శరాంశ్చ సుమహావేగాన్ సూర్యరశ్మిసమప్రభాన్। తదుపోఢం మహద్ యుద్ధమన్యోన్యవధకాంక్షిణోః। పరస్పరాభిముఖయోర్దృప్తయోరివ సింహయోః
ఆయన సూర్యకిరణాల్లా మెరిసే మహా వేగవంతమైన బాణాలను తీసుకున్నాడు. ఇద్దరూ పరస్పరం నాశనం చేయాలని తపిస్తూ, గర్వంతో ఎదురెదురు నిలిచిన రెండు సింహాల్లా, ఘోరమైన యుద్ధం మొదలైంది.
తతో దేవాః సగన్ధర్వాః సిద్ధాశ్చ పరమర్షయః। సమీయుర్ద్వైరథం ద్రష్టుం రావణక్షయకాంక్షిణః
అప్పుడు దేవతలు, గంధర్వులు, సిద్ధులు, మహర్షులు—all రావణుడు నాశనం కావాలని ఆశిస్తూ, ఆ ద్వంద్వయుద్ధాన్ని చూడటానికి అక్కడికి చేరుకున్నారు.
సముత్పేతురథోత్పాతా దారుణా రోమహర్షణాః। రావణస్య వినాశాయ రాఘవస్యోదయాయ చ
రావణుని వినాశానికి, రాఘవుని విజయానికి, భయంకరమైన, ఒళ్ళు గగుర్పొడిచే అపశకునాలు ఆకాశంలో కనిపించసాగాయి.
వవర్ష రుధిరం దేవో రావణస్య రథోపరి। వాతా మణ్డలినస్తీవ్రా వ్యపసవ్యం ప్రచక్రముః
దేవుడు రక్తాన్ని రావణుని రథంపై వర్షించగా, భయంకరమైన వలయాకారమైన గాలులు ఎడమవైపు బలంగా వీశాయి.
మహద్గృధ్రకులం చాస్య భ్రమమాణం నభస్థలే। యేన యేన రథో యాతి తేన తేన ప్రధావతి
ఆకాశంలో పెద్ద గద్దల గుంపు చుట్టూ తిరుగుతూ, రథం ఎటు పోయినా అదే దిశగా వెంబడించసాగింది.
సంధ్యయా చావృతా లఙ్కా జపాపుష్పనికాశయా। దృశ్యతే సమ్ప్రదీప్తేవ దివసేఽపి వసుంధరా
లంకా, జపాపుష్పాల్లా ఎర్రగా మెరిసే సంధ్యతో కప్పబడింది. భూమి కూడా పగలే మండుతున్నట్లుగా కనిపించింది.
సనిర్ఘాతా మహోల్కాశ్చ సమ్ప్రపేతుర్మహాస్వనాః। విషాదయంస్తే రక్షాంసి రావణస్య తదాహితాః
పిడుగులు, పెద్ద అగ్నిగోళాలు గర్జనతో పడిపోతూ, రాక్షసులను భయపెట్టాయి. ఇవన్నీ రావణుని వల్ల సంభవించాయి.
రావణశ్చ యతస్తత్ర ప్రచచాల వసుంధరా। రక్షసాం చ ప్రహరతాం గృహీతా ఇవ బాహవః
రావణుడు ఎక్కడికి పోయినా అక్కడ భూమి కంపించింది. యుద్ధంలో ఉన్న రాక్షసుల భుజాలు ఎవరో పట్టుకున్నట్లుగా కనిపించాయి.
తామ్రాః పీతాః సితాః శ్వేతాః పతితాః సూర్యరశ్మయః। దృశ్యన్తే రావణస్యాగ్రే పర్వతస్యేవ ధాతవః
రావణుని ముందుగా, పింగళం, పసుపు, తెలుపు, మసక రంగుల సూర్యకిరణాలు పడ్డాయి. అవి కొండపై ఖనిజాల్లా మెరిసాయి.
గృధ్రైరనుగతాశ్చాస్య వమన్త్యో జ్వలనం ముఖైః। ప్రణేదుర్ముఖమీక్షన్త్యః సంరబ్ధమశివం శివాః
గద్దలు అతన్ని వెంబడిస్తూ, నోట్లలోంచి అగ్ని ఉప్పొంగించాయి. అవి ఉగ్రంగా, అశుభంగా, అతని ముఖాన్ని చూస్తూ చుట్టూ తిరిగాయి.
