స పితృవ్యస్య సంక్రుద్ధ ఇన్ద్రజిచ్ఛరమాదదే। ఉత్తమం రక్షసాం మధ్యే యమదత్తం మహాబలః
ఆ సమయంలో, పితామహుడైన వాడిపై కోపంతో రగిలిపోతూ, రాక్షసులలో పరాక్రమశాలి అయిన ఇంద్రజిత్, యముడు ఇచ్చిన అత్యుత్తమమైన బాణాన్ని తీసుకున్నాడు.
తం సమీక్ష్య మహాతేజా మహేషుం తేన సంహితమ్। లక్ష్మణోఽప్యాదదే బాణమన్యద్ భీమపరాక్రమః
ఆ బలమైన బాణాన్ని విల్లో పెట్టినదాన్ని గమనించిన లక్ష్మణుడు, అపారమైన తేజస్సుతో, భయంకరమైన శౌర్యంతో, మరో బాణాన్ని తీసుకున్నాడు.
కుబేరేణ స్వయం స్వప్నే యద్ దత్తమమితాత్మనా। దుర్జయం దుర్విషహ్యం చ సేన్ద్రైరపి సురాసురైః
ఆ బాణాన్ని, అపరిమితమైన శక్తిగల వాడికి, కుబేరుడు స్వప్నంలో స్వయంగా ఇచ్చాడు. దాన్ని ఇంద్రుడు సహా దేవతలు, అసురులు కూడా ఎదుర్కోలేరు, ఓడించలేరు.
తయోస్తు ధనుషీ శ్రేష్ఠే బాహుభిః పరిఘోపమైః। వికృష్యమాణే బలవత్ క్రౌఞ్చావివ చుకూజతుః
వీరిద్దరి చేతుల్లో ఇనుప గదలవంటి బాహువులతో, అత్యుత్తమమైన రెండు విల్లు బలంగా లాగబడినప్పుడు, అవి కౌంజ పక్షులు అరవడం లాగా గంభీరంగా మోగాయి.
తాభ్యాం తు ధనుషి శ్రేష్ఠే సంహితౌ సాయకోత్తమౌ। వికృష్యమాణౌ వీరాభ్యాం భృశం జజ్వలతుః శ్రియా
వీరిద్దరూ తమ గొప్ప విల్లులను పట్టుకుని, అత్యుత్తమమైన బాణాలను సిద్ధం చేసినప్పుడు, ఆ విల్లు ఇద్దరి చేతుల్లో ప్రకాశంగా మెరిసిపోయాయి.
తౌ భాసయన్తావాకాశం ధనుర్భ్యాం విశిఖౌ చ్యుతౌ। ముఖేన ముఖమాహత్య సంనిపేతతురోజసా
ఆ ఇద్దరి విల్లుల నుంచి విడిచిన రెండు బాణాలు ఆకాశాన్ని వెలిగించుతూ, ముఖం మీద ముఖం తాకుతూ, గొప్ప బలంతో ఢీకొన్నాయి.
సంనిపాతస్తయోశ్చాసీచ్ఛరయోర్ఘోరరూపయోః। సధూమవిస్ఫులిఙ్గశ్చ తజ్జోఽగ్నిర్దారుణోఽభవత్
అలా ఆ రెండు భయంకరమైన బాణాలు ఢీకొన్నప్పుడు, పొగతో, మంటతో, చినుగులతో కూడిన భయానకమైన అగ్ని అక్కడ ఏర్పడింది.
తౌ మహాగ్రహసంకాశావన్యోన్యం సంనిపత్య చ। సంగ్రామే శతధా యాతౌ మేదిన్యాం చైవ పేతతుః
విపరీతమైన గ్రహాల్లా కనిపించిన ఆ రెండు బాణాలు, యుద్ధంలో ఒకదానికొకటి ఢీకొని, నూరుకుకూడలై భూమిపై పడ్డాయి.
శరౌ ప్రతిహతౌ దృష్ట్వా తావుభౌ రణమూర్ధని। వ్రీడితౌ జాతరోషౌ చ లక్ష్మణేన్ద్రజితౌ తదా
రణరంగంలో ఆ రెండు బాణాలు పరస్పరం అడ్డుపడిన దాన్ని చూసి, లక్ష్మణుడు, ఇంద్రజిత్ ఇద్దరూ సిగ్గుతో పాటు కోపంతో రగిలిపోయారు.
సుసంరబ్ధస్తు సౌమిత్రిరస్త్రం వారుణమాదదే। రౌద్రం మహేన్ద్రజిద్ యుద్ధేఽప్యసృజద్ యుధి నిష్ఠితః
అంతే కాదు, సౌమిత్రి అయిన లక్ష్మణుడు తీవ్రమైన కోపంతో వారుణాస్త్రాన్ని తీసుకున్నాడు. అదే సమయంలో మహా ఇంద్రజిత్ యుద్ధంలో నిలకడగా, భయంకరమైన ఆయుధాన్ని ప్రయోగించాడు.
