లక్ష్మణేన్ద్రజితౌ వీరౌ మహాబలశరాసనౌ। అన్యోన్యం జఘ్నతుర్వీరౌ విశిఖైర్భీమవిక్రమౌ
లక్ష్మణుడు, ఇంద్రజిత్ ఇద్దరూ మహాశక్తివంతులైన యోధులు, గొప్ప విల్లు పట్టినవారు. వారు ఇద్దరూ భయంకరమైన ధైర్యంతో బాణాలతో ఒకరిని ఒకరు దాడి చేశారు.
తతః శోణితదిగ్ధాఙ్గౌ లక్ష్మణేన్ద్రజితావుభౌ। రణే తౌ రేజతుర్వీరౌ పుష్పితావివ కింశుకౌ
ఆ తర్వాత లక్ష్మణుడు, ఇంద్రజిత్ ఇద్దరూ రక్తంతో తడిసిన శరీరాలతో యుద్ధంలో వికసించిన కింశుకవృక్షాల్లా ప్రకాశించారు.
తౌ పరస్పరమభ్యేత్య సర్వగాత్రేషు ధన్వినౌ। ఘోరైర్వివ్యధతుర్బాణైః కృతభావావుభౌ జయే
ఆ ఇద్దరు విల్లు పట్టిన యోధులు దగ్గరగా వచ్చి, ఒకరిపై ఒకరు భయంకరమైన బాణాలతో శరీరమంతా గాయపరిచారు. ఇద్దరూ విజయం సాధించాలనే సంకల్పంతో ఉన్నారు.
తతః సమరకోపేన సంయుతో రావణాత్మజః। విభీషణం త్రిభిర్బాణైర్వివ్యాధ వదనే శుభే
ఆ సమయంలో యుద్ధకోపంతో ఉప్పొంగిన రావణుని కుమారుడు, మూడు బాణాలతో విభీషణుని అందమైన ముఖాన్ని గాయపరిచాడు.
అయోముఖైస్త్రిభిర్విద్ధ్వా రాక్షసేన్ద్రం విభీషణమ్। ఏకైకేనాభివివ్యాధ తాన్ సర్వాన్ హరియూథపాన్
ఇనుపు అంచుతో కూడిన మూడు బాణాలతో రాక్షసాధిపతి విభీషణుని గాయపరిచిన తరువాత, ప్రతి వానరసేనాధిపతిని ఒక్కో బాణంతో దాడి చేశాడు.
తస్మై దృఢతరం క్రుద్ధో జఘాన గదయా హయాన్। విభీషణో మహాతేజా రావణేః స దురాత్మనః
అతని గుర్రాలను చంపినందుకు కోపంతో ఉప్పొంగిన మహాతేజస్వి విభీషణుడు, ఆ దురాత్ముడైన రావణుని కుమారుని గుర్రాలపై గదతో బలంగా దెబ్బకొట్టాడు.
స హతాశ్వాదవప్లుత్య రథాన్నిహతసారథేః। అథ శక్తిం మహాతేజాః పితృవ్యాయ ముమోచ హ
గుర్రాలు, రథసారథి చనిపోవడంతో తన రథం నుంచి దిగి, ఆ మహాశక్తివంతుడు తన మామకు శక్తిని విసిరాడు.
తామాపతన్తీం సమ్ప్రేక్ష్య సుమిత్రానన్దవర్ధనః। చిచ్ఛేద నిశితైర్బాణైర్దశధాపాతయద్ భువి
ఆ శక్తి వేగంగా తనవైపు వస్తున్నదాన్ని చూసిన సుమిత్ర కుమారుడు, ఆనందాన్ని పెంచేవాడు, పదిముక్కలుగా కట్ చేసి భూమిపై పడేలా తన పదునైన బాణాలతో దానిని నాశనం చేశాడు.
తస్మై దృఢధనుః క్రుద్ధో హతాశ్వాయ విభీషణః। వజ్రస్పర్శసమాన్ పఞ్చ ససర్జోరసి మార్గణాన్
తన గుర్రాలు చనిపోవడంతో కోపంతో ఉన్న దృఢమైన విల్లు పట్టిన విభీషణుడు, వజ్రానికి సమానమైన ఐదు బాణాలను అతని ఛాతిపై ప్రయోగించాడు.
తే తస్య కాయం భిత్త్వా తు రుక్మపుఙ్ఖా నిమిత్తగాః। బభూవుర్లోహితాదిగ్ధా రక్తా ఇవ మహోరగాః
ఆ బంగారు అంచుతో కూడిన, లక్ష్యాన్ని తాకిన ఆ బాణాలు అతని శరీరాన్ని చీల్చి, రక్తంతో తడిసి, ఎర్రటి పెద్ద పాముల్లా కనిపించాయి.