ప్రతికూలం వవౌ వాయూ రణే పాంసూన్ సముత్కిరన్। తస్య రాక్షసరాజస్య కుర్వన్ దృష్టివిలోపనమ్
యుద్ధభూమిలో ప్రతికూలమైన గాలి వీచి, దుమ్ము ఎగురవేసి, రాక్షసరాజు దృష్టిని మసకబరిచింది.
నిపేతురిన్ద్రాశనయః సైన్యే చాస్య సమన్తతః। దుర్విషహ్యస్వరా ఘోరా వినా జలధరోదయమ్
ఆయన సైన్యానికి చుట్టూ, మేఘాలు లేకుండానే, భయంకరమైన, భరించలేని శబ్దంతో ఇంద్రుని పిడుగులు పడిపోయాయి.
దిశశ్చ ప్రదిశః సర్వా బభూవుస్తిమిరావృతాః। పాంసువర్షేణ మహతా దుర్దర్శం చ నభోఽభవత్
అన్ని దిక్కులు, మధ్యదిక్కులు చీకటితో కప్పబడి, పెద్ద దుమ్ము వానతో ఆకాశం కనిపించకుండా పోయింది.
కుర్వన్త్యః కలహం ఘోరం సారికాస్తద్రథం ప్రతి। నిపేతుః శతశస్తత్ర దారుణా దారుణారుతాః
అక్కడ ఆ రథం మీద, వందలాది భయంకరమైన అరుపులతో, ఘోరమైన గొడవ చేస్తూ, శారిక పక్షులు పడిపోయాయి.
జఘనేభ్యః స్ఫులిఙ్గాశ్చ నేత్రేభ్యోఽశ్రూణి సంతతమ్। ముముచుస్తస్య తురగాస్తుల్యమగ్నిం చ వారి చ
ఆయన గుర్రాల పొట్టల నుంచి మంటలు, కళ్ల నుంచి నిరంతరం కన్నీళ్లు వచ్చాయి—ఒకేసారి అగ్ని, నీరు బయటపడ్డాయి.
ఏవంప్రకారా బహవః సముత్పాతా భయావహాః। రావణస్య వినాశాయ దారుణాః సమ్ప్రజజ్ఞిరే
ఇలా రావణుని వినాశానికి, ఎన్నో భయంకరమైన, భయపెట్టే అపశకునాలు పుట్టుకొచ్చాయి.
రామస్యాపి నిమిత్తాని సౌమ్యాని చ శివాని చ। బభూవుర్జయశంసీని ప్రాదుర్భూతాని సర్వశః
రామునికీ అన్ని వైపులా మంగళకరమైన, శుభసూచకమైన సూచనలు కనబడినవి, అవి విజయాన్ని ప్రకటించాయి.
నిమిత్తానీహ సౌమ్యాని రాఘవః స్వజయాయ వై। దృష్ట్వా పరమసంహృష్టో హతం మేనే చ రావణమ్
తన విజయానికి అనుకూలంగా ఉన్న ఆ శుభసూచకాలను చూసి రాఘవుడు ఎంతో ఆనందంతో, రావణుడు ఇప్పటికే పడిపోయాడని భావించాడు.
తతో నిరీక్ష్యాత్మగతాని రాఘవో రణే నిమిత్తాని నిమిత్తకోవిదః। జగామ హర్షం చ పరాం చ నిర్వృతిం చకార యుద్ధే హ్యధికం చ విక్రమమ్
ఆ తరువాత యుద్ధంలో తనకు సంబంధించిన సూచనలను గమనించిన రాఘవుడు, సూచనలలో నిపుణుడిగా, పరమానందంతో, హర్షంతో నిండిపోయి, యుద్ధంలో మరింత ధైర్యాన్ని ప్రదర్శించాడు.
thumb|సప్తాధికశతతమః సర్గః శ్రూయతామ్|center శ్రీమద్వాల్మీకియరామాయణే యుద్ధకాణ్డే సప్తాధికశతతమః సర్గః ॥౬-
శ్రీమద్వాల్మీకి రామాయణంలో యుద్ధకాండలో నూటిఏడవ సర్గను వినండి.