తేన తద్విహితం శస్త్రం వారుణం పరమాద్భుతమ్। తతః క్రుద్ధో మహాతేజా ఇన్ద్రజిత్ సమితింజయః। ఆగ్నేయం సందధే దీప్తం స లోకం సంక్షిపన్నివ
ఆ అద్భుతమైన వారుణాస్త్రాన్ని అడ్డుకున్న తర్వాత, మహా శక్తిగల, యుద్ధ విజేత అయిన ఇంద్రజిత్, కోపంతో ప్రపంచాన్ని కాల్చివేయాలన్నట్టు, దహనంగా మండే అగ్నేయాస్త్రాన్ని సిద్ధం చేశాడు.
సౌరేణాస్త్రేణ తద్ వీరో లక్ష్మణః పర్యవారయత్। అస్త్రం నివారితం దృష్ట్వా రావణిః క్రోధమూర్చ్ఛితః
ఆ సమయంలో, లక్ష్మణుడు సౌరాస్త్రంతో ఆ ఆయుధాన్ని అడ్డుకున్నాడు. తన ఆయుధం అడ్డుపడిన దాన్ని చూసి రావణుని కుమారుడు తీవ్ర కోపంతో ఊగిపోయాడు.
ఆదదే నిశితం బాణమాసురం శత్రుదారణమ్। తస్మాచ్చాపాద్ వినిష్పేతుర్భాస్వరాః కూటముద్గరాః
అప్పుడతడు శత్రువులను నాశనం చేసే, పదునైన అసురబాణాన్ని తీసుకున్నాడు. ఆ విల్లు నుంచి ప్రకాశించే, ముల్లు, కోణాలు ఉన్న బాణాలు బయటకు వచ్చాయి.
శూలాని చ భుశుణ్డ్యశ్చ గదాః ఖడ్గాః పరశ్వధాః। తద్ దృష్ట్వా లక్ష్మణః సంఖ్యే ఘోరమస్త్రమథాసురమ్
అక్కడ కటారులు, ముళ్లగదలు, గదలు, ఖడ్గాలు, పరశువులు కనిపించాయి. ఆ భయంకరమైన అసురాస్త్రాన్ని యుద్ధంలో చూసిన లక్ష్మణుడు ఏమాత్రం వెనకడుగు వేయలేదు.
అవార్యం సర్వభూతానాం సర్వశస్త్రవిదారణమ్। మాహేశ్వరేణ ద్యుతిమాంస్తదస్త్రం ప్రత్యవారయత్
ప్రపంచంలోని ఏ ప్రాణికీ ఎదురించలేని, అన్ని ఆయుధాలను ఛిద్రం చేసే ఆ ఆయుధాన్ని, మహేశ్వరుని ఆయుధంతో తేజోమయుడైన లక్ష్మణుడు అడ్డుకున్నాడు.
తయోః సమభవద్ యుద్ధమద్భుతం రోమహర్షణమ్। గగనస్థాని భూతాని లక్ష్మణం పర్యవారయన్
వీరిద్దరి మధ్య అద్భుతంగా, రోమాలు నిక్కబొడిచేలా యుద్ధం జరిగింది. ఆకాశంలో ఉన్న భూతగణాలు లక్ష్మణుని చుట్టూ చేరాయి.
భైరవాభిరుతే భీమే యుద్ధే వానరరక్షసామ్। భూతైర్బహుభిరాకాశం విస్మితైరావృతం బభౌ
వానరులు, రాక్షసులు పోరాడుతున్న ఆ భయంకరమైన యుద్ధంలో, భయానకమైన అరుపులతో, అనేక భూతాలు ఆశ్చర్యంతో ఆకాశాన్ని నింపేశాయి.
ఋషయః పితరో దేవా గన్ధర్వగరుడోరగాః। శతక్రతుం పురస్కృత్య రరక్షుర్లక్ష్మణం రణే
ఋషులు, పితృదేవతలు, దేవతలు, గంధర్వులు, గరుడులు, నాగులు — వీరందరూ ఇంద్రుడిని ముందుగా ఉంచుకుని, యుద్ధంలో లక్ష్మణుని రక్షించారు.
అథాన్యం మార్గణశ్రేష్ఠం సందధే రాఘవానుజః। హుతాశనసమస్పర్శం రావణాత్మజదారణమ్
అప్పుడు రాఘవుని తమ్ముడు మరొక గొప్ప బాణాన్ని, అగ్నికి సమానమైన తాకిడితో, రావణుని కుమారుడిని సంహరించేందుకు సిద్ధం చేశాడు.
