మహోదరః సుసంక్రుద్ధః శరైః కాఞ్చనభూషణైః। చిచ్ఛేద పాణిపాదోరు వానరాణాం మహాహవే
మహోదరుడు తీవ్రమైన కోపంతో, బంగారు అలంకరణలతో ఉన్న బాణాలతో, యుద్ధంలో వానరుల చేతులు, కాళ్లు, తొడలు నరికి వేసాడు.
తతస్తే వానరాః సర్వే రాక్షసైరర్దితా భృశమ్। దిశో దశ ద్రుతాః కేచిత్ కేచిత్ సుగ్రీవమాశ్రితాః
అప్పుడు రాక్షసులు తీవ్రంగా హింసించడంతో, వానరులందరూ భయంతో దిక్కులన్నీ పరుగెత్తారు. కొందరు సుగ్రీవుని దగ్గర ఆశ్రయం పొందారు.
ప్రభగ్నం సమరే దృష్ట్వా వానరాణాం మహాబలమ్। అభిదుద్రావ సుగ్రీవో మహోదరమనన్తరమ్
యుద్ధంలో వానరుల మహాసైన్యం చితికిపోతున్నదాన్ని చూసి, సుగ్రీవుడు వెంటనే మహోదరునిపై దాడికి వెళ్లాడు.
ప్రగృహ్య విపులాం ఘోరాం మహీధరసమాం శిలామ్। చిక్షేప చ మహాతేజాస్తద్వధాయ హరీశ్వరః
సుగ్రీవుడు కొండంత పెద్దదైన భయంకరమైన రాయిని ఎత్తుకుని, మహోదరుని సంహారం కోసం దానిని విసిరాడు.
తామాపతన్తీం సహసా శిలాం దృష్ట్వా మహోదరః। అసమ్భ్రాన్తస్తతో బాణైర్నిర్బిభేద దురాసదామ్
ఆ భయంకరమైన రాయి అకస్మాత్తుగా తనవైపు వస్తున్నదాన్ని చూసి, మహోదరుడు బెదరకుండా తన బాణాలతో దానిని ముక్కలు చేశాడు.
రక్షసా తేన బాణౌఘైర్నికృత్తా సా సహస్రధా। నిపపాత తదా భూమౌ గృధ్రచక్రమివాకులమ్
ఆ రాక్షసుడు బాణాల వర్షంతో ఆ రాయిని వేల ముక్కలుగా నరికేసి, అది భూమిపై గద్దల గుంపుల్లా చెల్లాచెదురుగా పడిపోయింది.
తాం తు భిన్నాం శిలాం దృష్ట్వా సుగ్రీవః క్రోధమూర్చ్ఛితః। సాలముత్పాట్య చిక్షేప తం స చిచ్ఛేద నైకధా
ఆ రాయి ముక్కలు అయినదాన్ని చూసి, సుగ్రీవుడు కోపంతో ఊగిపోయి, ఒక సాలవృక్షాన్ని పీకి విసిరాడు. కానీ మహోదరుడు దానిని కూడా అనేక భాగాలుగా నరికేశాడు.
శరైశ్చ విదదారైనం శూరః పరబలార్దనః। స దదర్శ తతః క్రుద్ధః పరిఘం పతితం భువి
శత్రువులను సంహరించే ఆ వీరుడు బాణాలతో సుగ్రీవుని గాయపరిచాడు. అప్పుడు కోపంతో ఉన్న సుగ్రీవుడు భూమిపై పడివున్న గొప్ప గదను చూశాడు.
ఆవిధ్య తు స తం దీప్తం పరిఘం తస్య దర్శయన్। పరిఘేణోగ్రవేగేన జఘానాస్య హయోత్తమాన్
ఆ మంటలతో మండుతున్న గదను ఎత్తిపట్టి, దాన్ని చూపిస్తూ, దాని భయంకరమైన వేగంతో మహోదరుడు తన అశ్వాలను కొట్టి పడగొట్టాడు.
తస్మాద్ధతహయాద్ వీరః సోఽవప్లుత్య మహారథాత్। గదాం జగ్రాహ సంక్రుద్ధో రాక్షసోఽథ మహోదరః
అశ్వాలు చనిపోవడంతో, మహోదరుడు ధైర్యంగా తన గొప్ప రథం మీద నుంచి దూకి, కోపంతో ఒక గదను పట్టుకున్నాడు.
