స విద్ధో దశభిర్బాణైర్మహాకార్ముకనిఃసృతైః। రావణేన మహాతేజా న ప్రాకమ్పత రాఘవః
రావణుడు తన గొప్ప విల్లు నుండి విడిచిన పది బాణాలతో రాముని గాయపరిచినా, మహాతేజస్వి రాముడు ذరలేకుండా నిలబడ్డాడు.
తతో వివ్యాధ గాత్రేషు సర్వేషు సమితింజయః। రాఘవస్తు సుసంక్రుద్ధో రావణం బహుభిః శరైః
ఆ తర్వాత యుద్ధంలో విజయం సాధించే రాముడు, తీవ్రమైన కోపంతో రావణుడిని అనేక బాణాలతో అతని శరీరమంతా గాయపరిచాడు.
ఏతస్మిన్నన్తరే క్రుద్ధో రాఘవస్యానుజో బలీ। లక్ష్మణః సాయకాన్ సప్త జగ్రాహ పరవీరహా
అప్పుడే రాముని తమ్ముడు, శక్తివంతుడైన లక్ష్మణుడు, శత్రువులను సంహరించేవాడు, కోపంతో ఏడుసార్లు బాణాలు పట్టుకున్నాడు.
తైః సాయకైర్మహావేగై రావణస్య మహాద్యుతిః। ధ్వజం మనుష్యశీర్షం తు తస్య చిచ్ఛేద నైకధా
ఆ వేగవంతమైన బాణాలతో, మహాతేజస్వి లక్ష్మణుడు రావణుని రథంపై ఉన్న మనిషి తల ఆకారంలో ఉన్న జెండాను అనేక ముక్కలుగా కోసేశాడు.
సారథేశ్చాపి బాణేన శిరో జ్వలితకుణ్డలమ్। జహార లక్ష్మణః శ్రీమాన్ నైర్ఋతస్య మహాబలః
అలాగే, మహాబలుడు, మహాతేజస్వి లక్ష్మణుడు, బాణంతో రావణుని రథసారధి చెవుల్లో మెరిసే కుండలాలతో ఉన్న తలను కూడా వేరు చేశాడు.
తస్య బాణైశ్చ చిచ్ఛేద ధనుర్గజకరోపమమ్। లక్ష్మణో రాక్షసేన్ద్రస్య పఞ్చభిర్నిశితైస్తదా
ఆ సమయంలో లక్ష్మణుడు ఐదు పదునైన బాణాలతో, ఏనుగు సొంకు లాంటి రావణాసురుని గొప్ప విల్లును కోసేశాడు.
నీలమేఘనిభాంశ్చాస్య సదశ్వాన్ పర్వతోపమాన్। జఘానాప్లుత్య గదయా రావణస్య విభీషణః
విభీషణుడు ఎగిరి, తన గదతో, మేఘంలా నలుపుగా, పర్వతాల్లా గొప్పదైన రావణుని గుర్రాలను చంపేశాడు.
హతాశ్వాత్ తు తదా వేగాదవప్లుత్య మహారథాత్। కోపమాహారయత్ తీవ్రం భ్రాతరం ప్రతి రావణః
తన గుర్రాలు చనిపోవడంతో రావణుడు తన గొప్ప రథం నుండి వేగంగా దిగి, తన అన్న విభీషణునిపై తీవ్రమైన కోపాన్ని తెచ్చుకున్నాడు.
తతః శక్తిం మహాశక్తిః ప్రదీప్తామశనీమివ। విభీషణాయ చిక్షేప రాక్షసేన్ద్రః ప్రతాపవాన్
ఆ తర్వాత రాక్షసుల అధిపతి, మహాబలుడు రావణుడు, మెరిసే వజ్రంలా ఉన్న ఒక గొప్ప శక్తిని విభీషణునిపై విసిరాడు.
అప్రాప్తామేవ తాం బాణైస్త్రిభిశ్చిచ్ఛేద లక్ష్మణః। అథోదతిష్ఠత్ సంనాదో వానరాణాం మహారణే
ఆ శక్తి విభీషణుని వద్దకు చేరకముందే, లక్ష్మణుడు మూడు బాణాలతో దాన్ని కోసేశాడు. వెంటనే యుద్ధభూమిలో వానరుల గొప్ప అరుపు వినిపించింది.