సుపత్రమనువృత్తాఙ్గం సుపర్వాణం సుసంస్థితమ్। సువర్ణవికృతం వీరః శరీరాన్తకరం శరమ్
ఆ వీరుడు బాగా అమర్చిన రెక్కలు, బలమైన ముడులు, బంగారు అలంకారంతో మెరిసే, శరీరాన్ని నాశనం చేసే బాణాన్ని తీసుకున్నాడు.
దురావారం దుర్విషహం రాక్షసానాం భయావహమ్। ఆశీవిషవిషప్రఖ్యం దేవసంఘైః సమర్చితమ్
ఆ బాణం రాక్షసులకు భయంకరమైనది, ఆపలేని, భరించలేని, పాము విషానికి సమానమైనది, దేవతలందరితో పూజించబడినది.
యేన శక్రో మహాతేజా దానవానజయత్ ప్రభుః। పురా దేవాసురే యుద్ధే వీర్యవాన్ హరివాహనః
అదే బాణంతో మహాతేజస్వి ఇంద్రుడు, దేవాసుర సంగ్రామంలో, తన గజవాహనంపై దానవులను ఓడించాడు.
అథైన్ద్రమస్త్రం సౌమిత్రిః సంయుగేష్వపరాజితమ్। శరశ్రేష్ఠం ధనుశ్రేష్ఠే వికర్షన్నిదమబ్రవీత్
తర్వాత సౌమిత్రి, యుద్ధంలో ఓడించలేని, శ్రేష్టమైన బాణాన్ని శ్రేష్టమైన విల్లుపై ఎక్కించి, ఇంద్రాస్త్రాన్ని సిద్ధం చేసి ఇలా అన్నాడు.
లక్ష్మీవాఁల్లక్ష్మణో వాక్యమర్థసాధకమాత్మనః। ధర్మాత్మా సత్యసంధశ్చ రామో దాశరథిర్యది। పౌరుషే చాప్రతిద్వన్ద్వస్తదైనం జహి రావణిమ్
ధర్మమూ, సత్యమూ కలిగిన దశరథుని కుమారుడు రాముడు, పరాక్రమంలో సమానుడు లేని వాడై ఉంటే, ఓ బాణమా! రావణుని కుమారుడిని సంహరించు.
ఇత్యుక్త్వా బాణమాకర్ణం వికృష్య తమజిహ్మగమ్। లక్ష్మణః సమరే వీరః ససర్జేన్ద్రజితం ప్రతి। ఐన్ద్రాస్త్రేణ సమాయుజ్య లక్ష్మణః పరవీరహా
ఇలా చెప్పి, లక్ష్మణుడు నేరుగా వెళ్ళే బాణాన్ని చెవివరకు లాగి, ఇంద్రాస్త్రాన్ని కలిపి, శత్రు వీరులను సంహరించే లక్ష్మణుడు, యుద్ధంలో ఇంద్రజిత్పై విడిచాడు.
తచ్ఛిరః సశిరస్త్రాణం శ్రీమజ్జ్వలితకుణ్డలమ్। ప్రమథ్యేన్ద్రజితః కాయాత్ పాతయామాస భూతలే
ఆ బాణం, కవచంతో, మెరిసే కుండలాలతో కూడిన ఇంద్రజిత్ తలని శరీరం నుండి వేరు చేసి భూమిపై పడేసింది.
తద్ రాక్షసతనూజస్య భిన్నస్కన్ధం శిరో మహత్। తపనీయనిభం భూమౌ దదృశే రుధిరోక్షితమ్
రాక్షసుని కుమారుడి గొప్ప తల, భుజం విరిగిపోయి, బంగారంలా మెరిసుతూ, రక్తంతో తడిసినవిధంగా భూమిపై కనిపించింది.
హతః స నిపపాతాథ ధరణ్యాం రావణాత్మజః। కవచీ సశిరస్త్రాణో విప్రవిద్ధశరాసనః
అలా రావణుని కుమారుడు, కవచంతో, తల కవచంతో, విల్లు బాణాలు పక్కన వేసి, యుద్ధభూమిలో పడిపోయాడు.
చుక్రుశుస్తే తతః సర్వే వానరాః సవిభీషణాః। హృష్యన్తే నిహతే తస్మిన్ దేవా వృత్రవధే యథా
అప్పుడు వానరులు అందరూ విభీషణుడితో కలిసి ఆనందంగా అరవడం మొదలుపెట్టారు; దేవతలు వృత్రాసురుని వధలో ఎలా ఆనందించారో అలా సంతోషించారు.
అథాన్తరిక్షే దేవానామృషీణాం చ మహాత్మనామ్। జజ్ఞేఽథ జయసంనాదో గన్ధర్వాప్సరసామపి
తర్వాత ఆకాశంలో దేవతలు, మహర్షులు, గంధర్వులు, అప్సరసలు కూడా విజయధ్వని చేశారు.