తస్మిన్ ప్రతిహతేఽస్త్రే తు రావణో రాక్షసాధిపః। క్రోధం చ ద్విగుణం చక్రే క్రోధాచ్చాస్త్రమనన్తరమ్
ఆ అస్త్రం తిప్పికొట్టబడిన వెంటనే రావణుడు, రాక్షసాధిపతి, తన కోపాన్ని రెట్టింపు చేసుకుని, ఆ కోపంతో మరొక అస్త్రాన్ని సిద్ధం చేసుకున్నాడు.
మయేన విహితం రౌద్రమన్యదస్త్రం మహాద్యుతిః। ఉత్స్రష్టుం రావణో భీమం రాఘవాయ ప్రచక్రమే
మాయ అనే దానివల్ల తయారైన భయంకరమైన మరొక అస్త్రాన్ని, మహోద్యోగి అయిన రావణుడు రాఘవునిపై వదిలేందుకు సిద్ధమయ్యాడు.
తతః శూలాని నిశ్చేరుర్గదాశ్చ ముసలాని చ। కార్ముకాద్ దీప్యమానాని వజ్రసారాణి సర్వశః
అప్పుడు రావణుడి ధనుస్సు నుండి అగ్నిలా మండుతున్న శూలాలు, గదలు, ముసలులు, వజ్రంలాంటి పదార్థాలతో తయారైనవి బయటకు వచ్చాయి.
ముద్గరాః కూటపాశాశ్చ దీప్తాశ్చాశనయస్తథా। నిష్పేతుర్వివిధాస్తీక్ష్ణా వాతా ఇవ యుగక్షయే
ముద్గరాలు, కూటపాశాలు, మండుతున్న ఆకలిమిసైళ్ళు, ఎన్నో భయంకరమైన, పదునైన ఆయుధాలు, యుగాంతంలో వాయువుల్లా బయటకు వచ్చాయి.
తదస్త్రం రాఘవః శ్రీమానుత్తమాస్త్రవిదాం వరః। జఘాన పరమాస్త్రేణ గాన్ధర్వేణ మహాద్యుతిః
ఆ అస్త్రాన్ని రాముడు, అస్త్రవిద్యలో అగ్రగణ్యుడు, మహోన్నతుడు, గాంధర్వాస్త్రంతో సంహరించాడు.
తస్మిన్ ప్రతిహతేఽస్త్రే తు రాఘవేణ మహాత్మనా। రావణః క్రోధతామ్రాక్షః సౌరమస్త్రముదీరయత్
ఆ అస్త్రాన్ని రాముడు సంహరించగానే, కోపంతో కళ్లెర్రబడిన రావణుడు సౌరాస్త్రాన్ని ప్రయోగించాడు.
తతశ్చక్రాణి నిష్పేతుర్భాస్వరాణి మహాన్తి చ। కార్ముకాద్ భీమవేగస్య దశగ్రీవస్య ధీమతః
అప్పుడు పదిహెడు తలలున్న, మహా వేగవంతుడైన, బుద్ధిమంతుడైన రావణుడి ధనుస్సు నుండి గొప్పగా మెరుస్తున్న చక్రాలు బయటకు వచ్చాయి.
తైరాసీద్ గగనం దీప్తం సమ్పతద్భిః సమన్తతః। పతద్భిశ్చ దిశో దీప్తాశ్చన్ద్రసూర్యగ్రహైరివ
ఆ చక్రాలు ఎటు చూసినా పరిగెత్తుతూ, ఆకాశాన్ని ప్రకాశింపజేశాయి. అవి పడిపోతూ, దిక్కులను సూర్యుడు, చంద్రుడు, గ్రహాల్లా వెలిగించాయి.
తాని చిచ్ఛేద బాణౌఘైశ్చక్రాణి తు స రాఘవః। ఆయుధాని చ చిత్రాణి రావణస్య చమూముఖే
ఆ చక్రాలను, రావణుడి అద్భుత ఆయుధాలను రాముడు బాణవర్షంతో సైన్యముందు ఛేదించాడు.
తదస్త్రం తు హతం దృష్ట్వా రావణో రాక్షసాధిపః। వివ్యాధ దశభిర్బాణై రామం సర్వేషు మర్మసు
ఆ అస్త్రం నాశనం అయినదాన్ని చూసి, రావణుడు రాక్షసాధిపతి, రాముని శరీరంలోని అన్ని ముఖ్య భాగాల్లో పది బాణాలతో గాయపరిచాడు.
