సోఽతివిద్ధో బలవతా శత్రుణా శత్రుఘాతినా। అసక్తం ప్రేషయామాస లక్ష్మణాయ బహూన్ శరాన్
శత్రువుల్ని సంహరించేవాడు, బలవంతుడైన లక్ష్మణుడు చేసిన గాయాలతో తీవ్రంగా గాయపడిన ఇంద్రజిత్, ఆగకుండా అనేక బాణాలను లక్ష్మణుడిపై వదిలాడు.
తానప్రాప్తాన్ శితైర్బాణైశ్చిచ్ఛేద పరవీరహా। సారథేరస్య చ రణే రథినో రథసత్తమః
విపక్ష వీరులను సంహరించేవాడు అయిన లక్ష్మణుడు, ఆ వస్తున్న బాణాలను తన పదునైన బాణాలతో కోసేశాడు. యుద్ధంలో, రథాలలో శ్రేష్ఠుడైనవాడు, శత్రువుల సారథిని కూడా గాయపరిచాడు.
శిరో జహార ధర్మాత్మా భల్లేనానతపర్వణా। అసూతాస్తే హయాస్తత్ర రథమూహురవిక్లవాః
ధర్మమయుడైన లక్ష్మణుడు వెడల్పాటి అంచుతో కూడిన బాణంతో రథసారథి తలను కోసాడు. అయినా అక్కడ ఉన్న గుర్రాలు ఏమాత్రం భయపడకుండా, రథం దగ్గర నిలబడి ఉండిపోయాయి.
మణ్డలాన్యభిధావన్తి తదద్భుతమివాభవత్। అమర్షవశమాపన్నః సౌమిత్రిర్దృఢవిక్రమః
ఆ గుర్రాలు చుట్టూ తిరుగుతూ పరుగులు పెట్టడం ఆశ్చర్యంగా కనిపించింది. కోపంతో ఉప్పొంగిన, ధైర్యవంతుడైన సౌమిత్రి ముందుకు సాగాడు.
ప్రత్యవిధ్యద్ధయాంస్తస్య శరైర్విత్రాసయన్ రణే। అమర్షమాణస్తత్కర్మ రావణస్య సుతో రణే
లక్ష్మణుడు యుద్ధంలో ఇంద్రజిత్తు గుర్రాలపై బాణాలతో దాడి చేసి వాటిని భయపెట్టాడు. ఆ చర్యతో కోపగించిన రావణుని కుమారుడు యుద్ధంలో ఎదురుదాడి చేశాడు.
వివ్యాధ దశభిర్బాణైః సౌమిత్రిం తమమర్షణమ్। తే తస్య వజ్రప్రతిమాః శరాః సర్పవిషోపమాః। విలయం జగ్మురాగత్య కవచం కాఞ్చనప్రభమ్
ఇంద్రజిత్ కోపంతో ఉన్న సౌమిత్రిని పది బాణాలతో గాయపరిచాడు. ఆ బాణాలు వజ్రాల్లా, పాముల విషంలా ఉండి, అతని బంగారు కవచాన్ని తాకి అంతరించిపోయాయి.
అభేద్యకవచం మత్వా లక్ష్మణం రావణాత్మజః। లలాటే లక్ష్మణం బాణైః సుపుఙ్ఖైస్త్రిభిరిన్ద్రజిత్
లక్ష్మణుని కవచం దుర్భేద్యమని భావించిన రావణుని కుమారుడు ఇంద్రజిత్, మూడు నల్లగా మెరిసే బాణాలతో లక్ష్మణుని నుదుటిపై గాయపరిచాడు.
అవిధ్యత్ పరమక్రుద్ధః శీఘ్రమస్త్రం ప్రదర్శయన్। తైః పృషత్కైర్లలాటస్థైః శుశుభే రఘునన్దనః
అత్యంత కోపంతో ఉన్న ఇంద్రజిత్ తన ఆయుధ నైపుణ్యాన్ని చూపిస్తూ, లక్ష్మణుని నుదుటిపై బాణాలతో గాయపరిచాడు. ఆ బాణాలతో రఘునందనుడు మరింత ప్రకాశించాడు.
రణాగ్రే సమరశ్లాఘీ త్రిశృఙ్గ ఇవ పర్వతః। స తథాప్యర్దితో బాణై రాక్షసేన తదా మృధే
యుద్ధపు ముందువరుసలో, పేరు పొందిన యోధుడు మూడు కొమ్ములున్న కొండలా నిలిచాడు. ఆ సమయంలో రాక్షసుడు బాణాలతో దాడి చేసినా, అతడు ధైర్యంగా తట్టుకుని నిలిచాడు.
తమాశు ప్రతివివ్యాధ లక్ష్మణః పఞ్చభిః శరైః। వికృష్యేన్ద్రజితో యుద్ధే వదనే శుభకుణ్డలే
లక్ష్మణుడు వెంటనే విల్లు ఎక్కించి, ఐదు బాణాలతో ఇంద్రజిత్ ముఖాన్ని, అతని అందమైన కుండలాల దగ్గర గాయపరిచాడు.
