తమోఘ్నాయ హిమఘ్నాయ శత్రుఘ్నాయామితాత్మనే। కృతఘ్నఘ్నాయ దేవాయ జ్యోతిషాం పతయే నమః
చీకటిని నశింపజేసేవాడికి, చలిని తొలగించేవాడికి, శత్రువులను సంహరించేవాడికి, అపారాత్ముడైనవాడికి, కృతఘ్నులను నశింపజేసేవాడికి, దేవుడికి, జ్యోతుల అధిపతికి నమస్కారం.
తప్తచామీకరాభాయ హరయే విశ్వకర్మణే। నమస్తమోఽభినిఘ్నాయ రుచయే లోకసాక్షిణే
కరిగిన బంగారు వలె ప్రకాశించే వాడికి, హరివు, విశ్వకర్మకు నమస్కారం. చీకటిని నశింపజేసేవాడికి, కాంతివంతుడికి, లోకానికి సాక్షిగా ఉన్నవాడికి నమస్కారం.
నాశయత్యేష వై భూతం తమేవ సృజతి ప్రభుః। పాయత్యేష తపత్యేష వర్షత్యేష గభస్తిభిః
ఈ ప్రభువు భూతాలను నశింపజేసి మళ్లీ సృష్టిస్తాడు. ఆయన రక్షిస్తాడు, వేడిని పంచుతాడు, తన కిరణాలతో వర్షాన్ని కురిపిస్తాడు.
ఏష సుప్తేషు జాగర్తి భూతేషు పరినిష్ఠితః। ఏష చైవాగ్నిహోత్రం చ ఫలం చైవాగ్నిహోత్రిణామ్
ఇతడు నిద్రలో ఉన్నవారిలో జాగృతంగా ఉంటాడు, సమస్త భూతాల్లో స్థిరంగా ఉంటాడు. ఇతడే అగ్నిహోత్రం, అగ్నిహోత్రం చేసే వారికి ఫలితమూ ఇతడే.
దేవాశ్చ క్రతవశ్చైవ క్రతూనాం ఫలమేవ చ। యాని కృత్యాని లోకేషు సర్వేషు పరమప్రభుః
దేవతలు, యజ్ఞాలు, యజ్ఞాల ఫలితాలు అన్నీ ఇతడే. లోకాలన్నిటిలో జరిగే కార్యాలకూ పరమాధిపతి ఇతడే.
ఏనమాపత్సు కృచ్ఛ్రేషు కాన్తారేషు భయేషు చ। కీర్తయన్ పురుషః కశ్చిన్నావసీదతి రాఘవ
రాఘవా! ఎవడైనా ఈయన్ని కష్టాల్లో, కఠిన పరిస్థితుల్లో, అడవుల్లో, భయాల్లో స్మరించినప్పుడు, అతడు ఎప్పుడూ దిగజారడు.
పూజయస్వైనమేకాగ్రో దేవదేవం జగత్పతిమ్। ఏతత్ త్రిగుణితం జప్త్వా యుద్ధేషు విజయిష్యతి
ఏకాగ్రతతో దేవదేవుడైన జగత్పతిని పూజించు. ఈ శ్లోకాన్ని మూడుసార్లు జపిస్తే యుద్ధాలలో విజయం లభిస్తుంది.
అస్మిన్ క్షణే మహాబాహో రావణం త్వం జహిష్యసి। ఏవముక్త్వా తతోఽగస్త్యో జగామ స యథాగతమ్
ఈ క్షణంలో, మహాబాహువా! నువ్వు రావణుడిని సంహరిస్తావు. అలా చెప్పి ఆగస్త్యుడు వచ్చినదారినే వెళ్లిపోయాడు.
ఏతచ్ఛ్రుత్వా మహాతేజా నష్టశోకోఽభవత్ తదా। ధారయామాస సుప్రీతో రాఘవః ప్రయతాత్మవాన్
ఇది విని, మహాతేజస్వి దుఃఖాన్ని పోగొట్టుకున్నాడు. రాఘవుడు ఆనందంతో, నియమంగా దీన్ని హృదయంలో నిలిపుకున్నాడు.
ఆదిత్యం ప్రేక్ష్య జప్త్వేదం పరం హర్షమవాప్తవాన్। త్రిరాచమ్య శుచిర్భూత్వా ధనురాదాయ వీర్యవాన్
ఆదిత్యుణ్ణి చూసి, ఈ శ్లోకాన్ని జపించి, అతడు పరమానందాన్ని పొందాడు. మూడుసార్లు ఆచమనం చేసి, పవిత్రుడై, ధనుస్సును తీసుకున్నాడు.