స విద్ధో దశభిర్బాణైర్మహాకార్ముకనిఃసృతైః। రావణేన మహాతేజా న ప్రాకమ్పత రాఘవః
రావణుడు తన గొప్ప విల్లు నుండి విడిచిన పది బాణాలతో రాముని గాయపరిచినా, మహాతేజస్వి రాముడు ذరలేకుండా నిలబడ్డాడు.
తతో వివ్యాధ గాత్రేషు సర్వేషు సమితింజయః। రాఘవస్తు సుసంక్రుద్ధో రావణం బహుభిః శరైః
ఆ తర్వాత యుద్ధంలో విజయం సాధించే రాముడు, తీవ్రమైన కోపంతో రావణుడిని అనేక బాణాలతో అతని శరీరమంతా గాయపరిచాడు.
ఏతస్మిన్నన్తరే క్రుద్ధో రాఘవస్యానుజో బలీ। లక్ష్మణః సాయకాన్ సప్త జగ్రాహ పరవీరహా
అప్పుడే రాముని తమ్ముడు, శక్తివంతుడైన లక్ష్మణుడు, శత్రువులను సంహరించేవాడు, కోపంతో ఏడుసార్లు బాణాలు పట్టుకున్నాడు.
తైః సాయకైర్మహావేగై రావణస్య మహాద్యుతిః। ధ్వజం మనుష్యశీర్షం తు తస్య చిచ్ఛేద నైకధా
ఆ వేగవంతమైన బాణాలతో, మహాతేజస్వి లక్ష్మణుడు రావణుని రథంపై ఉన్న మనిషి తల ఆకారంలో ఉన్న జెండాను అనేక ముక్కలుగా కోసేశాడు.
సారథేశ్చాపి బాణేన శిరో జ్వలితకుణ్డలమ్। జహార లక్ష్మణః శ్రీమాన్ నైర్ఋతస్య మహాబలః
అలాగే, మహాబలుడు, మహాతేజస్వి లక్ష్మణుడు, బాణంతో రావణుని రథసారధి చెవుల్లో మెరిసే కుండలాలతో ఉన్న తలను కూడా వేరు చేశాడు.
తస్య బాణైశ్చ చిచ్ఛేద ధనుర్గజకరోపమమ్। లక్ష్మణో రాక్షసేన్ద్రస్య పఞ్చభిర్నిశితైస్తదా
ఆ సమయంలో లక్ష్మణుడు ఐదు పదునైన బాణాలతో, ఏనుగు సొంకు లాంటి రావణాసురుని గొప్ప విల్లును కోసేశాడు.
నీలమేఘనిభాంశ్చాస్య సదశ్వాన్ పర్వతోపమాన్। జఘానాప్లుత్య గదయా రావణస్య విభీషణః
విభీషణుడు ఎగిరి, తన గదతో, మేఘంలా నలుపుగా, పర్వతాల్లా గొప్పదైన రావణుని గుర్రాలను చంపేశాడు.
హతాశ్వాత్ తు తదా వేగాదవప్లుత్య మహారథాత్। కోపమాహారయత్ తీవ్రం భ్రాతరం ప్రతి రావణః
తన గుర్రాలు చనిపోవడంతో రావణుడు తన గొప్ప రథం నుండి వేగంగా దిగి, తన అన్న విభీషణునిపై తీవ్రమైన కోపాన్ని తెచ్చుకున్నాడు.
తతః శక్తిం మహాశక్తిః ప్రదీప్తామశనీమివ। విభీషణాయ చిక్షేప రాక్షసేన్ద్రః ప్రతాపవాన్
ఆ తర్వాత రాక్షసుల అధిపతి, మహాబలుడు రావణుడు, మెరిసే వజ్రంలా ఉన్న ఒక గొప్ప శక్తిని విభీషణునిపై విసిరాడు.
అప్రాప్తామేవ తాం బాణైస్త్రిభిశ్చిచ్ఛేద లక్ష్మణః। అథోదతిష్ఠత్ సంనాదో వానరాణాం మహారణే
ఆ శక్తి విభీషణుని వద్దకు చేరకముందే, లక్ష్మణుడు మూడు బాణాలతో దాన్ని కోసేశాడు. వెంటనే యుద్ధభూమిలో వానరుల గొప్ప అరుపు వినిపించింది.
