన్ గృహీత్వా దుర్ధర్షో రాఘవాయ న్యవేదయత్। మఙ్గల్యం మఙ్గలం సర్వం లక్ష్మణాయ చ వీర్యవాన్
విభీషణుడు వాటిని స్వీకరించి, ఆ శుభదాయకమైన సమస్త వస్తువులను రాఘవునికి, వీరుడైన లక్ష్మణునికీ సమర్పించాడు.
కృతకార్యం సమృద్ధార్థం దృష్ట్వా రామో విభీషణమ్। ప్రతిజగ్రాహ తత్ సర్వం తస్యైవ ప్రతికామ్యయా
తన కార్యాన్ని విజయవంతంగా పూర్తి చేసి, లక్ష్యాన్ని సాధించిన విభీషణుని చూసి, రాముడు అతని కోరిక మేరకు ఆ సమస్త కానుకలను స్వీకరించాడు.
తతః శైలోపమం వీరం ప్రాఞ్జలిం ప్రణతం స్థితమ్। ఉవాచేదం వచో రామో హనూమన్తం ప్లవఙ్గమమ్
ఆ సమయంలో కొండలా బలమైన వీరుడైన హనుమంతుడు చేతులు జోడించి నమస్కరిస్తూ నిలబడి ఉండగా, రాముడు అతనితో ఇలా అన్నాడు.
అనుజ్ఞాప్య మహారాజమిమం సౌమ్య విభీషణమ్। ప్రవిశ్య నగరీం లఙ్కాం కౌశలం బ్రూహి మైథిలీమ్
సుముఖుడా, ఈ మహారాజైన విభీషణుడికి అనుమతి తీసుకుని, లంక నగరంలోకి వెళ్లి, మైతిలీ సీతకు నా శుభవార్తను చెప్పు.
వైదేహ్యై మాం చ కుశలం సుగ్రీవం చ సలక్ష్మణమ్। ఆచక్ష్వ వదతాం శ్రేష్ఠ రావణం చ హతం రణే
మాటలలో శ్రేష్ఠుడా, వైదేహికి నా, సుగ్రీవుడు, లక్ష్మణుడు అందరం క్షేమంగా ఉన్నామని, రణరంగంలో రావణుడు సంహరించబడ్డాడని తెలియజేయి.
ప్రియమేతదిహాఖ్యాహి వైదేహ్యాస్త్వం హరీశ్వర। ప్రతిగృహ్య తు సందేశముపావర్తితుమర్హసి
వానరుల అధిపతీ, ఈ శుభవార్తను వైదేహికి చెప్పి, నా సందేశాన్ని అందించి వెంటనే తిరిగి రావాలి.
thumb|త్రయోదశాధికశతతమః సర్గః శ్రూయతామ్|center శ్రీమద్వాల్మీకియరామాయణే యుద్ధకాణ్డే త్రయోదశాధికశతతమః సర్గః ॥౬-
ఇది వంద పదమూడు వ సర్గ. వినండి.
ఇతి ప్రతిసమాదిష్టో హనూమాన్ మారుతాత్మజః। ప్రవివేశ పురీం లఙ్కాం పూజ్యమానో నిశాచరైః
అలా రాముని ఆజ్ఞను స్వీకరించిన వాయుపుత్రుడు హనుమంతుడు, రాక్షసులు గౌరవిస్తూ లంక నగరంలోకి ప్రవేశించాడు.
ప్రవిశ్య చ పురీం లఙ్కామనుజ్ఞాప్య విభీషణమ్। తతస్తేనాభ్యనుజ్ఞాతో హనూమాన్ వృక్షవాటికామ్
లంక నగరంలోకి వెళ్లి విభీషణుడికి అనుమతి తీసుకున్న హనుమంతుడు, అతని అనుమతితో వృక్షవాటికవైపు వెళ్లాడు.
సమ్ప్రవిశ్య యథాన్యాయం సీతాయా విదితో హరిః। దదర్శ మృజయా హీనాం సాతఙ్కాం రోహిణీమివ
అక్కడ సీతకు పరిచయమైన వానరుడు, సంతోషం లేకుండా, భయంతో ఉన్న సీతను, చంద్రుడు లేని రోహిణి నక్షత్రంలా చూసాడు.
