హరీనభ్యహనత్ క్రుద్ధః పరం లాఘవమాస్థితః। తే వధ్యమానా హరయో నారాచైర్భీమవిక్రమాః
అతడు కోపంతో, అత్యంత వేగంతో వానరులను గాయపరిచాడు. ఆ భయంకరమైన వీరులు అతని పదునైన బాణాలతో చనిపోతుండగా—
సౌమిత్రిం శరణం ప్రాప్తాః ప్రజాపతిమివ ప్రజాః। తతః సమరకోపేన జ్వలితో రఘునన్దనః। చిచ్ఛేద కార్ముకం తస్య దర్శయన్ పాణిలాఘవమ్
వారు సౌమిత్రిని ఆశ్రయించారు, ప్రజలు బ్రహ్మను ఆశ్రయించినట్లుగా. అప్పుడు రఘునందనుడు యుద్ధకోపంతో మండిపడి, తన చేతి నైపుణ్యాన్ని చూపిస్తూ అతని విల్లును కోసేశాడు.
సోఽన్యత్కార్ముకమాదాయ సజ్యం చక్రే త్వరన్నివ। తదప్యస్య త్రిభిర్బాణైర్లక్ష్మణో నిరకృన్తత
అప్పుడు అతడు మరో విల్లు తీసుకుని త్వరగా సిద్ధం చేసుకున్నాడు. కానీ లక్ష్మణుడు మూడు బాణాలతో దానిని కూడా కోసేశాడు.
అథైనం ఛిన్నధన్వానమాశీవిషవిషోపమైః। వివ్యాధోరసి సౌమిత్రీ రావణిం పఞ్చభిః శరైః
ఆ తర్వాత, సౌమిత్రి తన విల్లు కోసివేయబడిన రావణిని, పాము విషంలా పదునైన ఐదు బాణాలతో ఛాతీలో గాయపరిచాడు.
తే తస్య కాయం నిర్భిద్య మహాకార్ముకనిఃసృతాః। నిపేతుర్ధరణీం బాణా రక్తా ఇవ మహోరగాః
ఆ మహా విల్లుతో వదిలిన బాణాలు అతని శరీరాన్ని దాటి, ఎర్రని మహా పాముల్లా భూమిపై పడిపోయాయి.
స చ్ఛిన్నధన్వా రుధిరం వమన్ వక్త్రేణ రావణిః। జగ్రాహ కార్ముకశ్రేష్ఠం దృఢజ్యం బలవత్తరమ్
విల్లు విరిగిపోయి, నోటి ద్వారా రక్తం కారుస్తున్న రావణి, బలమైన దృఢమైన జ్యతో కూడిన అద్భుతమైన విల్లును పట్టుకున్నాడు.
స లక్ష్మణం సముద్దిశ్య పరం లాఘవమాస్థితః। వవర్ష శరవర్షాణి వర్షాణీవ పురందరః
అతడు లక్ష్మణుడిని లక్ష్యంగా చేసుకుని, అత్యంత వేగాన్ని ప్రదర్శిస్తూ, ఇంద్రుడు వర్షం కురిపించినట్లుగా బాణ వర్షాన్ని కురిపించాడు.
ముక్తమిన్ద్రజితా తత్తు శరవర్షమరిందమః। ఆవారయదసమ్భ్రాన్తో లక్ష్మణః సుదురాసదమ్
ఇంద్రజిత్ వదిలిన ఆ బాణ వర్షాన్ని, లక్ష్మణుడు ఏమాత్రం తడబాటు లేకుండా, దుర్గముడైనవాడిగా అడ్డుకున్నాడు.
సందర్శయామాస తదా రావణిం రఘునన్దనః। అసమ్భ్రాన్తో మహాతేజాస్తదద్భుతమివాభవత్
అప్పుడు రఘునందనుడు, ఏమాత్రం తడబాటు లేకుండా, మహాతేజస్విగా, రావణి ఎదుట తన శౌర్యాన్ని చూపించాడు. అది అద్భుతంగా అనిపించింది.
తతస్తాన్ రాక్షసాన్ సర్వాంస్త్రిభిరేకైకమాహవే। అవిధ్యత్ పరమక్రుద్ధః శీఘ్రాస్త్రం సమ్ప్రదర్శయన్। రాక్షసేన్ద్రసుతం చాపి బాణౌఘైః సమతాడయత్
తర్వాత, పరమ కోపంతో ఉన్న లక్ష్మణుడు, యుద్ధంలో ప్రతి రాక్షసుని ముగ్గురు బాణాలతో గాయపరిచాడు. తన బాణ నైపుణ్యాన్ని వేగంగా చూపిస్తూ, రాక్షసేంద్రుని కుమారుణ్ణి బాణ వర్షాలతో మళ్లీ మళ్లీ గాయపరిచాడు.