సమ్పపాత త్రిధా ఛిన్నా శక్తిః కాఞ్చనమాలినీ। సవిస్ఫులిఙ్గా జ్వలితా మహోల్కేవ దివశ్చ్యుతా
ఆ శక్తి బంగారు అలంకారాలతో, ముక్కలుగా విడిపోయి, మెరుపులతో, అగ్ని మంటలతో, ఆకాశం నుండి పడిన పెద్ద ఉల్కలా భూమిపై పడిపోయింది.
తతః సమ్భావితతరాం కాలేనాపి దురాసదామ్। జగ్రాహ విపులాం శక్తిం దీప్యమానాం స్వతేజసా
ఆ తర్వాత కొంతసేపటి తరువాత, తట్టుకోలేని, తన తేజంతో మండుతున్న ఒక గొప్ప శక్తిని రావణుడు మళ్లీ పట్టుకున్నాడు.
సా వేగితా బలవతా రావణేన దురాత్మనా। జజ్వాల సుమహాతేజా దీప్తాశనిసమప్రభా
దుర్మార్గుడైన రావణుడు ఆ శక్తిని బలంగా పట్టుకొని, అది మహాతేజంతో మండుతూ, మెరుపులాంటి కాంతిని వెదజల్లింది.
ఏతస్మిన్నన్తరే వీరో లక్ష్మణస్తం విభీషణమ్। ప్రాణసంశయమాపన్నం తూర్ణమభ్యవపద్యత
అప్పుడే వీరుడైన లక్ష్మణుడు, ప్రాణప్రమాదంలో ఉన్న విభీషణుని దగ్గరకు వేగంగా వెళ్లాడు.
తం విమోక్షయితుం వీరశ్చాపమాయమ్య లక్ష్మణః। రావణం శక్తిహస్తం వై శరవర్షైరవాకిరత్
విభీషణుని రక్షించేందుకు, ధైర్యవంతుడైన లక్ష్మణుడు విల్లు ఎక్కించి, శక్తిని పట్టుకున్న రావణునిపై బాణాల వర్షాన్ని కురిపించాడు.
కీర్యమాణః శరౌఘేణ విసృష్టేన మహాత్మనా। న ప్రహర్తుం మనశ్చక్రే విముఖీకృతవిక్రమః
మహాత్ముడైన లక్ష్మణుడు విడిచిన బాణాల వర్షంతో రావణుడు తడిసి, అతని ధైర్యం తగ్గిపోవడంతో, దాడి చేయడానికి మనసు చేయలేకపోయాడు.
మోక్షితం భ్రాతరం దృష్ట్వా లక్ష్మణేన స రావణః। లక్ష్మణాభిముఖస్తిష్ఠన్నిదం వచనమబ్రవీత్
తమ్ముడు లక్ష్మణుడు తన అన్నను విముక్తుడిని చేసినదాన్ని చూసి, రావణుడు లక్ష్మణుని ఎదురుగా నిలబడి ఇలా అన్నాడు:
మోక్షితస్తే బలశ్లాఘిన్ యస్మాదేవం విభీషణః। విముచ్య రాక్షసం శక్తిస్త్వయీయం వినిపాత్యతే
“బలాన్ని గొప్పగా చెప్పుకునే విభీషణుని నువ్వు విముక్తుడిని చేశావు. అందుకే ఈ శక్తి రాక్షసునిపై పడకపోయినా, ఇప్పుడు నీపై పడుతుంది.”
ఏషా తే హృదయం భిత్త్వా శక్తిర్లోహితలక్షణా। మద్బాహుపరిఘోత్సృష్టా ప్రాణానాదాయ యాస్యతి
ఈ రక్తపు ముద్రలతో ఉన్న శక్తిని, నా మదంలో మునిగిన భుజబలంతో విసిరితే, నీ హృదయాన్ని చీల్చి, నీ ప్రాణాలను తీసుకెళ్తుంది.
ఇత్యేవముక్త్వా తాం శక్తిమష్టఘణ్టాం మహాస్వనామ్। మయేన మాయావిహితామమోఘాం శత్రుఘాతినీమ్
అలా చెప్పి, ఎనిమిది గంటలతో ఘనమైన ధ్వనితో మాయాసురుడు మాయతో తయారుచేసిన, ఎప్పుడూ విఫలంకాని, శత్రువులను సంహరించే ఆ శక్తిని