తే రావణధనుర్ముక్తాః శరాః కాఞ్చనభూషణాః। అభ్యవర్తన్త కాకుత్స్థం సర్పా భూత్వా మహావిషాః
రావణుని ధనుస్సు నుండి విడిచిన బంగారు అలంకారాలుతో కూడిన బాణాలు, మహా విషసర్పాలుగా మారి కకుత్స్థుడైన రాముని వైపు దూసుకొచ్చాయి.
తే దీప్తవదనా దీప్తం వమన్తో జ్వలనం ముఖైః। రామమేవాభ్యవర్తన్త వ్యాదితాస్యా భయానకాః
అవి అగ్నిలా మండుతున్న ముఖాలతో, నోట్లలోంచి జ్వాలలు పొగలేస్తూ, భయంకరంగా నోరు విప్పి రాముని మీదకు వచ్చాయి.
తైర్వాసుకిసమస్పర్శైర్దీప్తభోగైర్మహావిషైః। దిశశ్చ సంతతాః సర్వా విదిశశ్చ సమావృతాః
వాసుకితో సమానమైన ఆ మండుతున్న పాములు, తమ విషంతో అన్ని దిశల్నీ, కోణాల్నీ నిండుగా కప్పేశాయి.
తాన్ దృష్ట్వా పన్నగాన్ రామః సమాపతత ఆహవే। అస్త్రం గారుత్మతం ఘోరం ప్రాదుశ్చక్రే భయావహమ్
ఆ పాములు యుద్ధంలో తనవైపు దూసుకొస్తున్నదాన్ని చూసి, రాముడు భయంకరమైన గరుత్మంతుడి అస్త్రాన్ని సంధించాడు.
తే రాఘవధనుర్ముక్తా రుక్మపుఙ్ఖాః శిఖిప్రభాః। సుపర్ణాః కాఞ్చనా భూత్వా విచేరుః సర్పశత్రవః
రాఘవుని ధనుస్సు నుండి విడిచిన బంగారు రెక్కలతో, నీలకంఠి పక్షిలా మెరిసే బాణాలు, బంగారు సుపర్ణులుగా మారి, ఆ పాముల శత్రువులుగా ఎగిరిపోయాయి.
తే తాన్ సర్వాన్ శరాఞ్జఘ్నుః సర్పరూపాన్ మహాజవాన్। సుపర్ణరూపా రామస్య విశిఖాః కామరూపిణః
రాముని బాణాలు, సుపర్ణుల రూపం ధరించి, ఆ వేగంగా వచ్చిన పాముల రూప బాణాలన్నింటినీ సంహరించాయి.
అస్త్రే ప్రతిహతే క్రుద్ధో రావణో రాక్షసాధిపః। అభ్యవర్షత్ తదా రామం ఘోరాభిః శరవృష్టిభిః
అస్త్రాన్ని తిప్పికొట్టిన తరువాత, కోపంతో ఉన్న రాక్షసాధిపతి రావణుడు, భయంకరమైన బాణవర్షంతో రాముని మీద మళ్ళీ దాడి చేశాడు.
తతః శరసహస్రేణ రామమక్లిష్టకారిణమ్। అర్దయిత్వా శరౌఘేణ మాతలిం ప్రత్యవిధ్యత
తర్వాత, వేలాది బాణాలతో నిష్కళంకమైన కార్యాలు చేసే రాముని బాధించి, బాణాల వర్షంతో మాతలిని కూడా గాయపరిచాడు.
చిచ్ఛేద కేతుముద్దిశ్య శరేణైకేన రావణః। పాతయిత్వా రథోపస్థే రథాత్ కేతుం చ కాఞ్చనమ్
రావణుడు ఒకే ఒక్క బాణంతో రాముని రథంపై ఉన్న పతాకాన్ని లక్ష్యంగా చేసుకుని కోసేశాడు. ఆ బంగారు పతాకం రథంలో పడిపోయింది.
ఐన్ద్రానపి జఘానాశ్వాన్ శరజాలేన రావణః। విషేదుర్దేవగన్ధర్వచారణా దానవైః సహ
రావణుడు ఇంద్రుని గుర్రాలను కూడా బాణాల వర్షంతో సంహరించాడు. దాన్ని చూసి దేవతలు, గంధర్వులు, చారణులు, దానవులు భయంతో వణికిపోయారు.