వృక్షమూలే నిరానన్దాం రాక్షసీభిః పరీవృతామ్। నిభృతః ప్రణతః ప్రహ్వః సోఽభిగమ్యాభివాద్య చ
ఆమె చెట్టు కింద నిరాశగా, రాక్షసీస్త్రీలతో చుట్టుముట్టబడి ఉండగా, హనుమంతుడు నిశ్శబ్దంగా దగ్గరికి వెళ్లి, నమస్కరించి అభివాదం చేశాడు.
దృష్ట్వా తమాగతం దేవీ హనూమన్తం మహాబలమ్। తూష్ణీమాస్త తదా దృష్ట్వా స్మృత్వా హృష్టాభవత్ తదా
బలవంతుడైన హనుమంతుడు వచ్చినదాన్ని చూసి, ఆ దేవి మొదట మౌనంగా ఉండి, తరువాత గుర్తు తెచ్చుకుని ఆనందించింది.
సౌమ్యం తస్యా ముఖం దృష్ట్వా హనూమాన్ ప్లవగోత్తమః। రామస్య వచనం సర్వమాఖ్యాతుముపచక్రమే
ఆమె మృదువైన ముఖాన్ని చూసిన వానరులలో శ్రేష్ఠుడైన హనుమంతుడు, రాముని మాటలను చెప్పడం ప్రారంభించాడు.
వైదేహి కుశలీ రామః సహసుగ్రీవలక్ష్మణః। కుశలం చాహ సిద్ధార్థో హతశత్రురమిత్రజిత్
వైదేహీ, రాముడు సుగ్రీవుడు, లక్ష్మణుడు అందరూ క్షేమంగా ఉన్నారు. తన సంకల్పాన్ని నెరవేర్చుకుని, శత్రువులను జయించి, నీకు శుభవార్తను పంపిస్తున్నాడు.
విభీషణసహాయేన రామేణ హరిభిః సహ। నిహతో రావణో దేవి లక్ష్మణేన చ వీర్యవాన్
విభీషణుడు, వానరులతో కలిసి రాముడు, లక్ష్మణుని పరాక్రమంతో రాక్షసరాజు రావణుడిని సంహరించాడు, దేవీ.
ప్రియమాఖ్యామి తే దేవి భూయశ్చ త్వాం సభాజయే। తవ ప్రభావాద్ ధర్మజ్ఞే మహాన్ రామేణ సంయుగే
దేవీ, నీకు శుభవార్తను చెప్పుతున్నాను. మళ్లీ నిన్ను సత్కరిస్తున్నాను. నీ మహిమ వల్లే, ధర్మాన్ని తెలిసినవాడవైన రాముడు యుద్ధంలో గొప్ప విజయాన్ని సాధించాడు.
లబ్ధోఽయం విజయః సీతే స్వస్థా భవ గతజ్వరా। రావణశ్చ హతః శత్రుర్లఙ్కా చైవ వశీకృతా
సీతా, ఈ విజయం లభించింది. నీవు భయపడకుండ, మనశ్శాంతిగా ఉండు. రావణుడు సంహరించబడ్డాడు. లంక కూడా వశమైంది.
మయా హ్యలబ్ధనిద్రేణ ధృతేన తవ నిర్జయే। ప్రతిజ్ఞైషా వినిస్తీర్ణా బద్ధ్వా సేతుం మహోదధౌ
నిద్ర లేకుండా పట్టుదలతో నీ విమోచన కోసం నేను చేసిన ప్రతిజ్ఞను నెరవేర్చాను. మహాసముద్రంపై వంతెన కట్టి దాటి వచ్చాను.
సమ్భ్రమశ్చ న కర్తవ్యో వర్తన్త్యా రావణాలయే। విభీషణవిధేయం హి లఙ్కైశ్వర్యమిదం కృతమ్
రావణుని ఇంట్లో ఉన్నప్పటికీ భయపడాల్సిన అవసరం లేదు. లంక రాజ్యం ఇప్పుడు విభీషణుని అధీనంలో ఉంది.
తదాశ్వసిహి విస్రబ్ధం స్వగృహే పరివర్తసే। అయం చాభ్యేతి సంహృష్టస్త్వద్దర్శనసముత్సుకః
కాబట్టి ధైర్యంగా ఉండు, స్వంత ఇంట్లో స్వేచ్ఛగా తిరుగు. రాముడు నీ దర్శనానికి ఉత్సాహంతో, ఆనందంగా వస్తున్నాడు.