ప్రతికూలం వవౌ వాయూ రణే పాంసూన్ సముత్కిరన్। తస్య రాక్షసరాజస్య కుర్వన్ దృష్టివిలోపనమ్
యుద్ధభూమిలో ప్రతికూలమైన గాలి వీచి, దుమ్ము ఎగురవేసి, రాక్షసరాజు దృష్టిని మసకబరిచింది.
నిపేతురిన్ద్రాశనయః సైన్యే చాస్య సమన్తతః। దుర్విషహ్యస్వరా ఘోరా వినా జలధరోదయమ్
ఆయన సైన్యానికి చుట్టూ, మేఘాలు లేకుండానే, భయంకరమైన, భరించలేని శబ్దంతో ఇంద్రుని పిడుగులు పడిపోయాయి.
దిశశ్చ ప్రదిశః సర్వా బభూవుస్తిమిరావృతాః। పాంసువర్షేణ మహతా దుర్దర్శం చ నభోఽభవత్
అన్ని దిక్కులు, మధ్యదిక్కులు చీకటితో కప్పబడి, పెద్ద దుమ్ము వానతో ఆకాశం కనిపించకుండా పోయింది.
కుర్వన్త్యః కలహం ఘోరం సారికాస్తద్రథం ప్రతి। నిపేతుః శతశస్తత్ర దారుణా దారుణారుతాః
అక్కడ ఆ రథం మీద, వందలాది భయంకరమైన అరుపులతో, ఘోరమైన గొడవ చేస్తూ, శారిక పక్షులు పడిపోయాయి.
జఘనేభ్యః స్ఫులిఙ్గాశ్చ నేత్రేభ్యోఽశ్రూణి సంతతమ్। ముముచుస్తస్య తురగాస్తుల్యమగ్నిం చ వారి చ
ఆయన గుర్రాల పొట్టల నుంచి మంటలు, కళ్ల నుంచి నిరంతరం కన్నీళ్లు వచ్చాయి—ఒకేసారి అగ్ని, నీరు బయటపడ్డాయి.
ఏవంప్రకారా బహవః సముత్పాతా భయావహాః। రావణస్య వినాశాయ దారుణాః సమ్ప్రజజ్ఞిరే
ఇలా రావణుని వినాశానికి, ఎన్నో భయంకరమైన, భయపెట్టే అపశకునాలు పుట్టుకొచ్చాయి.
రామస్యాపి నిమిత్తాని సౌమ్యాని చ శివాని చ। బభూవుర్జయశంసీని ప్రాదుర్భూతాని సర్వశః
రామునికీ అన్ని వైపులా మంగళకరమైన, శుభసూచకమైన సూచనలు కనబడినవి, అవి విజయాన్ని ప్రకటించాయి.
నిమిత్తానీహ సౌమ్యాని రాఘవః స్వజయాయ వై। దృష్ట్వా పరమసంహృష్టో హతం మేనే చ రావణమ్
తన విజయానికి అనుకూలంగా ఉన్న ఆ శుభసూచకాలను చూసి రాఘవుడు ఎంతో ఆనందంతో, రావణుడు ఇప్పటికే పడిపోయాడని భావించాడు.
తతో నిరీక్ష్యాత్మగతాని రాఘవో రణే నిమిత్తాని నిమిత్తకోవిదః। జగామ హర్షం చ పరాం చ నిర్వృతిం చకార యుద్ధే హ్యధికం చ విక్రమమ్
ఆ తరువాత యుద్ధంలో తనకు సంబంధించిన సూచనలను గమనించిన రాఘవుడు, సూచనలలో నిపుణుడిగా, పరమానందంతో, హర్షంతో నిండిపోయి, యుద్ధంలో మరింత ధైర్యాన్ని ప్రదర్శించాడు.
thumb|సప్తాధికశతతమః సర్గః శ్రూయతామ్|center శ్రీమద్వాల్మీకియరామాయణే యుద్ధకాణ్డే సప్తాధికశతతమః సర్గః ॥౬-
శ్రీమద్వాల్మీకి రామాయణంలో యుద్ధకాండలో నూటిఏడవ సర్గను వినండి.