రామమార్తం తదా దృష్ట్వా సిద్ధాశ్చ పరమర్షయః। వ్యథితా వానరేన్ద్రాశ్చ బభూవుః సవిభీషణాః
ఆ సమయంలో రాముడు బాధపడుతున్నాడని చూసి, సిద్ధులు, మహర్షులు, వానరాధిపతులు, విభీషణుడితో కలిసి అందరూ కలవరపడ్డారు.
రామచన్ద్రమసం దృష్ట్వా గ్రస్తం రావణరాహుణా। ప్రాజాపత్యం చ నక్షత్రం రోహిణీం శశినః ప్రియామ్
రావణుడు రాహువుగా మారి రామచంద్రుడిని మింగినట్లు, చంద్రుని ప్రియమైన రోహిణి నక్షత్రాన్ని కూడా ఆక్రమించినట్లు అందరూ చూశారు.
సమాక్రమ్య బుధస్తస్థౌ ప్రజానామహితావహః। సధూమపరివృర్త్తోమిః ప్రజ్వలన్నివ సాగరః
బుధుడు, ప్రజాపతి నక్షత్రాన్ని దాటి, ప్రజలకు హానికరంగా, పొగతో చుట్టుముట్టినట్లు, సముద్రం మంటపట్టినట్లు ప్రకాశిస్తూ నిలిచాడు.
ఉత్పపాత తదా క్రుద్ధః స్పృశన్నివ దివాకరమ్। శస్త్రవర్ణః సుపరుషో మన్దరశ్మిర్దివాకరః
ఆ సమయంలో అంగారకుడు కోపంతో లేచి, సూర్యుడిని తాకినట్లు, ఆయుధాల వర్ణంతో, తీవ్రమైన కిరణాలతో, సూర్యుని కాంతిని తగ్గించేశాడు.
అదృశ్యత కబన్ధాఙ్కః సంసక్తో ధూమకేతునా। కోసలానాం చ నక్షత్రం వ్యక్తమిన్ద్రాగ్నిదైవతమ్
కబంధ నక్షత్రం, పొగతో కూడిన ధూమకేతువుతో కలసి ఆకాశంలో కనబడింది. కోసలుల నక్షత్రం, ఇంద్రుడు, అగ్ని దేవతలు పాలించే నక్షత్రంగా స్పష్టంగా వెలుగుచేసింది.
ఆహత్యాఙ్గారకస్తస్థౌ విశాఖమపి చామ్బరే। దశాస్యో వింశతిభుజః ప్రగృహీతశరాసనః
అంగారకుడు ఆకాశంలో విశాఖను తాకి నిలిచిపోయాడు. పది తలలు, ఇరవై చేతులు కలిగిన రావణుడు తన విల్లు పట్టుకొని సిద్ధంగా ఉన్నాడు.
అదృశ్యత దశగ్రీవో మైనాక ఇవ పర్వతః। నిరస్యమానో రామస్తు దశగ్రీవేణ రక్షసా
పది తలల రావణుడు మైనాక పర్వతంలా కనిపించాడు. ఆ సమయంలో రాముడు రాక్షసుడైన రావణునిచేత తిప్పికొట్టబడుతున్నాడు.
నాశక్నోదభిసంధాతుం సాయకాన్ రణమూర్ధని। స కృత్వా భ్రుకుటిం క్రుద్ధః కించిత్ సంరక్తలోచనః
ఆ యుద్ధమధ్యంలో రాముడు బాణాలను సరిగ్గా లక్ష్యానికి పంపలేకపోయాడు. కోపంతో ఆయన కనుబొమ్మలు ముడుచుకొని, కళ్లలో కొంత ఎరుపు మెరుపుతో నిలిచిపోయాడు.
జగామ సుమహాక్రోధం నిర్దహన్నివ రాక్షసాన్। తస్య క్రుద్ధస్య వదనం దృష్ట్వా రామస్య ధీమతః। సర్వభూతాని విత్రేసుః ప్రాకమ్పత చ మేదినీ
అతడు మహా కోపంతో రాక్షసులను కాల్చుతున్నట్టు కనిపించాడు. ధైర్యవంతుడైన రాముని కోపంతో ఉన్న ముఖాన్ని చూసి అన్ని జీవులు భయపడిపోయాయి, భూమి కంపించింది.
సింహశార్దూలవాఞ్ఛైలః సంచచాల చలద్ ద్రుమః। బభూవ చాపి క్షుభితః సముద్రః సరితాం పతిః
సింహాలు, పులులు నివసించే కొండలు, వాటి మీద ఉన్న చెట్లు ఊగిపోతూ కంపించాయి. నదుల అధిపతి సముద్రం కూడా కలకలమైంది.