తతః ప్రవృత్తం సుక్రూరం రామరావణయోస్తదా। సుమహద్ ద్వైరథం యుద్ధం సర్వలోకభయావహమ్
ఆ సమయంలో రాముడు, రావణుడు ఇద్దరి మధ్య ఎంతో భయంకరమైన, భయపెట్టే రథయుద్ధం ప్రారంభమైంది. ఆ యుద్ధం అన్ని లోకాలకూ భయాన్ని కలిగించింది.
తతో రాక్షససైన్యం చ హరీణాం చ మహద్బలమ్। ప్రగృహీతప్రహరణం నిశ్చేష్టం సమవర్తత
రాక్షస సైన్యం, వానరుల బలమైన సైన్యం ఇద్దరూ ఆయుధాలు పట్టుకొని, కదలకుండా నిలబడి యుద్ధాన్ని చూస్తూ ఉన్నారు.
సమ్ప్రయుద్ధౌ తు తౌ దృష్ట్వా బలవన్నరరాక్షసౌ। వ్యాక్షిప్తహృదయాః సర్వే పరం విస్మయమాగతాః
బలవంతులైన రాముడు, రావణుడు యుద్ధంలో తలపడుతూ ఉండటం చూసి అందరూ గుండెల్లో కలవరంతో, గొప్ప ఆశ్చర్యంతో నిండిపోయారు.
నానాప్రహరణైర్వ్యగ్రైర్భుజైర్విస్మితబుద్ధయః। తస్థుః ప్రేక్ష్య చ సంగ్రామం నాభిజగ్ముః పరస్పరమ్
వివిధ ఆయుధాలతో సిద్ధంగా, ఆశ్చర్యంతో ఉన్న వారు యుద్ధాన్ని చూస్తూ నిలబడి, ఒకరినొకరు దాడి చేయలేదు.
రక్షసాం రావణం చాపి వానరాణాం చ రాఘవమ్। పశ్యతాం విస్మితాక్షాణాం సైన్యం చిత్రమివాబభౌ
రాక్షసుల్లో రావణుడిని, వానరుల్లో రాఘవుడిని చూస్తూ, ఆశ్చర్యంతో కళ్లు పెద్దవిగా తెరిచి ఉన్న ఆ సైన్యం ఒక అద్భుత దృశ్యంలా కనిపించింది.
తౌ తు తత్ర నిమిత్తాని దృష్ట్వా రాఘవరావణౌ। కృతబుద్ధీ స్థిరామర్షౌ యుయుధాతే హ్యభీతవత్
ఆ సమయంలో సూచనలు చూసిన రాఘవుడు, రావణుడు ఇద్దరూ ధృడమైన సంకల్పంతో, కోపంతో, భయమేమీ లేకుండా యుద్ధం చేశారు.
జేతవ్యమితి కాకుత్స్థో మర్తవ్యమితి రావణః। ధృతౌ స్వవీర్యసర్వస్వం యుద్ధేఽదర్శయతాం తదా
కాకుత్థుడు గెలవాలని యుద్ధం చేస్తూ, రావణుడు మరణించాలనే ఉద్దేశంతో పోరాడుతూ, ఇద్దరూ తమ బలాన్ని, ధైర్యాన్ని పూర్తిగా చూపించారు.
తతః క్రోధాద్ దశగ్రీవః శరాన్ సంధాయ వీర్యవాన్। ముమోచ ధ్వజముద్దిశ్య రాఘవస్య రథే స్థితమ్
అప్పుడే కోపంతో మండిపడిన పది తలల రావణుడు తన ధైర్యంతో బాణాలు ఎక్కించి, రాఘవుని రథంపై ఉన్న జెండాను లక్ష్యంగా విడిచాడు.
తే శరాస్తమనాసాద్య పురందరరథధ్వజమ్। రథశక్తిం పరామృశ్య నిపేతుర్ధరణీతలే
ఆ బాణాలు లక్ష్యాన్ని తాకక, ఇంద్రుని రథధ్వజాన్ని తాకి, రథపు భాగాన్ని తాకి, భూమిపై పడ్డాయి.
తతో రామోఽపి సంక్రుద్ధశ్చాపమాకృష్య వీర్యవాన్। కృతప్రతికృతం కర్తుం మనసా సమ్ప్రచక్రమే
ఆ సమయంలో రాముడు కూడా కోపంతో, బలంతో తన విల్లు ఎక్కించి, రావణుడికి తగిన ప్రతీకారం తీర్చాలని మనసులో నిర్ణయించుకున్నాడు.