ధృష్టం భవన్తో యుధ్యన్తు హరీణాం మోహనాయ వై। అహం తు రథమాస్థాయ ఆగమిష్యామి సంయుగే
మీరు ధైర్యంగా యుద్ధం చేయండి, వానరులను మోహింపజేయండి. నేను రథంపైకి ఎక్కి యుద్ధానికి వస్తాను.
తథా భవన్తః కుర్వన్తు యథేమే హి వనౌకసః। న యుధ్యేయుర్మహాత్మానః ప్రవిష్టే నగరం మయి
మీరు అలా చేయండి, ఎందుకంటే ఈ అరణ్యవాసి మహాత్ములు నేను నగరంలోకి వెళితే యుద్ధం చేయరు.
ఇత్యుక్త్వా రావణసుతో వఞ్చయిత్వా వనౌకసః। ప్రవివేశ పురీం లఙ్కాం రథహేతోరమిత్రహా
అని చెప్పి, రావణుని కుమారుడు అరణ్యవాసులను మోసం చేసి, శత్రువులను సంహరించేవాడు, రథం కోసం లంక నగరంలోకి ప్రవేశించాడు.
స రథం భూషయిత్వాథ రుచిరం హేమభూషితమ్। ప్రాసాసిశరసంయుక్తం యుక్తం పరమవాజిభిః
తర్వాత, అందంగా బంగారు అలంకరణలతో, కత్తులు బాణాలతో కూడిన, ఉత్తమమైన గుర్రాలతో జోడించిన రథాన్ని అలంకరించాడు.
అధిష్ఠితం హయజ్ఞేన సూతేనాప్తోపదేశినా। ఆరురోహ మహాతేజా రావణిః సమితింజయః
అశ్వమెధ యాగంలో నిపుణుడైన సారథి నడిపిస్తున్న రథాన్ని, యుద్ధంలో విజయం సాధించిన మహాతేజస్వి రావణి ఎక్కాడు.
స రాక్షసగణైర్ముఖ్యైర్వృతో మన్దోదరీసుతః। నిర్యయౌ నగరాద్ వీరః కృతాన్తబలచోదితః
మందోదరి కుమారుడు, రాక్షసుల ప్రధానులతో చుట్టుముట్టబడి, ధైర్యవంతుడిగా, విధి బలంతో ప్రేరేపితుడై నగరంనుండి బయలుదేరాడు.
సోఽభినిష్క్రమ్య నగరాదిన్ద్రజిత్ పరమౌజసా। అభ్యయాజ్జవనైరశ్వైర్లక్ష్మణం సవిభీషణమ్
అత్యంత శక్తిశాలి అయిన ఇంద్రజిత్, నగరాన్ని విడిచి, వేగంగా పరుగెత్తే గుర్రాలతో లక్ష్మణుడు, విభీషణుడి వద్దకు వచ్చాడు.
తతో రథస్థమాలోక్య సౌమిత్రీ రావణాత్మజమ్। వానరాశ్చ మహావీర్యా రాక్షసశ్చ విభీషణః
ఆ సమయంలో రథంపై నిలబడి ఉన్న రావణుని కుమారుణ్ణి చూసి, సౌమిత్రి, మహావీరులైన వానరులు, రాక్షసుడు విభీషణుడు ఆశ్చర్యపోయారు.
విస్మయం పరమం జగ్ముర్లాఘవాత్ తస్య ధీమతః। రావణిశ్చాపి సంక్రుద్ధో రణే వానరయూథపాన్
ఆ ధీరుడు చూపిన అపూర్వ వేగాన్ని చూసి అందరూ గొప్ప ఆశ్చర్యానికి లోనయ్యారు. యుద్ధంలో కోపంతో రావణి వానర సేనాధిపతులపై దాడి చేశాడు.
పాతయామాస బాణౌఘైః శతశోఽథ సహస్రశః। స మణ్డలీకృతధనూ రావణిః సమితింజయః
రావణి, యుద్ధంలో విజయం సాధించినవాడు, తన విల్లు తిప్పుతూ వందలాది, వేలాది బాణాలతో వానర నాయకులను కూల్చేశాడు.
హరీనభ్యహనత్ క్రుద్ధః పరం లాఘవమాస్థితః। తే వధ్యమానా హరయో నారాచైర్భీమవిక్రమాః
అతడు కోపంతో, అత్యంత వేగంతో వానరులను గాయపరిచాడు. ఆ భయంకరమైన వీరులు అతని పదునైన బాణాలతో చనిపోతుండగా—
సౌమిత్రిం శరణం ప్రాప్తాః ప్రజాపతిమివ ప్రజాః। తతః సమరకోపేన జ్వలితో రఘునన్దనః। చిచ్ఛేద కార్ముకం తస్య దర్శయన్ పాణిలాఘవమ్
వారు సౌమిత్రిని ఆశ్రయించారు, ప్రజలు బ్రహ్మను ఆశ్రయించినట్లుగా. అప్పుడు రఘునందనుడు యుద్ధకోపంతో మండిపడి, తన చేతి నైపుణ్యాన్ని చూపిస్తూ అతని విల్లును కోసేశాడు.