ఖరాశ్చ ఖరనిర్ఘోషా గగనే పరుషా ఘనాః। ఔత్పాతికాశ్చ నర్దన్తః సమన్తాత్ పరిచక్రముః
ఆకాశంలో గాడిదలు ఘోరంగా అరవడం, దుష్టమైన మేఘాలు గర్జించడం, చుట్టూ భయంకరమైన అపశకునాలు చుట్టుముట్టి భయానక శబ్దాలు చేయడం జరిగింది.
రామం దృష్ట్వా సుసంక్రుద్ధముత్పాతాంశ్చైవ దారుణాన్। విత్రేసుః సర్వభూతాని రావణస్యాభవద్ భయమ్
రాముడు తీవ్రమైన కోపంతో ఉన్నదాన్ని, భయంకరమైన అపశకునాలను చూసి అన్ని జీవులు భయపడిపోయాయి. రావణునికీ భయం కలిగింది.
విమానస్థాస్తదా దేవా గన్ధర్వాశ్చ మహోరగాః। ఋషిదానవదైత్యాశ్చ గరుత్మన్తశ్చ ఖేచరాః
ఆ సమయంలో విమానాలలో ఉన్న దేవతలు, గంధర్వులు, మహా పాములు, ఋషులు, దానవులు, దైత్యులు, గరుత్మంతుడు, ఇతర ఆకాశవాసులు అక్కడ ఉన్నారు.
దదృశుస్తే తదా యుద్ధం లోకసంవర్తసంస్థితమ్। నానాప్రహరణైర్భీమైః శూరయోః సమ్ప్రయుధ్యతోః
వారు ఆ యుద్ధాన్ని చూశారు. అది లోక సంహారానికి సిద్ధంగా ఉన్న యుద్ధం. ఇద్దరు వీరులు భయంకరమైన ఆయుధాలతో పోరాడుతున్నారు.
ఊచుః సురాసురాః సర్వే తదా విగ్రహమాగతాః। ప్రేక్షమాణా మహాయుద్ధం వాక్యం భక్త్యా ప్రహృష్టవత్
అక్కడ కూడిన దేవతలు, అసురులు అందరూ ఆ మహాయుద్ధాన్ని చూస్తూ, భక్తితో ఆనందంగా మాటలు మాట్లాడారు.
దశగ్రీవం జయేత్యాహురసురాః సమవస్థితాః। దేవా రామమథోచుస్తే త్వం జయేతి పునః పునః
అసురులు అందరూ 'పది తలలవాడికి జయం!' అని పలికారు. దేవతలు మాత్రం రామునికి 'నీకు జయం!' అని మళ్లీ మళ్లీ పలికారు.
ఏతస్మిన్నన్తరే క్రోధాద్ రాఘవస్య చ రావణః। ప్రహర్తుకామో దుష్టాత్మా స్పృశన్ ప్రహరణం మహత్
అంతలో కోపంతో రావణుడు, దుష్టహృదయుడు, రాఘవుడిని కొట్టాలని తపించి, తన గొప్ప ఆయుధాన్ని పట్టుకున్నాడు.
వజ్రసారం మహానాదం సర్వశత్రునిబర్హణమ్। శైలశృఙ్గనిభైః కూటైశ్చిత్తదృష్టిభయావహమ్
ఆ ఆయుధం వజ్రంలా గట్టి, ఘోరమైన శబ్దంతో, అన్ని శత్రువులను నాశనం చేసే శక్తితో, పర్వత శిఖరాల్లాంటి ముల్లులతో భయపెట్టేలా కనిపించింది.
సధూమమివ తీక్ష్ణాగ్రం యుగాన్తాగ్నిచయోపమమ్। అతిరౌద్రమనాసాద్యం కాలేనాపి దురాసదమ్
అది పొగతో చుట్టబడి, పదునైన అంచుతో, యుగాంతంలో వచ్చే అగ్నిలా మండుతూ, అత్యంత భయంకరంగా, సమీపించలేనిదిగా, కాలానికీ భయపడేలా ఉంది.
త్రాసనం సర్వభూతానాం దారణం భేదనం తథా। ప్రదీప్త ఇవ రోషేణ శూలం జగ్రాహ రావణః
అది అన్ని జీవులకు భయాన్ని కలిగించే, చీల్చే, పగలగొట్టే ఆయుధం. కోపంతో మండుతున్న రావణుడు, అగ్నిలా దహించే శూలాన్ని పట్టుకున్నాడు.