రావణం ప్రేక్ష్య హృష్టాత్మా జయార్థం సముపాగమత్। సర్వయత్నేన మహతా వృతస్తస్య వధేఽభవత్
రావణుడిని చూసి, హృదయం ఆనందంతో నిండిపోయి, విజయాన్ని సాధించేందుకు అతడు ముందుకు వచ్చాడు. అతని చుట్టూ గొప్ప శ్రమతో కూడిన సహాయంతో, రావణుని సంహారానికి పూనికపడ్డాడు.
అథ రవిరవదన్నిరీక్ష్య రామం ముదితమనాః పరమం ప్రహృష్యమాణః। నిశిచరపతిసంక్షయం విదిత్వా సురగణమధ్యగతో వచస్త్వరేతి
ఆ సమయంలో, సూర్యుడు రాముడిని చూసి, పరమానందంతో, హర్షంతో మాట్లాడాడు. రాత్రివేళ సంచరించే రాక్షసాధిపతి నాశనం జరుగుతుందని తెలుసుకుని, దేవతల మధ్యలో వేగంగా మాటలు పలికాడు.
thumb|షడధికశతతమః సర్గః శ్రూయతామ్|center శ్రీమద్వాల్మీకియరామాయణే యుద్ధకాణ్డే షడధికశతతమః సర్గః ॥౬-
శ్రీమద్వాల్మీకి రామాయణంలో యుద్ధకాండలో ఇది నూట ఆరవ సర్గ. వినండి.
సారథిః స రథం హృష్టః పరసైన్యప్రధర్షణమ్। గన్ధర్వనగరాకారం సముచ్ఛ్రితపతాకినమ్
ఆ సారథి ఆనందంతో, శత్రు సైన్యాన్ని భయపెట్టే, గంధర్వనగరంలా అలంకరించబడిన, ఎగురుతున్న జెండాలతో కూడిన రథాన్ని నడిపించాడు.
యుక్తం పరమసమ్పన్నైర్వాజిభిర్హేమమాలిభిః। యుద్ధోపకరణైః పూర్ణం పతాకాధ్వజమాలినమ్
ఆ రథం అత్యుత్తమమైన, బంగారు హారాలతో అలంకరించబడిన గుర్రాలతో కట్టబడింది. యుద్ధానికి కావలసిన ఆయుధాలతో నిండిపోయి, జెండాలు, పతాకాలతో అలంకరించబడింది.
గ్రసన్తమివ చాకాశం నాదయన్తం వసుంధరామ్। ప్రణాశం పరసైన్యానాం స్వసైన్యస్య ప్రహర్షణమ్
ఆ రథం ఆకాశాన్ని మింగుతున్నట్లు కనిపించింది, భూమంతా ధ్వనితో నిండిపోయింది. శత్రు సైన్యానికి వినాశనాన్ని, తన సైన్యానికి ఆనందాన్ని కలిగించింది.
రావణస్య రథం క్షిప్రం చోదయామాస సారథిః। తమాపతన్తం సహసా స్వనవన్తం మహాధ్వజమ్
సారథి రావణుని రథాన్ని వేగంగా నడిపించాడు. అది అకస్మాత్తుగా గర్జిస్తూ, గొప్ప పతాకంతో ముందుకు దూసుకొచ్చింది.
రథం రాక్షసరాజస్య నరరాజో దదర్శ హ। కృష్ణవాజిసమాయుక్తం యుక్తం రౌద్రేణ వర్చసా
రాక్షసుల రాజు రావణుని రథాన్ని, నరరాజు చూసాడు. అది నల్ల గుర్రాలతో కట్టబడి, భయంకరమైన తేజస్సుతో మెరిసిపోతుండింది.
దీప్యమానమివాకాశే విమానం సూర్యవర్చసమ్। తడిత్పతాకాగహనం దర్శితేన్ద్రాయుధప్రభమ్
ఆ రథం ఆకాశంలో సూర్యుని తేజస్సుతో మెరిసే విమానంలా కనిపించింది. దాని జెండాలు మెరుపుల్లా మెరిసి, ఇంద్రాయుధపు కాంతిని ప్రదర్శించాయి.