తతః ప్రవృత్తం సుక్రూరం రామరావణయోస్తదా। సుమహద్ ద్వైరథం యుద్ధం సర్వలోకభయావహమ్
ఆ సమయంలో రాముడు, రావణుడు ఇద్దరి మధ్య ఎంతో భయంకరమైన, భయపెట్టే రథయుద్ధం ప్రారంభమైంది. ఆ యుద్ధం అన్ని లోకాలకూ భయాన్ని కలిగించింది.
తతో రాక్షససైన్యం చ హరీణాం చ మహద్బలమ్। ప్రగృహీతప్రహరణం నిశ్చేష్టం సమవర్తత
రాక్షస సైన్యం, వానరుల బలమైన సైన్యం ఇద్దరూ ఆయుధాలు పట్టుకొని, కదలకుండా నిలబడి యుద్ధాన్ని చూస్తూ ఉన్నారు.
సమ్ప్రయుద్ధౌ తు తౌ దృష్ట్వా బలవన్నరరాక్షసౌ। వ్యాక్షిప్తహృదయాః సర్వే పరం విస్మయమాగతాః
బలవంతులైన రాముడు, రావణుడు యుద్ధంలో తలపడుతూ ఉండటం చూసి అందరూ గుండెల్లో కలవరంతో, గొప్ప ఆశ్చర్యంతో నిండిపోయారు.
నానాప్రహరణైర్వ్యగ్రైర్భుజైర్విస్మితబుద్ధయః। తస్థుః ప్రేక్ష్య చ సంగ్రామం నాభిజగ్ముః పరస్పరమ్
వివిధ ఆయుధాలతో సిద్ధంగా, ఆశ్చర్యంతో ఉన్న వారు యుద్ధాన్ని చూస్తూ నిలబడి, ఒకరినొకరు దాడి చేయలేదు.
రక్షసాం రావణం చాపి వానరాణాం చ రాఘవమ్। పశ్యతాం విస్మితాక్షాణాం సైన్యం చిత్రమివాబభౌ
రాక్షసుల్లో రావణుడిని, వానరుల్లో రాఘవుడిని చూస్తూ, ఆశ్చర్యంతో కళ్లు పెద్దవిగా తెరిచి ఉన్న ఆ సైన్యం ఒక అద్భుత దృశ్యంలా కనిపించింది.
తౌ తు తత్ర నిమిత్తాని దృష్ట్వా రాఘవరావణౌ। కృతబుద్ధీ స్థిరామర్షౌ యుయుధాతే హ్యభీతవత్
ఆ సమయంలో సూచనలు చూసిన రాఘవుడు, రావణుడు ఇద్దరూ ధృడమైన సంకల్పంతో, కోపంతో, భయమేమీ లేకుండా యుద్ధం చేశారు.
జేతవ్యమితి కాకుత్స్థో మర్తవ్యమితి రావణః। ధృతౌ స్వవీర్యసర్వస్వం యుద్ధేఽదర్శయతాం తదా
కాకుత్థుడు గెలవాలని యుద్ధం చేస్తూ, రావణుడు మరణించాలనే ఉద్దేశంతో పోరాడుతూ, ఇద్దరూ తమ బలాన్ని, ధైర్యాన్ని పూర్తిగా చూపించారు.
తతః క్రోధాద్ దశగ్రీవః శరాన్ సంధాయ వీర్యవాన్। ముమోచ ధ్వజముద్దిశ్య రాఘవస్య రథే స్థితమ్
అప్పుడే కోపంతో మండిపడిన పది తలల రావణుడు తన ధైర్యంతో బాణాలు ఎక్కించి, రాఘవుని రథంపై ఉన్న జెండాను లక్ష్యంగా విడిచాడు.
తే శరాస్తమనాసాద్య పురందరరథధ్వజమ్। రథశక్తిం పరామృశ్య నిపేతుర్ధరణీతలే
ఆ బాణాలు లక్ష్యాన్ని తాకక, ఇంద్రుని రథధ్వజాన్ని తాకి, రథపు భాగాన్ని తాకి, భూమిపై పడ్డాయి.
తతో రామోఽపి సంక్రుద్ధశ్చాపమాకృష్య వీర్యవాన్। కృతప్రతికృతం కర్తుం మనసా సమ్ప్రచక్రమే
ఆ సమయంలో రాముడు కూడా కోపంతో, బలంతో తన విల్లు ఎక్కించి, రావణుడికి తగిన ప్రతీకారం తీర్చాలని మనసులో నిర్ణయించుకున్నాడు.