స పితృవ్యస్య సంక్రుద్ధ ఇన్ద్రజిచ్ఛరమాదదే। ఉత్తమం రక్షసాం మధ్యే యమదత్తం మహాబలః
ఆ సమయంలో, పితామహుడైన వాడిపై కోపంతో రగిలిపోతూ, రాక్షసులలో పరాక్రమశాలి అయిన ఇంద్రజిత్, యముడు ఇచ్చిన అత్యుత్తమమైన బాణాన్ని తీసుకున్నాడు.
తం సమీక్ష్య మహాతేజా మహేషుం తేన సంహితమ్। లక్ష్మణోఽప్యాదదే బాణమన్యద్ భీమపరాక్రమః
ఆ బలమైన బాణాన్ని విల్లో పెట్టినదాన్ని గమనించిన లక్ష్మణుడు, అపారమైన తేజస్సుతో, భయంకరమైన శౌర్యంతో, మరో బాణాన్ని తీసుకున్నాడు.
కుబేరేణ స్వయం స్వప్నే యద్ దత్తమమితాత్మనా। దుర్జయం దుర్విషహ్యం చ సేన్ద్రైరపి సురాసురైః
ఆ బాణాన్ని, అపరిమితమైన శక్తిగల వాడికి, కుబేరుడు స్వప్నంలో స్వయంగా ఇచ్చాడు. దాన్ని ఇంద్రుడు సహా దేవతలు, అసురులు కూడా ఎదుర్కోలేరు, ఓడించలేరు.
తయోస్తు ధనుషీ శ్రేష్ఠే బాహుభిః పరిఘోపమైః। వికృష్యమాణే బలవత్ క్రౌఞ్చావివ చుకూజతుః
వీరిద్దరి చేతుల్లో ఇనుప గదలవంటి బాహువులతో, అత్యుత్తమమైన రెండు విల్లు బలంగా లాగబడినప్పుడు, అవి కౌంజ పక్షులు అరవడం లాగా గంభీరంగా మోగాయి.
తాభ్యాం తు ధనుషి శ్రేష్ఠే సంహితౌ సాయకోత్తమౌ। వికృష్యమాణౌ వీరాభ్యాం భృశం జజ్వలతుః శ్రియా
వీరిద్దరూ తమ గొప్ప విల్లులను పట్టుకుని, అత్యుత్తమమైన బాణాలను సిద్ధం చేసినప్పుడు, ఆ విల్లు ఇద్దరి చేతుల్లో ప్రకాశంగా మెరిసిపోయాయి.
తౌ భాసయన్తావాకాశం ధనుర్భ్యాం విశిఖౌ చ్యుతౌ। ముఖేన ముఖమాహత్య సంనిపేతతురోజసా
ఆ ఇద్దరి విల్లుల నుంచి విడిచిన రెండు బాణాలు ఆకాశాన్ని వెలిగించుతూ, ముఖం మీద ముఖం తాకుతూ, గొప్ప బలంతో ఢీకొన్నాయి.
సంనిపాతస్తయోశ్చాసీచ్ఛరయోర్ఘోరరూపయోః। సధూమవిస్ఫులిఙ్గశ్చ తజ్జోఽగ్నిర్దారుణోఽభవత్
అలా ఆ రెండు భయంకరమైన బాణాలు ఢీకొన్నప్పుడు, పొగతో, మంటతో, చినుగులతో కూడిన భయానకమైన అగ్ని అక్కడ ఏర్పడింది.
తౌ మహాగ్రహసంకాశావన్యోన్యం సంనిపత్య చ। సంగ్రామే శతధా యాతౌ మేదిన్యాం చైవ పేతతుః
విపరీతమైన గ్రహాల్లా కనిపించిన ఆ రెండు బాణాలు, యుద్ధంలో ఒకదానికొకటి ఢీకొని, నూరుకుకూడలై భూమిపై పడ్డాయి.
శరౌ ప్రతిహతౌ దృష్ట్వా తావుభౌ రణమూర్ధని। వ్రీడితౌ జాతరోషౌ చ లక్ష్మణేన్ద్రజితౌ తదా
రణరంగంలో ఆ రెండు బాణాలు పరస్పరం అడ్డుపడిన దాన్ని చూసి, లక్ష్మణుడు, ఇంద్రజిత్ ఇద్దరూ సిగ్గుతో పాటు కోపంతో రగిలిపోయారు.
సుసంరబ్ధస్తు సౌమిత్రిరస్త్రం వారుణమాదదే। రౌద్రం మహేన్ద్రజిద్ యుద్ధేఽప్యసృజద్ యుధి నిష్ఠితః
అంతే కాదు, సౌమిత్రి అయిన లక్ష్మణుడు తీవ్రమైన కోపంతో వారుణాస్త్రాన్ని తీసుకున్నాడు. అదే సమయంలో మహా ఇంద్రజిత్ యుద్ధంలో నిలకడగా, భయంకరమైన ఆయుధాన్ని ప్రయోగించాడు.