సోఽన్యత్కార్ముకమాదాయ సజ్యం చక్రే త్వరన్నివ। తదప్యస్య త్రిభిర్బాణైర్లక్ష్మణో నిరకృన్తత
అప్పుడు అతడు మరో విల్లు తీసుకుని త్వరగా సిద్ధం చేసుకున్నాడు. కానీ లక్ష్మణుడు మూడు బాణాలతో దానిని కూడా కోసేశాడు.
అథైనం ఛిన్నధన్వానమాశీవిషవిషోపమైః। వివ్యాధోరసి సౌమిత్రీ రావణిం పఞ్చభిః శరైః
ఆ తర్వాత, సౌమిత్రి తన విల్లు కోసివేయబడిన రావణిని, పాము విషంలా పదునైన ఐదు బాణాలతో ఛాతీలో గాయపరిచాడు.
తే తస్య కాయం నిర్భిద్య మహాకార్ముకనిఃసృతాః। నిపేతుర్ధరణీం బాణా రక్తా ఇవ మహోరగాః
ఆ మహా విల్లుతో వదిలిన బాణాలు అతని శరీరాన్ని దాటి, ఎర్రని మహా పాముల్లా భూమిపై పడిపోయాయి.
స చ్ఛిన్నధన్వా రుధిరం వమన్ వక్త్రేణ రావణిః। జగ్రాహ కార్ముకశ్రేష్ఠం దృఢజ్యం బలవత్తరమ్
విల్లు విరిగిపోయి, నోటి ద్వారా రక్తం కారుస్తున్న రావణి, బలమైన దృఢమైన జ్యతో కూడిన అద్భుతమైన విల్లును పట్టుకున్నాడు.
స లక్ష్మణం సముద్దిశ్య పరం లాఘవమాస్థితః। వవర్ష శరవర్షాణి వర్షాణీవ పురందరః
అతడు లక్ష్మణుడిని లక్ష్యంగా చేసుకుని, అత్యంత వేగాన్ని ప్రదర్శిస్తూ, ఇంద్రుడు వర్షం కురిపించినట్లుగా బాణ వర్షాన్ని కురిపించాడు.
ముక్తమిన్ద్రజితా తత్తు శరవర్షమరిందమః। ఆవారయదసమ్భ్రాన్తో లక్ష్మణః సుదురాసదమ్
ఇంద్రజిత్ వదిలిన ఆ బాణ వర్షాన్ని, లక్ష్మణుడు ఏమాత్రం తడబాటు లేకుండా, దుర్గముడైనవాడిగా అడ్డుకున్నాడు.
సందర్శయామాస తదా రావణిం రఘునన్దనః। అసమ్భ్రాన్తో మహాతేజాస్తదద్భుతమివాభవత్
అప్పుడు రఘునందనుడు, ఏమాత్రం తడబాటు లేకుండా, మహాతేజస్విగా, రావణి ఎదుట తన శౌర్యాన్ని చూపించాడు. అది అద్భుతంగా అనిపించింది.
తతస్తాన్ రాక్షసాన్ సర్వాంస్త్రిభిరేకైకమాహవే। అవిధ్యత్ పరమక్రుద్ధః శీఘ్రాస్త్రం సమ్ప్రదర్శయన్। రాక్షసేన్ద్రసుతం చాపి బాణౌఘైః సమతాడయత్
తర్వాత, పరమ కోపంతో ఉన్న లక్ష్మణుడు, యుద్ధంలో ప్రతి రాక్షసుని ముగ్గురు బాణాలతో గాయపరిచాడు. తన బాణ నైపుణ్యాన్ని వేగంగా చూపిస్తూ, రాక్షసేంద్రుని కుమారుణ్ణి బాణ వర్షాలతో మళ్లీ మళ్లీ గాయపరిచాడు.
సోఽతివిద్ధో బలవతా శత్రుణా శత్రుఘాతినా। అసక్తం ప్రేషయామాస లక్ష్మణాయ బహూన్ శరాన్
శత్రువుల్ని సంహరించేవాడు, బలవంతుడైన లక్ష్మణుడు చేసిన గాయాలతో తీవ్రంగా గాయపడిన ఇంద్రజిత్, ఆగకుండా అనేక బాణాలను లక్ష్మణుడిపై వదిలాడు.