సోఽతివిద్ధో బలవతా శత్రుణా శత్రుఘాతినా। అసక్తం ప్రేషయామాస లక్ష్మణాయ బహూన్ శరాన్
శత్రువుల్ని సంహరించేవాడు, బలవంతుడైన లక్ష్మణుడు చేసిన గాయాలతో తీవ్రంగా గాయపడిన ఇంద్రజిత్, ఆగకుండా అనేక బాణాలను లక్ష్మణుడిపై వదిలాడు.
తానప్రాప్తాన్ శితైర్బాణైశ్చిచ్ఛేద పరవీరహా। సారథేరస్య చ రణే రథినో రథసత్తమః
విపక్ష వీరులను సంహరించేవాడు అయిన లక్ష్మణుడు, ఆ వస్తున్న బాణాలను తన పదునైన బాణాలతో కోసేశాడు. యుద్ధంలో, రథాలలో శ్రేష్ఠుడైనవాడు, శత్రువుల సారథిని కూడా గాయపరిచాడు.
శిరో జహార ధర్మాత్మా భల్లేనానతపర్వణా। అసూతాస్తే హయాస్తత్ర రథమూహురవిక్లవాః
ధర్మమయుడైన లక్ష్మణుడు వెడల్పాటి అంచుతో కూడిన బాణంతో రథసారథి తలను కోసాడు. అయినా అక్కడ ఉన్న గుర్రాలు ఏమాత్రం భయపడకుండా, రథం దగ్గర నిలబడి ఉండిపోయాయి.
మణ్డలాన్యభిధావన్తి తదద్భుతమివాభవత్। అమర్షవశమాపన్నః సౌమిత్రిర్దృఢవిక్రమః
ఆ గుర్రాలు చుట్టూ తిరుగుతూ పరుగులు పెట్టడం ఆశ్చర్యంగా కనిపించింది. కోపంతో ఉప్పొంగిన, ధైర్యవంతుడైన సౌమిత్రి ముందుకు సాగాడు.
ప్రత్యవిధ్యద్ధయాంస్తస్య శరైర్విత్రాసయన్ రణే। అమర్షమాణస్తత్కర్మ రావణస్య సుతో రణే
లక్ష్మణుడు యుద్ధంలో ఇంద్రజిత్తు గుర్రాలపై బాణాలతో దాడి చేసి వాటిని భయపెట్టాడు. ఆ చర్యతో కోపగించిన రావణుని కుమారుడు యుద్ధంలో ఎదురుదాడి చేశాడు.
వివ్యాధ దశభిర్బాణైః సౌమిత్రిం తమమర్షణమ్। తే తస్య వజ్రప్రతిమాః శరాః సర్పవిషోపమాః। విలయం జగ్మురాగత్య కవచం కాఞ్చనప్రభమ్
ఇంద్రజిత్ కోపంతో ఉన్న సౌమిత్రిని పది బాణాలతో గాయపరిచాడు. ఆ బాణాలు వజ్రాల్లా, పాముల విషంలా ఉండి, అతని బంగారు కవచాన్ని తాకి అంతరించిపోయాయి.
అభేద్యకవచం మత్వా లక్ష్మణం రావణాత్మజః। లలాటే లక్ష్మణం బాణైః సుపుఙ్ఖైస్త్రిభిరిన్ద్రజిత్
లక్ష్మణుని కవచం దుర్భేద్యమని భావించిన రావణుని కుమారుడు ఇంద్రజిత్, మూడు నల్లగా మెరిసే బాణాలతో లక్ష్మణుని నుదుటిపై గాయపరిచాడు.
అవిధ్యత్ పరమక్రుద్ధః శీఘ్రమస్త్రం ప్రదర్శయన్। తైః పృషత్కైర్లలాటస్థైః శుశుభే రఘునన్దనః
అత్యంత కోపంతో ఉన్న ఇంద్రజిత్ తన ఆయుధ నైపుణ్యాన్ని చూపిస్తూ, లక్ష్మణుని నుదుటిపై బాణాలతో గాయపరిచాడు. ఆ బాణాలతో రఘునందనుడు మరింత ప్రకాశించాడు.
రణాగ్రే సమరశ్లాఘీ త్రిశృఙ్గ ఇవ పర్వతః। స తథాప్యర్దితో బాణై రాక్షసేన తదా మృధే
యుద్ధపు ముందువరుసలో, పేరు పొందిన యోధుడు మూడు కొమ్ములున్న కొండలా నిలిచాడు. ఆ సమయంలో రాక్షసుడు బాణాలతో దాడి చేసినా, అతడు ధైర్యంగా తట్టుకుని నిలిచాడు.
తమాశు ప్రతివివ్యాధ లక్ష్మణః పఞ్చభిః శరైః। వికృష్యేన్ద్రజితో యుద్ధే వదనే శుభకుణ్డలే
లక్ష్మణుడు వెంటనే విల్లు ఎక్కించి, ఐదు బాణాలతో ఇంద్రజిత్ ముఖాన్ని, అతని అందమైన కుండలాల దగ్గర గాయపరిచాడు.