లక్ష్మణేన్ద్రజితౌ వీరౌ మహాబలశరాసనౌ। అన్యోన్యం జఘ్నతుర్వీరౌ విశిఖైర్భీమవిక్రమౌ
లక్ష్మణుడు, ఇంద్రజిత్ ఇద్దరూ మహాశక్తివంతులైన యోధులు, గొప్ప విల్లు పట్టినవారు. వారు ఇద్దరూ భయంకరమైన ధైర్యంతో బాణాలతో ఒకరిని ఒకరు దాడి చేశారు.
తతః శోణితదిగ్ధాఙ్గౌ లక్ష్మణేన్ద్రజితావుభౌ। రణే తౌ రేజతుర్వీరౌ పుష్పితావివ కింశుకౌ
ఆ తర్వాత లక్ష్మణుడు, ఇంద్రజిత్ ఇద్దరూ రక్తంతో తడిసిన శరీరాలతో యుద్ధంలో వికసించిన కింశుకవృక్షాల్లా ప్రకాశించారు.
తౌ పరస్పరమభ్యేత్య సర్వగాత్రేషు ధన్వినౌ। ఘోరైర్వివ్యధతుర్బాణైః కృతభావావుభౌ జయే
ఆ ఇద్దరు విల్లు పట్టిన యోధులు దగ్గరగా వచ్చి, ఒకరిపై ఒకరు భయంకరమైన బాణాలతో శరీరమంతా గాయపరిచారు. ఇద్దరూ విజయం సాధించాలనే సంకల్పంతో ఉన్నారు.
తతః సమరకోపేన సంయుతో రావణాత్మజః। విభీషణం త్రిభిర్బాణైర్వివ్యాధ వదనే శుభే
ఆ సమయంలో యుద్ధకోపంతో ఉప్పొంగిన రావణుని కుమారుడు, మూడు బాణాలతో విభీషణుని అందమైన ముఖాన్ని గాయపరిచాడు.
అయోముఖైస్త్రిభిర్విద్ధ్వా రాక్షసేన్ద్రం విభీషణమ్। ఏకైకేనాభివివ్యాధ తాన్ సర్వాన్ హరియూథపాన్
ఇనుపు అంచుతో కూడిన మూడు బాణాలతో రాక్షసాధిపతి విభీషణుని గాయపరిచిన తరువాత, ప్రతి వానరసేనాధిపతిని ఒక్కో బాణంతో దాడి చేశాడు.
తస్మై దృఢతరం క్రుద్ధో జఘాన గదయా హయాన్। విభీషణో మహాతేజా రావణేః స దురాత్మనః
అతని గుర్రాలను చంపినందుకు కోపంతో ఉప్పొంగిన మహాతేజస్వి విభీషణుడు, ఆ దురాత్ముడైన రావణుని కుమారుని గుర్రాలపై గదతో బలంగా దెబ్బకొట్టాడు.
స హతాశ్వాదవప్లుత్య రథాన్నిహతసారథేః। అథ శక్తిం మహాతేజాః పితృవ్యాయ ముమోచ హ
గుర్రాలు, రథసారథి చనిపోవడంతో తన రథం నుంచి దిగి, ఆ మహాశక్తివంతుడు తన మామకు శక్తిని విసిరాడు.
తామాపతన్తీం సమ్ప్రేక్ష్య సుమిత్రానన్దవర్ధనః। చిచ్ఛేద నిశితైర్బాణైర్దశధాపాతయద్ భువి
ఆ శక్తి వేగంగా తనవైపు వస్తున్నదాన్ని చూసిన సుమిత్ర కుమారుడు, ఆనందాన్ని పెంచేవాడు, పదిముక్కలుగా కట్ చేసి భూమిపై పడేలా తన పదునైన బాణాలతో దానిని నాశనం చేశాడు.
తస్మై దృఢధనుః క్రుద్ధో హతాశ్వాయ విభీషణః। వజ్రస్పర్శసమాన్ పఞ్చ ససర్జోరసి మార్గణాన్
తన గుర్రాలు చనిపోవడంతో కోపంతో ఉన్న దృఢమైన విల్లు పట్టిన విభీషణుడు, వజ్రానికి సమానమైన ఐదు బాణాలను అతని ఛాతిపై ప్రయోగించాడు.
తే తస్య కాయం భిత్త్వా తు రుక్మపుఙ్ఖా నిమిత్తగాః। బభూవుర్లోహితాదిగ్ధా రక్తా ఇవ మహోరగాః
ఆ బంగారు అంచుతో కూడిన, లక్ష్యాన్ని తాకిన ఆ బాణాలు అతని శరీరాన్ని చీల్చి, రక్తంతో తడిసి, ఎర్రటి పెద్ద పాముల్లా కనిపించాయి.