గదాపరిఘహస్తౌ తౌ యుధి వీరౌ సమీయతుః। నర్దన్తౌ గోవృషప్రఖ్యౌ ఘనావివ సవిద్యుతౌ
గద, పరఘాలు చేతబట్టి, ఆ ఇద్దరు వీరులు యుద్ధంలో ఒకరినొకరు ఎదుర్కొంటూ, ఎద్దుల్లా గర్జిస్తూ, మెరుపులతో కూడిన మేఘాల్లా కనిపించారు.
తతః క్రుద్ధో గదాం తస్మై చిక్షేప రజనీచరః। జ్వలన్తీం భాస్కరాభాసాం సుగ్రీవాయ మహోదరః
అప్పుడు రాత్రివేళ సంచరించే మహోదరుడు కోపంతో, సూర్యుడిలా ప్రకాశించే మండుతున్న గదను సుగ్రీవునిపై విసిరాడు.
గదాం తాం సుమహాఘోరామాపతన్తీం మహాబలః। సుగ్రీవో రోషతామ్రాక్షః సముద్యమ్య మహాహవే
సుగ్రీవుడు కోపంతో కళ్లలో ఎర్రదనం పొంగి, మహా యుద్ధంలో తన గొప్ప గదను పైకి ఎత్తి, ఎదురుగా వచ్చుచున్న భయంకరమైన గదను ఆపాడు.
ఆజఘాన గదాం తస్య పరిఘేణ హరీశ్వరః। పపాత తరసా భిన్నః పరిఘస్తస్య భూతలే
ఆ వానరుల అధిపతి తన పరఘుతో ఆ గదను బలంగా కొట్టాడు. దాంతో ఆ గద విరిగి నేలపై పడిపోయింది.
తతో జగ్రాహ తేజస్వీ సుగ్రీవో వసుధాతలాత్। ఆయసం ముసలం ఘోరం సర్వతో హేమభూషితమ్
అంతట సుగ్రీవుడు ప్రకాశవంతుడై, భూమి మీద ఉన్న బంగారు అలంకారాలతో అలంకరించబడిన భయంకరమైన ఇనుప ముసలాన్ని తీసుకున్నాడు.
స తముద్యమ్య చిక్షేప సోఽప్యస్య ప్రాక్షిపద్ గదామ్। భిన్నావన్యోన్యమాసాద్య పేతతుస్తౌ మహీతలే
ఆ ముసలాన్ని పైకి ఎత్తి విసిరాడు. ఎదురువాడు కూడా తన గదను విసిరాడు. ఆ రెండు ఆయుధాలు ఒకదానికొకటి తాకి నేలపై పడిపోయాయి.
తతో భిన్నప్రహరణౌ ముష్టిభ్యాం తౌ సమీయతుః। తేజోబలసమావిష్టౌ దీప్తావివ హుతాశనౌ
ఆయుధాలు విరిగిపోవడంతో, ఇద్దరూ సమానమైన తేజస్సు, బలంతో ముద్దులతో ఎదురెదురుగా పోరాడటానికి ముందుకు వచ్చారు. వారు అగ్నిలా ప్రకాశించారు.
జఘ్నతుస్తౌ తదాన్యోన్యం నదన్తౌ చ పునః పునః। తలైశ్చాన్యోన్యమాసాద్య పేతతుశ్చ మహీతలే
ఇద్దరూ గట్టిగా అరుస్తూ, మళ్లీ మళ్లీ ఒకరినొకరు తాళాలతో కొట్టుకున్నారు. చేతులు తాకి, ఇద్దరూ నేలపై పడిపోయారు.
ఉత్పేతతుస్తదా తూర్ణం జఘ్నతుశ్చ పరస్పరమ్। భుజైశ్చిక్షిపతుర్వీరావన్యోన్యమపరాజితౌ
తర్వాత, ఇద్దరూ త్వరగా లేచి, పరస్పరం బలంగా కొట్టుకున్నారు. వీరులు తమ చేతులతో ఒకరినొకరు విసిరిపారేశారు.
జగ్మతుస్తౌ శ్రమం వీరౌ బాహుయుద్ధే పరంతపౌ। ఆజహార తదా ఖడ్గమదూరపరివర్తినమ్
బాహుయుద్ధంలో వీరులు అలసిపోయి, దగ్గర్లో ఉన్న ఖడ్గాలను తీసుకున్నారు.
రాక్షసశ్చర్మణా సార్ధం మహావేగో మహోదరః। తథైవ చ మహాఖడ్గం చర్మణా పతితం సహ। జగ్రాహ వానరశ్రేష్ఠః సుగ్రీవో వేగవత్తరః
వేగవంతుడైన మహోదరుడు తన కవచంతో పాటు పడిపోయిన గొప్ప ఖడ్గాన్ని కూడా తీసుకున్నాడు. అలాగే, వానరులలో శ్రేష్ఠుడైన సుగ్రీవుడు మరింత వేగంగా వాటిని పట్టుకున్నాడు.