లక్ష్మణేన్ద్రజితౌ వీరౌ మహాబలశరాసనౌ। అన్యోన్యం జఘ్నతుర్వీరౌ విశిఖైర్భీమవిక్రమౌ
లక్ష్మణుడు, ఇంద్రజిత్ ఇద్దరూ మహాశక్తివంతులైన యోధులు, గొప్ప విల్లు పట్టినవారు. వారు ఇద్దరూ భయంకరమైన ధైర్యంతో బాణాలతో ఒకరిని ఒకరు దాడి చేశారు.
తతః శోణితదిగ్ధాఙ్గౌ లక్ష్మణేన్ద్రజితావుభౌ। రణే తౌ రేజతుర్వీరౌ పుష్పితావివ కింశుకౌ
ఆ తర్వాత లక్ష్మణుడు, ఇంద్రజిత్ ఇద్దరూ రక్తంతో తడిసిన శరీరాలతో యుద్ధంలో వికసించిన కింశుకవృక్షాల్లా ప్రకాశించారు.
తౌ పరస్పరమభ్యేత్య సర్వగాత్రేషు ధన్వినౌ। ఘోరైర్వివ్యధతుర్బాణైః కృతభావావుభౌ జయే
ఆ ఇద్దరు విల్లు పట్టిన యోధులు దగ్గరగా వచ్చి, ఒకరిపై ఒకరు భయంకరమైన బాణాలతో శరీరమంతా గాయపరిచారు. ఇద్దరూ విజయం సాధించాలనే సంకల్పంతో ఉన్నారు.
తతః సమరకోపేన సంయుతో రావణాత్మజః। విభీషణం త్రిభిర్బాణైర్వివ్యాధ వదనే శుభే
ఆ సమయంలో యుద్ధకోపంతో ఉప్పొంగిన రావణుని కుమారుడు, మూడు బాణాలతో విభీషణుని అందమైన ముఖాన్ని గాయపరిచాడు.
అయోముఖైస్త్రిభిర్విద్ధ్వా రాక్షసేన్ద్రం విభీషణమ్। ఏకైకేనాభివివ్యాధ తాన్ సర్వాన్ హరియూథపాన్
ఇనుపు అంచుతో కూడిన మూడు బాణాలతో రాక్షసాధిపతి విభీషణుని గాయపరిచిన తరువాత, ప్రతి వానరసేనాధిపతిని ఒక్కో బాణంతో దాడి చేశాడు.
తస్మై దృఢతరం క్రుద్ధో జఘాన గదయా హయాన్। విభీషణో మహాతేజా రావణేః స దురాత్మనః
అతని గుర్రాలను చంపినందుకు కోపంతో ఉప్పొంగిన మహాతేజస్వి విభీషణుడు, ఆ దురాత్ముడైన రావణుని కుమారుని గుర్రాలపై గదతో బలంగా దెబ్బకొట్టాడు.
స హతాశ్వాదవప్లుత్య రథాన్నిహతసారథేః। అథ శక్తిం మహాతేజాః పితృవ్యాయ ముమోచ హ
గుర్రాలు, రథసారథి చనిపోవడంతో తన రథం నుంచి దిగి, ఆ మహాశక్తివంతుడు తన మామకు శక్తిని విసిరాడు.
తామాపతన్తీం సమ్ప్రేక్ష్య సుమిత్రానన్దవర్ధనః। చిచ్ఛేద నిశితైర్బాణైర్దశధాపాతయద్ భువి
ఆ శక్తి వేగంగా తనవైపు వస్తున్నదాన్ని చూసిన సుమిత్ర కుమారుడు, ఆనందాన్ని పెంచేవాడు, పదిముక్కలుగా కట్ చేసి భూమిపై పడేలా తన పదునైన బాణాలతో దానిని నాశనం చేశాడు.
తస్మై దృఢధనుః క్రుద్ధో హతాశ్వాయ విభీషణః। వజ్రస్పర్శసమాన్ పఞ్చ ససర్జోరసి మార్గణాన్
తన గుర్రాలు చనిపోవడంతో కోపంతో ఉన్న దృఢమైన విల్లు పట్టిన విభీషణుడు, వజ్రానికి సమానమైన ఐదు బాణాలను అతని ఛాతిపై ప్రయోగించాడు.
తే తస్య కాయం భిత్త్వా తు రుక్మపుఙ్ఖా నిమిత్తగాః। బభూవుర్లోహితాదిగ్ధా రక్తా ఇవ మహోరగాః
ఆ బంగారు అంచుతో కూడిన, లక్ష్యాన్ని తాకిన ఆ బాణాలు అతని శరీరాన్ని చీల్చి, రక్తంతో తడిసి, ఎర్రటి పెద్ద పాముల్లా కనిపించాయి.