శరధారా విముఞ్చన్తం ధారాధరమివామ్బుదమ్। స దృష్ట్వా మేఘసంకాశమాపతన్తం రథం రిపోః
అది వానను కురిపించే మేఘంలా బాణాల ప్రవాహాన్ని వదిలింది. శత్రువు రథం మేఘంలా నలుపుగా, వేగంగా ముందుకు వస్తున్నదని చూసాడు.
గిరేర్వజ్రాభిమృష్టస్య దీర్యతః సదృశస్వనమ్। విస్ఫారయన్ వై వేగేన బాలచన్ద్రానతం ధనుః
అది పర్వతాన్ని వజ్రాయుధంతో కొట్టినప్పుడు వచ్చే శబ్దంలా గట్టిగా మోగింది. అతడు చిన్న చంద్రబింబంలా వంగిన తన విల్లును బలంగా లాగాడు.
ఉవాచ మాతలిం రామః సహస్రాక్షస్య సారథిమ్। మాతలే పశ్య సంరబ్ధమాపతన్తం రథం రిపోః
రాముడు, సహస్రాక్షుని సారథి అయిన మాతళిని చూచి ఇలా అన్నాడు: "మాతళీ! శత్రువు రథం ఎంత కోపంగా, వేగంగా వస్తుందో చూడు."
యథాపసవ్యం పతతా వేగేన మహతా పునః। సమరే హన్తుమాత్మానం తథానేన కృతా మతిః
అది ఎడమవైపు నుంచి మళ్లీ గొప్ప వేగంతో దూసుకొస్తోంది. యుద్ధంలో తనను తానే నాశనం చేసుకోవాలనే సంకల్పంతో వస్తోంది.
తదప్రమాదమాతిష్ఠ ప్రత్యుద్గచ్ఛ రథం రిపోః। విధ్వంసయితుమిచ్ఛామి వాయుర్మేఘమివోత్థితమ్
కాబట్టి అప్రమత్తంగా ఉండి, శత్రువు రథాన్ని ఎదుర్కో. నేను ఆ మేఘాన్ని గాలివాటిలా చెదరగొట్టాలనుకుంటున్నాను.
అవిక్లవమసమ్భ్రాన్తమవ్యగ్రహృదయేక్షణమ్। రశ్మిసంచారనియతం ప్రచోదయ రథం ద్రుతమ్
భయపడకుండా, గమనాన్ని కోల్పోకుండా, మనసు, చూపు స్థిరంగా ఉంచి, పగ్గాలు బాగా పట్టుకుని, రథాన్ని త్వరగా నడిపించు.
కామం న త్వం సమాధేయః పురందరరథోచితః। యుయుత్సురహమేకాగ్రః స్మారయే త్వాం న శిక్షయే
నీవు ఇంద్రుని రథాన్ని నడిపించడంలో నిపుణుడవు. నేను యుద్ధానికి సిద్ధంగా ఉన్నాను. నిన్ను నేర్పించడానికా కాదు, గుర్తు చేయడానికే చెప్పుతున్నాను.
పరితుష్టః స రామస్య తేన వాక్యేన మాతలిః। ప్రచోదయామాస రథం సురసారథిరుత్తమః
రాముని మాటలు విని, మాతళి హర్షంతో నిండిపోయాడు. ఆ దేవతల సారథి రథాన్ని ముందుకు నడిపించాడు.
అపసవ్యం తతః కుర్వన్ రావణస్య మహారథమ్। చక్రసమ్భూతరజసా రావణం వ్యవధూనయత్
అతడు రావణుని గొప్ప రథాన్ని ఎడమవైపు తిప్పి, చక్రాల వల్ల లేచిన ధూళిని రావణుని మీద చల్లాడు.
తతః క్రుద్ధో దశగ్రీవస్తామ్రవిస్ఫారితేక్షణః। రథప్రతిముఖం రామం సాయకైరవధూనయత్
అప్పుడు కోపంతో మండిపోయిన దశముఖుడు, కళ్లలో ఎర్రటి అగ్ని మెరుపులతో, తన రథానికి ఎదురుగా ఉన్న రామునిపై బాణాల వర్షం కురిపించాడు.
ధర్షణామర్షితో రామో ధైర్యం రోషేణ లమ్భయన్। జగ్రాహ సుమహావేగమైన్ద్రం యుధి శరాసనమ్
అవమానానికి గురైన రాముడు, కోపాన్ని ధైర్యంతో అదుపులో పెట్టుకొని, యుద్ధంలో మహా వేగమున్న ఇంద్రుని విల్లు పట్టుకున్నాడు.