తతో రోషపరీతాఙ్గౌ నదన్తావభ్యధావతామ్। ఉద్యతాసీ రణే హృష్టౌ యుధి శస్త్రవిశారదౌ
కోపంతో శరీరమంతా మండిపోతూ, గర్జిస్తూ, ఇద్దరూ యుద్ధంలో ఒకరినొకరు ఎదుర్కొంటూ, ఖడ్గాలను పైకి ఎత్తి, ఆనందంతో, యుద్ధ నైపుణ్యంతో ముందుకు దూసుకెళ్లారు.
దక్షిణం మణ్డలం చోభౌ సుతూర్ణం సమ్పరీయతుః। అన్యోన్యమభిసంక్రుద్ధౌ జయే ప్రణిహితావుభౌ
విజయాన్ని కోరుతూ, ఒకరినొకరు కోపంతో చూస్తూ, ఇద్దరూ చాలా వేగంగా కుడివైపు చుట్టూ తిరిగారు.
స తు శూరో మహావేగో వీర్యశ్లాఘీ మహోదరః। మహావర్మణి తం ఖడ్గం పాతయామాస దుర్మతిః
వీరుడు, వేగవంతుడు, తన బలాన్ని గొప్పగా చెప్పుకునే మహోదరుడు, దుష్టబుద్ధితో తన ఖడ్గాన్ని సుగ్రీవుని గొప్ప కవచంపై బలంగా కొట్టాడు.
లగ్నముత్కర్షతః ఖడ్గం ఖడ్గేన కపికుఞ్జరః। జహార సశిరస్త్రాణం కుణ్డలోపగతం శిరః
అప్పుడు వానరసైనికుడు తన ఖడ్గాన్ని పైకి ఎత్తి, ప్రత్యర్థి ఖడ్గాన్ని తన ఖడ్గంతో అడ్డుకుని, కవచంతో, కుండలాలతో ఉన్న శిరస్సును ఒకే సారి నరికేశాడు.
నికృత్తశిరసస్తస్య పతితస్య మహీతలే। తద్ బలం రాక్షసేన్ద్రస్య దృష్ట్వా తత్ర న దృశ్యతే
ఆ శిరస్సు నేలపై పడిపోవడంతో, రాక్షసాధిపతికి చెందిన సైన్యం దాన్ని చూసి అక్కడే కనబడకుండా పోయింది.
హత్వా తం వానరైః సార్ధం ననాద ముదితో హరిః। చుక్రోధ చ దశగ్రీవో బభౌ హృష్టశ్చ రాఘవః
అతన్ని చంపిన తరువాత, ఆనందంతో సుగ్రీవుడు వానరులతో కలిసి గర్జించాడు. దశముఖుడు కోపంతో మండిపోగా, రాఘవుడు హర్షంతో ప్రకాశించాడు.
విషణ్ణవదనాః సర్వే రాక్షసా దీనచేతసః। విద్రవన్తి తతః సర్వే భయవిత్రస్తచేతసః
అందరు రాక్షసులు ముఖాలు కృంగిపోయి, మనసు దిగులుతో, భయంతో పరుగెత్తారు.
మహోదరం తం వినిపాత్య భూమౌ మహాగిరేః కీర్ణమివైకదేశమ్। సూర్యాత్మజస్తత్ర రరాజ లక్ష్మ్యా సూర్యః స్వతేజోభిరివాప్రధృష్యః
మహోదరుడిని భూమిపై పడగొట్టి, మహా పర్వత భాగాన్ని చెల్లాచెదురుగా చేసినట్లుగా, సూర్యుని కుమారుడు అక్కడ తన తేజంతో అందరినీ ఆకర్షిస్తూ, సూర్యునిలా అప్రాప్తుడై వెలిగిపోయాడు.
అథ విజయమవాప్య వానరేన్ద్రః సమరముఖే సురసిద్ధయక్షసఙ్ఘైః। అవనితలగతైశ్చ భూతసఙ్ఘై- ర్హరుషసమాకులితైర్నిరీక్ష్యమాణః
విజయం సాధించిన వానరరాజు, యుద్ధముందు దేవతలు, సిద్ధులు, యక్షులు మరియు భూమిపై ఉన్న భూతగణాలందరిచేత ఆనందంతో చూచబడుతున్నాడు.