తతః సంస్మారితో రామస్తేన వాక్యేన మాతలేః। జగ్రాహ స శరం దీప్తం నిఃశ్వసన్తమివోరగమ్
మాతళి మాటలు విని, రాముడు అగ్నిలా మండుతున్న, పాము లా శ్వాసిస్తున్న బాణాన్ని తీసుకున్నాడు.
యం తస్మై ప్రథమం ప్రాదాదగస్త్యో భగవానృషిః। బ్రహ్మదత్తం మహద్ బాణమమోఘం యుధి వీర్యవాన్
ఆ బాణాన్ని మహర్షి అగస్త్యుడు మొదట రామునికి ఇచ్చాడు. అది బ్రహ్మ ఇచ్చినది, యుద్ధంలో ఎప్పుడూ తప్పకుండి, మహా శక్తివంతమైనది.
బ్రహ్మణా నిర్మితం పూర్వమిన్ద్రార్థమమితౌజసా। దత్తం సురపతేః పూర్వం త్రిలోకజయకాంక్షిణః
బ్రహ్మదేవుడు పుర్వం ఇంద్రుని కోసం అపారమైన శక్తితో ఆ బాణాన్ని సృష్టించాడు. మూడు లోకాలను జయించాలని ఆశించిన దేవేంద్రునికి అప్పట్లో ఇచ్చాడు.
యస్య వాజేషు పవనః ఫలే పావకభాస్కరౌ। శరీరమాకాశమయం గౌరవే మేరుమన్దరౌ
ఆ బాణపు దండంలో గాలి, అగ్రభాగంలో అగ్ని, సూర్యుడు; దేహం ఆకాశంలా, బరువు మేరూ, మందర పర్వతాలంత.
జాజ్వల్యమానం వపుషా సుపుఙ్ఖం హేమభూషితమ్। తేజసా సర్వభూతానాం కృతం భాస్కరవర్చసమ్
అది ప్రకాశవంతమైన రూపంతో, అద్భుతమైన రెక్కతో, బంగారంతో అలంకరించబడింది. అన్ని ప్రాణుల తేజస్సుతో తయారై, సూర్యుని కాంతిని తలపిస్తుంది.
సధూమమివ కాలాగ్నిం దీప్తమాశీవిషోపమమ్। నరనాగాశ్వవృన్దానాం భేదనం క్షిప్రకారిణమ్
కాలాగ్నిలా మండిపోతూ, పొగతో కూడి, విషపాము లా కనిపించి, మానవులు, ఏనుగులు, గుర్రాల సమూహాలను వేగంగా చీల్చగలదు.
ద్వారాణాం పరిఘాణాం చ గిరీణాం చాపి భేదనమ్। నానారుధిరదిగ్ధాఙ్గం మేదోదిగ్ధం సుదారుణమ్
ద్వారాలు, గడియలు, పర్వతాలను కూడా ఛేదించగలదు. విభిన్న రక్తాలతో, మేదస్సుతో తడిసిన దేహంతో, అత్యంత భయంకరంగా ఉంటుంది.
వజ్రసారం మహానాదం నానాసమితిదారుణమ్। సర్వవిత్రాసనం భీమం శ్వసన్తమివ పన్నగమ్
వజ్రంలా గట్టి, ఘోరమైన శబ్దంతో, అనేక ఇంధనాలతో భయంకరంగా, అందరినీ భయపెట్టేలా, పాము లా శ్వాసిస్తుంది.
కఙ్కగృధ్రబకానాం చ గోమాయుగణరక్షసామ్। నిత్యభక్షప్రదం యుద్ధే యమరూపం భయావహమ్
పొడవైన యుద్ధంలో అది కాకులు, గద్దలు, బకాలు, నక్కలు, రాక్షసులకు ఎప్పుడూ ఆహారాన్ని ఇస్తుంది. యముని రూపంలో భయాన్ని కలిగిస్తుంది.
నన్దనం వానరేన్ద్రాణాం రక్షసామవసాదనమ్। వాజితం వివిధైర్వాజైశ్చారుచిత్రైర్గరుత్మతః
వానరాధిపతులకు ఆనందదాయకమైన నందనవనం, రాక్షసులకు వినాశనం. అది గరుత్మంతుడు వంటి వేగంతో, రకరకాల అలంకారాలతో ఉన్న అశ్వాలతో అలంకరించబడింది.