తానప్రాప్తాన్ శితైర్బాణైశ్చిచ్ఛేద పరవీరహా। సారథేరస్య చ రణే రథినో రథసత్తమః
విపక్ష వీరులను సంహరించేవాడు అయిన లక్ష్మణుడు, ఆ వస్తున్న బాణాలను తన పదునైన బాణాలతో కోసేశాడు. యుద్ధంలో, రథాలలో శ్రేష్ఠుడైనవాడు, శత్రువుల సారథిని కూడా గాయపరిచాడు.
శిరో జహార ధర్మాత్మా భల్లేనానతపర్వణా। అసూతాస్తే హయాస్తత్ర రథమూహురవిక్లవాః
ధర్మమయుడైన లక్ష్మణుడు వెడల్పాటి అంచుతో కూడిన బాణంతో రథసారథి తలను కోసాడు. అయినా అక్కడ ఉన్న గుర్రాలు ఏమాత్రం భయపడకుండా, రథం దగ్గర నిలబడి ఉండిపోయాయి.
మణ్డలాన్యభిధావన్తి తదద్భుతమివాభవత్। అమర్షవశమాపన్నః సౌమిత్రిర్దృఢవిక్రమః
ఆ గుర్రాలు చుట్టూ తిరుగుతూ పరుగులు పెట్టడం ఆశ్చర్యంగా కనిపించింది. కోపంతో ఉప్పొంగిన, ధైర్యవంతుడైన సౌమిత్రి ముందుకు సాగాడు.
ప్రత్యవిధ్యద్ధయాంస్తస్య శరైర్విత్రాసయన్ రణే। అమర్షమాణస్తత్కర్మ రావణస్య సుతో రణే
లక్ష్మణుడు యుద్ధంలో ఇంద్రజిత్తు గుర్రాలపై బాణాలతో దాడి చేసి వాటిని భయపెట్టాడు. ఆ చర్యతో కోపగించిన రావణుని కుమారుడు యుద్ధంలో ఎదురుదాడి చేశాడు.
వివ్యాధ దశభిర్బాణైః సౌమిత్రిం తమమర్షణమ్। తే తస్య వజ్రప్రతిమాః శరాః సర్పవిషోపమాః। విలయం జగ్మురాగత్య కవచం కాఞ్చనప్రభమ్
ఇంద్రజిత్ కోపంతో ఉన్న సౌమిత్రిని పది బాణాలతో గాయపరిచాడు. ఆ బాణాలు వజ్రాల్లా, పాముల విషంలా ఉండి, అతని బంగారు కవచాన్ని తాకి అంతరించిపోయాయి.
అభేద్యకవచం మత్వా లక్ష్మణం రావణాత్మజః। లలాటే లక్ష్మణం బాణైః సుపుఙ్ఖైస్త్రిభిరిన్ద్రజిత్
లక్ష్మణుని కవచం దుర్భేద్యమని భావించిన రావణుని కుమారుడు ఇంద్రజిత్, మూడు నల్లగా మెరిసే బాణాలతో లక్ష్మణుని నుదుటిపై గాయపరిచాడు.
అవిధ్యత్ పరమక్రుద్ధః శీఘ్రమస్త్రం ప్రదర్శయన్। తైః పృషత్కైర్లలాటస్థైః శుశుభే రఘునన్దనః
అత్యంత కోపంతో ఉన్న ఇంద్రజిత్ తన ఆయుధ నైపుణ్యాన్ని చూపిస్తూ, లక్ష్మణుని నుదుటిపై బాణాలతో గాయపరిచాడు. ఆ బాణాలతో రఘునందనుడు మరింత ప్రకాశించాడు.
రణాగ్రే సమరశ్లాఘీ త్రిశృఙ్గ ఇవ పర్వతః। స తథాప్యర్దితో బాణై రాక్షసేన తదా మృధే
యుద్ధపు ముందువరుసలో, పేరు పొందిన యోధుడు మూడు కొమ్ములున్న కొండలా నిలిచాడు. ఆ సమయంలో రాక్షసుడు బాణాలతో దాడి చేసినా, అతడు ధైర్యంగా తట్టుకుని నిలిచాడు.
తమాశు ప్రతివివ్యాధ లక్ష్మణః పఞ్చభిః శరైః। వికృష్యేన్ద్రజితో యుద్ధే వదనే శుభకుణ్డలే
లక్ష్మణుడు వెంటనే విల్లు ఎక్కించి, ఐదు బాణాలతో ఇంద్రజిత్ ముఖాన్ని, అతని అందమైన కుండలాల దగ్గర గాయపరిచాడు.