రావణధ్వజముద్దిశ్య ముమోచ నిశితం శరమ్। మహాసర్పమివాసహ్యం జ్వలన్తం స్వేన తేజసా
రావణుడి జెండాను లక్ష్యంగా చేసుకొని, రాముడు తన తేజంతో మండుతున్న, మహా పాములా భయంకరమైన పదును బాణాన్ని విడిచాడు.
రామశ్చిక్షేప తేజస్వీ కేతుముద్దిశ్య సాయకమ్। జగామ స మహీం ఛిత్త్వా దశగ్రీవధ్వజం శరః
తేజస్సుతో నిండిన రాముడు జెండాను లక్ష్యంగా బాణాన్ని విడిచాడు. ఆ బాణం రావణుడి జెండాను కోసి, భూమిపై పడిపోయింది.
స నికృత్తోఽపతద్ భూమౌ రావణస్యన్దనధ్వజః। ధ్వజస్యోన్మథనం దృష్ట్వా రావణః స మహాబలః
అలా రావణుని రథంపై ఉన్న జెండా కోసి, భూమిపై పడిపోయింది. తన జెండా నాశనం అయినదాన్ని చూసి, మహాబలుడు రావణుడు—
సమ్ప్రదీప్తోఽభవత్ క్రోధాదమర్షాత్ ప్రదహన్నివ। స రోషవశమాపన్నః శరవర్షం వవర్ష హ
కోపంతో మండిపడి, అసహనంతో అగ్నిలా మండుతూ, ఆగ్రహానికి లోనై, బాణాల వర్షాన్ని కురిపించాడు.
రామస్య తురగాన్ దీప్తైః శరైర్వివ్యాధ రావణః। తే దివ్యా హరయస్తత్ర నాస్ఖలన్నాపి బభ్రముః
రావణుడు రాముని గుర్రాలను మిన్ను మంటలతో కూడిన బాణాలతో గాయపరిచాడు. అయినా ఆ దివ్యమైన గుర్రాలు అక్కడా ఎక్కడా తడబడలేదు, వెనక్కి తిరగలేదు.
బభూవుః స్వస్థహృదయాః పద్మనాలైరివాహతాః। తేషామసమ్భ్రమం దృష్ట్వా వాజినాం రావణస్తదా
వాటికి కమలపు దండలతో తాకినట్టు హృదయం స్థిరంగా ఉండిపోయింది. ఆ గుర్రాలకు ఏమాత్రం గందరగోళం లేకపోవడాన్ని చూసి రావణుడు—
భూయ ఏవ సుసంక్రుద్ధః శరవర్షం ముమోచ హ। గదాశ్చ పరిఘాంశ్చైవ చక్రాణి ముసలాని చ
—మరింత కోపంతో మళ్లీ బాణాల వర్షాన్ని వదిలాడు; తోడు గదలు, ఇనుప గొడ్డళ్లను, చక్రాలను, మొగులను కూడా విసిరాడు.
గిరిశృఙ్గాణి వృక్షాంశ్చ తథా శూలపరశ్వధాన్। మాయావిహితమేతత్ తు శస్త్రవర్షమపాతయత్। సహస్రశస్తదా బాణానశ్రాన్తహృదయోద్యమః
పర్వత శిఖరాలు, చెట్లు, కత్తులు, పరశువులు కూడా విసిరాడు. ఇవన్నీ మాయతో సృష్టించిన ఆయుధ వర్షంగా వేలాది బాణాలతో విసిరాడు; అతని హృదయం అలసిపోకుండా యుద్ధం సాగింది.
తుములం త్రాసజననం భీమం భీమప్రతిస్వనమ్। తద్ వర్షమభవద్ యుద్ధే నైకశస్త్రమయం మహత్
ఆ అనేక ఆయుధాల వర్షం యుద్ధంలో ఘోరంగా, భయానకంగా, ఉరుములా గర్జిస్తూ భయపెట్టేలా మారింది.
విముచ్య రాఘవరథం సమన్తాద్ వానరే బలే। సాయకైరన్తరిక్షం చ చకార సునిరన్తరమ్
రాఘవుని రథాన్ని, వానర సేనను చుట్టూ అన్ని వైపులా బాణాలతో ముట్టడి చేసి, ఆకాశాన్ని పూర్తిగా బాణాలతో నిండిపోయేలా చేశాడు.