తముత్తమేషుం లోకానామిక్ష్వాకుభయనాశనమ్। ద్విషతాం కీర్తిహరణం ప్రహర్షకరమాత్మనః
ఆ ఉత్తమమైన బాణం, లోకాలందరిలో ఇక్ష్వాకువంశానికి భయాన్ని తొలగించేది, శత్రువుల కీర్తిని పోగొట్టేది, తనకు పరమానందాన్ని కలిగించేది.
అభిమన్త్ర్య తతో రామస్తం మహేషుం మహాబలః। వేదప్రోక్తేన విధినా సందధే కార్ముకే బలీ
తర్వాత రాముడు, ఆ మహాబాణాన్ని వేదమంత్రాలతో శుద్ధి చేసి, విధిగా తన ధనుస్సుకు అమర్చాడు.
తస్మిన్ సంధీయమానే తు రాఘవేణ శరోత్తమే। సర్వభూతాని సంత్రేసుశ్చచాల చ వసుంధరా
రాఘవుడు ఆ ఉత్తమ బాణాన్ని అమర్చుతున్నప్పుడు, సమస్త భూతాలు భయంతో వణికిపోయాయి. భూమి itself కంపించింది.
స రావణాయ సంక్రుద్ధో భృశమాయమ్య కార్ముకమ్। చిక్షేప పరమాయత్తః శరం మర్మవిదారణమ్
రాముడు రావణుడిపై తీవ్రమైన కోపంతో ధనుస్సును బలంగా లాగి, ప్రాణాంతకమైన బాణాన్ని అతని ప్రాణస్థానాన్ని ఛేదించేందుకు వదిలాడు.
స వజ్ర ఇవ దుర్ధర్షో వజ్రిబాహువిసర్జితః। కృతాన్త ఇవ చావార్యో న్యపతద్ రావణోరసి
ఇంద్రుడు వదిలిన వజ్రంలా, అచలమైన యముని లా ఆ బాణం రావణుడి ఛాతిపై పడింది.
స విసృష్టో మహావేగః శరీరాన్తకరః పరః। బిభేద హృదయం తస్య రావణస్య దురాత్మనః
అత్యంత వేగంతో వదిలిన ఆ బాణం, ప్రాణాంతకమైనదిగా, దుష్టుడైన రావణుడి హృదయాన్ని ఛేదించింది.
రుధిరాక్తః స వేగేన శరీరాన్తకరః శరః। రావణస్య హరన్ ప్రాణాన్ వివేశ ధరణీతలమ్
రక్తంతో ముడిపడి, వేగంగా దూసుకెళ్లిన ఆ బాణం రావణుని ప్రాణాలను తీసుకుని భూమిలోకి ప్రవేశించింది.
స శరో రావణం హత్వా రుధిరార్ద్రకృతచ్ఛవిః। కృతకర్మా నిభృతవత్ స తూణీం పునరావిశత్
రావణుడిని సంహరించిన ఆ బాణం, రక్తంతో తడిసిపోయి, తన పని పూర్తిచేసి, నిశ్శబ్దంగా తిరిగి తుపాకిలోకి చేరింది.
తస్య హస్తాద్ధతస్యాశు కార్ముకం తత్ ససాయకమ్। నిపపాత సహ ప్రాణైర్భ్రశ్యమానస్య జీవితాత్
చనిపోయిన రావణుని చేతిలోనుండి, బాణంతో కూడిన ధనుస్సు, ప్రాణాలు విడిచిన వెంటనే నేలపై పడిపోయింది.
గతాసుర్భీమవేగస్తు నైర్ఋతేన్ద్రో మహాద్యుతిః। పపాత స్యన్దనాద్ భూమౌ వృత్రో వజ్రహతో యథా
ప్రాణాలు విడిచిన దైత్యాధిపతి రావణుడు, భయంకరమైన వేగంతో, వజ్రాయుధంతో వృత్రుడు పడిపోవడం లాగానే, రథం మీద నుంచి భూమిపై పడిపోయాడు.