తేన తద్విహితం శస్త్రం వారుణం పరమాద్భుతమ్। తతః క్రుద్ధో మహాతేజా ఇన్ద్రజిత్ సమితింజయః। ఆగ్నేయం సందధే దీప్తం స లోకం సంక్షిపన్నివ
ఆ అద్భుతమైన వారుణాస్త్రాన్ని అడ్డుకున్న తర్వాత, మహా శక్తిగల, యుద్ధ విజేత అయిన ఇంద్రజిత్, కోపంతో ప్రపంచాన్ని కాల్చివేయాలన్నట్టు, దహనంగా మండే అగ్నేయాస్త్రాన్ని సిద్ధం చేశాడు.
సౌరేణాస్త్రేణ తద్ వీరో లక్ష్మణః పర్యవారయత్। అస్త్రం నివారితం దృష్ట్వా రావణిః క్రోధమూర్చ్ఛితః
ఆ సమయంలో, లక్ష్మణుడు సౌరాస్త్రంతో ఆ ఆయుధాన్ని అడ్డుకున్నాడు. తన ఆయుధం అడ్డుపడిన దాన్ని చూసి రావణుని కుమారుడు తీవ్ర కోపంతో ఊగిపోయాడు.
ఆదదే నిశితం బాణమాసురం శత్రుదారణమ్। తస్మాచ్చాపాద్ వినిష్పేతుర్భాస్వరాః కూటముద్గరాః
అప్పుడతడు శత్రువులను నాశనం చేసే, పదునైన అసురబాణాన్ని తీసుకున్నాడు. ఆ విల్లు నుంచి ప్రకాశించే, ముల్లు, కోణాలు ఉన్న బాణాలు బయటకు వచ్చాయి.
శూలాని చ భుశుణ్డ్యశ్చ గదాః ఖడ్గాః పరశ్వధాః। తద్ దృష్ట్వా లక్ష్మణః సంఖ్యే ఘోరమస్త్రమథాసురమ్
అక్కడ కటారులు, ముళ్లగదలు, గదలు, ఖడ్గాలు, పరశువులు కనిపించాయి. ఆ భయంకరమైన అసురాస్త్రాన్ని యుద్ధంలో చూసిన లక్ష్మణుడు ఏమాత్రం వెనకడుగు వేయలేదు.
అవార్యం సర్వభూతానాం సర్వశస్త్రవిదారణమ్। మాహేశ్వరేణ ద్యుతిమాంస్తదస్త్రం ప్రత్యవారయత్
ప్రపంచంలోని ఏ ప్రాణికీ ఎదురించలేని, అన్ని ఆయుధాలను ఛిద్రం చేసే ఆ ఆయుధాన్ని, మహేశ్వరుని ఆయుధంతో తేజోమయుడైన లక్ష్మణుడు అడ్డుకున్నాడు.
తయోః సమభవద్ యుద్ధమద్భుతం రోమహర్షణమ్। గగనస్థాని భూతాని లక్ష్మణం పర్యవారయన్
వీరిద్దరి మధ్య అద్భుతంగా, రోమాలు నిక్కబొడిచేలా యుద్ధం జరిగింది. ఆకాశంలో ఉన్న భూతగణాలు లక్ష్మణుని చుట్టూ చేరాయి.
భైరవాభిరుతే భీమే యుద్ధే వానరరక్షసామ్। భూతైర్బహుభిరాకాశం విస్మితైరావృతం బభౌ
వానరులు, రాక్షసులు పోరాడుతున్న ఆ భయంకరమైన యుద్ధంలో, భయానకమైన అరుపులతో, అనేక భూతాలు ఆశ్చర్యంతో ఆకాశాన్ని నింపేశాయి.
ఋషయః పితరో దేవా గన్ధర్వగరుడోరగాః। శతక్రతుం పురస్కృత్య రరక్షుర్లక్ష్మణం రణే
ఋషులు, పితృదేవతలు, దేవతలు, గంధర్వులు, గరుడులు, నాగులు — వీరందరూ ఇంద్రుడిని ముందుగా ఉంచుకుని, యుద్ధంలో లక్ష్మణుని రక్షించారు.
అథాన్యం మార్గణశ్రేష్ఠం సందధే రాఘవానుజః। హుతాశనసమస్పర్శం రావణాత్మజదారణమ్
అప్పుడు రాఘవుని తమ్ముడు మరొక గొప్ప బాణాన్ని, అగ్నికి సమానమైన తాకిడితో, రావణుని కుమారుడిని సంహరించేందుకు సిద్ధం చేశాడు.
సుపత్రమనువృత్తాఙ్గం సుపర్వాణం సుసంస్థితమ్। సువర్ణవికృతం వీరః శరీరాన్తకరం శరమ్
ఆ వీరుడు బాగా అమర్చిన రెక్కలు, బలమైన ముడులు, బంగారు అలంకారంతో మెరిసే, శరీరాన్ని నాశనం చేసే బాణాన్ని తీసుకున్నాడు.