సమ్పపాత త్రిధా ఛిన్నా శక్తిః కాఞ్చనమాలినీ। సవిస్ఫులిఙ్గా జ్వలితా మహోల్కేవ దివశ్చ్యుతా
ఆ శక్తి బంగారు అలంకారాలతో, ముక్కలుగా విడిపోయి, మెరుపులతో, అగ్ని మంటలతో, ఆకాశం నుండి పడిన పెద్ద ఉల్కలా భూమిపై పడిపోయింది.
తతః సమ్భావితతరాం కాలేనాపి దురాసదామ్। జగ్రాహ విపులాం శక్తిం దీప్యమానాం స్వతేజసా
ఆ తర్వాత కొంతసేపటి తరువాత, తట్టుకోలేని, తన తేజంతో మండుతున్న ఒక గొప్ప శక్తిని రావణుడు మళ్లీ పట్టుకున్నాడు.
సా వేగితా బలవతా రావణేన దురాత్మనా। జజ్వాల సుమహాతేజా దీప్తాశనిసమప్రభా
దుర్మార్గుడైన రావణుడు ఆ శక్తిని బలంగా పట్టుకొని, అది మహాతేజంతో మండుతూ, మెరుపులాంటి కాంతిని వెదజల్లింది.
ఏతస్మిన్నన్తరే వీరో లక్ష్మణస్తం విభీషణమ్। ప్రాణసంశయమాపన్నం తూర్ణమభ్యవపద్యత
అప్పుడే వీరుడైన లక్ష్మణుడు, ప్రాణప్రమాదంలో ఉన్న విభీషణుని దగ్గరకు వేగంగా వెళ్లాడు.
తం విమోక్షయితుం వీరశ్చాపమాయమ్య లక్ష్మణః। రావణం శక్తిహస్తం వై శరవర్షైరవాకిరత్
విభీషణుని రక్షించేందుకు, ధైర్యవంతుడైన లక్ష్మణుడు విల్లు ఎక్కించి, శక్తిని పట్టుకున్న రావణునిపై బాణాల వర్షాన్ని కురిపించాడు.
కీర్యమాణః శరౌఘేణ విసృష్టేన మహాత్మనా। న ప్రహర్తుం మనశ్చక్రే విముఖీకృతవిక్రమః
మహాత్ముడైన లక్ష్మణుడు విడిచిన బాణాల వర్షంతో రావణుడు తడిసి, అతని ధైర్యం తగ్గిపోవడంతో, దాడి చేయడానికి మనసు చేయలేకపోయాడు.
మోక్షితం భ్రాతరం దృష్ట్వా లక్ష్మణేన స రావణః। లక్ష్మణాభిముఖస్తిష్ఠన్నిదం వచనమబ్రవీత్
తమ్ముడు లక్ష్మణుడు తన అన్నను విముక్తుడిని చేసినదాన్ని చూసి, రావణుడు లక్ష్మణుని ఎదురుగా నిలబడి ఇలా అన్నాడు:
మోక్షితస్తే బలశ్లాఘిన్ యస్మాదేవం విభీషణః। విముచ్య రాక్షసం శక్తిస్త్వయీయం వినిపాత్యతే
“బలాన్ని గొప్పగా చెప్పుకునే విభీషణుని నువ్వు విముక్తుడిని చేశావు. అందుకే ఈ శక్తి రాక్షసునిపై పడకపోయినా, ఇప్పుడు నీపై పడుతుంది.”
ఏషా తే హృదయం భిత్త్వా శక్తిర్లోహితలక్షణా। మద్బాహుపరిఘోత్సృష్టా ప్రాణానాదాయ యాస్యతి
ఈ రక్తపు ముద్రలతో ఉన్న శక్తిని, నా మదంలో మునిగిన భుజబలంతో విసిరితే, నీ హృదయాన్ని చీల్చి, నీ ప్రాణాలను తీసుకెళ్తుంది.
ఇత్యేవముక్త్వా తాం శక్తిమష్టఘణ్టాం మహాస్వనామ్। మయేన మాయావిహితామమోఘాం శత్రుఘాతినీమ్
అలా చెప్పి, ఎనిమిది గంటలతో ఘనమైన ధ్వనితో మాయాసురుడు మాయతో తయారుచేసిన, ఎప్పుడూ విఫలంకాని, శత్రువులను సంహరించే ఆ శక్తిని
లక్ష్మణాయ సముద్దిశ్య జ్వలన్తీమివ తేజసా। రావణః పరమక్రుద్ధశ్చిక్షేప చ ననాద చ
లక్ష్మణుడిని లక్ష్యంగా చేసుకొని, అగ్ని వంటి తేజంతో మండుతున్న ఆ ఆయుధాన్ని, పరమకోపంతో రాక్షసరాజు రావణుడు గట్టిగా అరుస్తూ విసిరాడు.