తం దృష్ట్వా పతితం భూమౌ హతశేషా నిశాచరాః। హతనాథా భయత్రస్తాః సర్వతః సమ్ప్రదుద్రువుః
రావణుడు నేలపై పడిపోయిన దృశ్యం చూసి, మిగిలిన నిశాచారులు తమ నాయకుడు లేక భయంతో అన్ని దిశలా పారిపోయారు.
నర్దన్తశ్చాభిపేతుస్తాన్ వానరా ద్రుమయోధినః। దశగ్రీవవధం దృష్ట్వా వానరా జితకాశినః
పది తలలున్న రావణుడు చనిపోయిన దృశ్యం చూసి, వానరులు చెట్లు ఆయుధాలుగా పట్టుకుని గర్జిస్తూ, శత్రువులపై దూకారు. వారిలో గర్వం నిండింది.
అర్దితా వానరైర్హృష్టైర్లఙ్కామభ్యపతన్ భయాత్। హతాశ్రయత్వాత్ కరుణైర్బాష్పప్రస్రవణైర్ముఖైః
ఆనందంతో ఉన్న వానరులు వారిని ముట్టడి చేయగా, మిగిలిన రాక్షసులు భయంతో కన్నీళ్లు కారుస్తూ, ఆశ్రయం కోల్పోయి లంకవైపు పరుగెత్తారు.
తతో వినేదుః సంహృష్టా వానరా జితకాశినః। వదన్తో రాఘవజయం రావణస్య చ తద్వధమ్
విజయంతో ఉల్లాసంగా ఉన్న వానరులు, రాముని విజయాన్ని, రావణుని వధను గొప్పగా నినదిస్తూ ఆనందంగా అరవసాగారు.
అథాన్తరిక్షే వ్యనదత్ సౌమ్యస్త్రిదశదున్దుభిః। దివ్యగన్ధవహస్తత్ర మారుతః సుసుఖో వవౌ
ఆ సమయంలో ఆకాశంలో దేవతల దుండుభులు మధురంగా మోగాయి, దివ్యమైన సువాసనతో కూడిన మృదువైన గాలి అక్కడ వీచింది.
నిపపాతాన్తరిక్షాచ్చ పుష్పవృష్టిస్తదా భువి। కిరన్తీ రాఘవరథం దురావాపా మనోహరా
ఆ సమయంలో ఆకాశం నుంచి భూమిపై పుష్పవృష్టి కురిసింది. ఆ అందమైన, అరుదైన పువ్వులు రాఘవుని రథాన్ని అలంకరించాయి.
రాఘవస్తవసంయుక్తా గగనే చ విశుశ్రువే। సాధుసాధ్వితి వాగగ్ర్యా దేవతానాం మహాత్మనామ్
ఆకాశంలో మహాత్ములు అయిన దేవతలు 'బాగుంది! బాగుంది!' అని రాఘవుని ప్రశంసిస్తూ గొంతులు వినిపించాయి.
ఆవివేశ మహాన్ హర్షో దేవానాం చారణైః సహ। రావణే నిహతే రౌద్రే సర్వలోకభయంకరే
ప్రపంచాలన్నింటికీ భయంకరుడైన రౌద్రుడైన రావణుడు సంహరించబడినప్పుడు, దేవతలు మరియు ఆరణ్యవాసులు గొప్ప ఆనందంతో నిండిపోయారు.
తతః సకామం సుగ్రీవమఙ్గదం చ విభీషణమ్। చకార రాఘవః ప్రీతో హత్వా రాక్షసపుంగవమ్
రాక్షసులలో శ్రేష్ఠుడైన రావణుడిని సంహరించిన తర్వాత, రాఘవుడు సంతోషంతో సుగ్రీవుడు, అంగదుడు, విభీషణుడు వారి కోరికలను తీర్చాడు.
తతః ప్రజగ్ముః ప్రశమం మరుద్గణా దిశః ప్రసేదుర్విమలం నభోఽభవత్। మహీ చకమ్పే న చ మారుతో వవౌ స్థిరప్రభశ్చాప్యభవద్ దివాకరః
తర్వాత వాయుదేవతల సమూహాలు శాంతిని పొందాయి; దిక్కులు వెలుగుగా మారాయి; ఆకాశం నిర్మలంగా మారింది; భూమి కంపించకపోయింది; గాలి ఆగిపోయింది; సూర్యుడు స్థిరమైన కాంతితో ప్రకాశించాడు.