స పితృవ్యస్య సంక్రుద్ధ ఇన్ద్రజిచ్ఛరమాదదే। ఉత్తమం రక్షసాం మధ్యే యమదత్తం మహాబలః
ఆ సమయంలో, పితామహుడైన వాడిపై కోపంతో రగిలిపోతూ, రాక్షసులలో పరాక్రమశాలి అయిన ఇంద్రజిత్, యముడు ఇచ్చిన అత్యుత్తమమైన బాణాన్ని తీసుకున్నాడు.
తం సమీక్ష్య మహాతేజా మహేషుం తేన సంహితమ్। లక్ష్మణోఽప్యాదదే బాణమన్యద్ భీమపరాక్రమః
ఆ బలమైన బాణాన్ని విల్లో పెట్టినదాన్ని గమనించిన లక్ష్మణుడు, అపారమైన తేజస్సుతో, భయంకరమైన శౌర్యంతో, మరో బాణాన్ని తీసుకున్నాడు.
కుబేరేణ స్వయం స్వప్నే యద్ దత్తమమితాత్మనా। దుర్జయం దుర్విషహ్యం చ సేన్ద్రైరపి సురాసురైః
ఆ బాణాన్ని, అపరిమితమైన శక్తిగల వాడికి, కుబేరుడు స్వప్నంలో స్వయంగా ఇచ్చాడు. దాన్ని ఇంద్రుడు సహా దేవతలు, అసురులు కూడా ఎదుర్కోలేరు, ఓడించలేరు.
తయోస్తు ధనుషీ శ్రేష్ఠే బాహుభిః పరిఘోపమైః। వికృష్యమాణే బలవత్ క్రౌఞ్చావివ చుకూజతుః
వీరిద్దరి చేతుల్లో ఇనుప గదలవంటి బాహువులతో, అత్యుత్తమమైన రెండు విల్లు బలంగా లాగబడినప్పుడు, అవి కౌంజ పక్షులు అరవడం లాగా గంభీరంగా మోగాయి.
తాభ్యాం తు ధనుషి శ్రేష్ఠే సంహితౌ సాయకోత్తమౌ। వికృష్యమాణౌ వీరాభ్యాం భృశం జజ్వలతుః శ్రియా
వీరిద్దరూ తమ గొప్ప విల్లులను పట్టుకుని, అత్యుత్తమమైన బాణాలను సిద్ధం చేసినప్పుడు, ఆ విల్లు ఇద్దరి చేతుల్లో ప్రకాశంగా మెరిసిపోయాయి.
తౌ భాసయన్తావాకాశం ధనుర్భ్యాం విశిఖౌ చ్యుతౌ। ముఖేన ముఖమాహత్య సంనిపేతతురోజసా
ఆ ఇద్దరి విల్లుల నుంచి విడిచిన రెండు బాణాలు ఆకాశాన్ని వెలిగించుతూ, ముఖం మీద ముఖం తాకుతూ, గొప్ప బలంతో ఢీకొన్నాయి.
సంనిపాతస్తయోశ్చాసీచ్ఛరయోర్ఘోరరూపయోః। సధూమవిస్ఫులిఙ్గశ్చ తజ్జోఽగ్నిర్దారుణోఽభవత్
అలా ఆ రెండు భయంకరమైన బాణాలు ఢీకొన్నప్పుడు, పొగతో, మంటతో, చినుగులతో కూడిన భయానకమైన అగ్ని అక్కడ ఏర్పడింది.
తౌ మహాగ్రహసంకాశావన్యోన్యం సంనిపత్య చ। సంగ్రామే శతధా యాతౌ మేదిన్యాం చైవ పేతతుః
విపరీతమైన గ్రహాల్లా కనిపించిన ఆ రెండు బాణాలు, యుద్ధంలో ఒకదానికొకటి ఢీకొని, నూరుకుకూడలై భూమిపై పడ్డాయి.
శరౌ ప్రతిహతౌ దృష్ట్వా తావుభౌ రణమూర్ధని। వ్రీడితౌ జాతరోషౌ చ లక్ష్మణేన్ద్రజితౌ తదా
రణరంగంలో ఆ రెండు బాణాలు పరస్పరం అడ్డుపడిన దాన్ని చూసి, లక్ష్మణుడు, ఇంద్రజిత్ ఇద్దరూ సిగ్గుతో పాటు కోపంతో రగిలిపోయారు.
సుసంరబ్ధస్తు సౌమిత్రిరస్త్రం వారుణమాదదే। రౌద్రం మహేన్ద్రజిద్ యుద్ధేఽప్యసృజద్ యుధి నిష్ఠితః
అంతే కాదు, సౌమిత్రి అయిన లక్ష్మణుడు తీవ్రమైన కోపంతో వారుణాస్త్రాన్ని తీసుకున్నాడు. అదే సమయంలో మహా ఇంద్రజిత్ యుద్ధంలో నిలకడగా, భయంకరమైన ఆయుధాన్ని ప్రయోగించాడు.