సా క్షిప్తా భీమవేగేన వజ్రాశనిసమస్వనా। శక్తిరభ్యపతద్ వేగాల్లక్ష్మణం రణమూర్ధని
భయంకరమైన వేగంతో విసిరిన ఆ శక్తి, ఉరుము మెరుపుల్లా గర్జిస్తూ, యుద్ధమధ్యంలో ఉన్న లక్ష్మణుడివైపు వేగంగా దూసుకొచ్చింది.
తామనువ్యాహరచ్ఛక్తిమాపతన్తీం స రాఘవః। స్వస్త్యస్తు లక్ష్మణాయేతి మోఘా భవ హతోద్యమా
ఆ శక్తి లక్ష్మణుడివైపు దూసుకొస్తున్నప్పుడు, రాఘవుడు, "లక్ష్మణుడికి మంగళం కలగాలి. ఓ ఆయుధమా! నీ ప్రయత్నం వృథా కావాలి," అని ప్రార్థించాడు.
రావణేన రణే శక్తిః క్రుద్ధేనాశీవిషోపమా। ముక్తాఽఽశూరస్య భీతస్య లక్ష్మణస్య మమజ్జ సా
రావణుడు కోపంతో యుద్ధంలో విడిచిన ఆ శక్తి, విషసర్పంలా, ధైర్యంగా ఉన్నా భయపడిన లక్ష్మణుడి శరీరంలోకి లోతుగా ప్రవేశించింది.
న్యపతత్ సా మహావేగా లక్ష్మణస్య మహోరసి। జిహ్వేవోరగరాజస్య దీప్యమానా మహాద్యుతిః
ఆ మహాశక్తి, పాము రాజు నాలుకలవంటి అగ్నిలా వెలిగుతూ, మహా వేగంతో లక్ష్మణుడి విస్తారమైన ఛాతిపై పడింది.
తతో రావణవేగేన సుదూరమవగాఢయా। శక్త్యా విభిన్నహృదయః పపాత భువి లక్ష్మణః
రావణుడి బలంతో విసిరిన ఆ శక్తి లోతుగా గుచ్చుకుపోయి, హృదయం చీలిపోయిన లక్ష్మణుడు భూమిపై కుప్పకూలిపోయాడు.
తదవస్థం సమీపస్థో లక్ష్మణం ప్రేక్ష్య రాఘవః। భ్రాతృస్నేహాన్మహాతేజా విషణ్ణహృదయోఽభవత్
అలాంటి స్థితిలో దగ్గరలో ఉన్న లక్ష్మణుడిని చూసి, రాఘవుడు అన్నదమ్ముల ప్రేమతో, గొప్ప తేజస్సుతో ఉన్నవాడు, హృదయం విషాదంతో నిండిపోయాడు.
స ముహూర్తమివ ధ్యాత్వా బాష్పపర్యాకులేక్షణః। బభూవ సంరబ్ధతరో యుగాన్త ఇవ పావకః
ఒక క్షణం ఆలోచించి, కన్నీళ్లతో కళ్లు మసకబారగా, యుగాంతంలో అగ్నిలా తీవ్రమైన కోపంతో రాముడు మారిపోయాడు.
న విషాదస్య కాలోఽయమితి సంచిన్త్య రాఘవః। చక్రే సుతుమలం యుద్ధం రావణస్య వధే ధృతః। సర్వయత్నేన మహతా లక్ష్మణం పరివీక్ష్య చ
"ఇప్పుడు మనస్సు దిగులుపడే సమయం కాదు" అని రాముడు తలచి, రావణుని సంహరించేందుకు ధృడంగా నిర్ణయించి, మహా యుద్ధంలో నిమగ్నమయ్యాడు. అంతటా లక్ష్మణుడిని ఎంతో శ్రద్ధగా గమనిస్తూ పోరాడాడు.
స దదర్శ తతో రామః శక్త్యా భిన్నం మహాహవే। లక్ష్మణం రుధిరాదిగ్ధం సపన్నగమివాచలమ్
తర్వాత రాముడు, యుద్ధరంగంలో శక్తి గుచ్చిన, రక్తంతో తడిసిన లక్ష్మణుడిని, పాము కాపురం చేసిన కొండలా పడుకున్నట్టు చూశాడు.