నైర్ఋతాధిపతే వాక్యం యదుక్తం తే విభీషణ। భూయస్తచ్ఛ్రోతుమిచ్ఛామి బ్రూహి యత్తే వివక్షితమ్
నైరుతాధిపతీ, విభీషణా, నువ్వు చెప్పిన మాటలు నేను మళ్లీ వినాలనుకుంటున్నాను; నీకు చెప్పదలచినదాన్ని చెప్పు.
రాఘవస్య వచః శ్రుత్వా వాక్యం వాక్యవిశారదః। యత్ తత్ పునరిదం వాక్యం బభాషేఽథ విభీషణః
రాఘవుని మాటలు విని, పదునైన మాటలు చెప్పడంలో నిపుణుడైన విభీషణుడు, మళ్లీ ఈ మాటలు చెప్పాడు.
యథాఽఽజ్ఞప్తం మహాబాహో త్వయా గుల్మనివేశనమ్। తత్ తథానుష్ఠితం వీర త్వద్వాక్యసమనన్తరమ్
మహాబాహువుతో, నీవు ఆజ్ఞాపించినట్లుగా, సైన్యాన్ని ఏర్పాటు చేయడం నీ మాటల తర్వాత వెంటనే జరిగినది, వీరుడా.
తాన్యనీకాని సర్వాణి విభక్తాని సమన్తతః। విన్యస్తా యూథపాశ్చైవ యథాన్యాయం విభాగశః
ఆ సర్వసేనలను అన్ని వైపులా విభజించాం; యథానియమంగా యూనిట్ల నాయకులను కూడా వారి వారి విభాగాల్లో నియమించాం.
భూయస్తు మమ విజ్ఞాప్యం తచ్ఛృణుష్వ మహాప్రభో। త్వయ్యకారణసంతప్తే సంతప్తహృదయా వయమ్
మహాప్రభూ, నాకు ఇంకొంత తెలియజేయాల్సినది ఉంది; దయచేసి విను. నీవు ఏదో కారణంగా బాధపడుతున్నావు, అందుకే మేము కూడా మనసులో బాధతో ఉన్నాం.
త్యజ రాజన్నిమం శోకం మిథ్యా సంతాపమాగతమ్। యదియం త్యజ్యతాం చిన్తా శత్రుహర్షవివర్ధినీ
రాజా, ఈ శోకాన్ని, వృథాగా వచ్చిన బాధను వదిలెయ్యి; శత్రువుకు ఆనందాన్ని పెంచే ఈ ఆందోళనను కూడా విడిచిపెట్టు.
ఉద్యమః క్రియతాం వీర హర్షః సముపసేవ్యతామ్। ప్రాప్తవ్యా యది తే సీతా హన్తవ్యాశ్చ నిశాచరాః
వీరుడా, ప్రయత్నం చేయాలి, ధైర్యాన్ని అలవర్చుకోవాలి; నీకు సీతను తిరిగి పొందాలి, రాత్రిపూట సంచరించే రాక్షసులను సంహరించాలి.
రఘునన్దన వక్ష్యామి శ్రూయతాం మే హితం వచః। సాధ్వయం యాతు సౌమిత్రిర్బలేన మహతా వృతః
రఘునందనా, నేను చెప్పబోయే మేలైన మాటలు విను; సౌమిత్రి గొప్ప సైన్యంతో బలంగా వెళ్లాలి.
నికుమ్భిలాయాం సమ్ప్రాప్తం హన్తుం రావణిమాహవే। ధనుర్మణ్డలనిర్ముక్తైరాశీవిషవిషోపమైః
నికుంభిలకు చేరుకొని, యుద్ధంలో రావణుని కుమారుడిని, పాముల విషానికి సమానమైన బాణాలతో ధనుర్విద్య ద్వారా హతమర్చాలి.
శరైర్హన్తుం మహేష్వాసో రావణిం సమితింజయః। తేన వీరేణ తపసా వరదానాత్ స్వయంభువః। అస్త్రం బ్రహ్మశిరః ప్రాప్తం కామగాశ్చ తురఙ్గమాః
ఆ మహాశారధి, యుద్ధవిజేత, రావణుని కుమారుడిని బాణాలతో సంహరించాలి; ఎందుకంటే ఆ వీరుడు తపస్సుతో, స్వయంభువుని వరంతో బ్రహ్మశిరస్త్రాన్ని, కావలసిన చోటికి వెళ్లే కాళ్లను పొందాడు.
స ఏష కిల సైన్యేన ప్రాప్తః కిల నికుమ్భిలామ్। యద్యుత్తిష్ఠేత్ కృతం కర్మ హతాన్ సర్వాంశ్చ విద్ధి నః
అతడు తన సేనతో కలిసి నికుంభిలకు చేరుకున్నాడని అంటారు. అతడు తన కార్యాన్ని పూర్తిచేస్తే, మనమందరం చనిపోయినవారితో సమానమే అని తెలుసుకో.
నికుమ్భిలామసమ్ప్రాప్తమకృతాగ్నిం చ యో రిపుః। త్వామాతతాయినం హన్యాదిన్ద్రశత్రో స తే వధః
విపక్షి నికుంభిలను చేరకముందు, అగ్నికార్యాన్ని చేయకముందే నీవు అతడిని చంపితే, ఇంద్రశత్రువా, అది నిజమైన వధమే.
వరో దత్తో మహాబాహో సర్వలోకేశ్వరేణ వై। ఇత్యేవం విహితో రాజన్ వధస్తస్యైష ధీమతః
మహాబాహువా! సర్వలోకాధిపతి ఇచ్చిన వరం ప్రకారం, రాజా! ఆ జ్ఞానికి ఇదే వధమార్గంగా నిర్ణయించబడింది.
వధాయేన్ద్రజితో రామ సందిశస్వ మహాబలమ్। హతే తస్మిన్ హతం విద్ధి రావణం ససుహృద్గణమ్
ఇంద్రజిత్తిని సంహరించేందుకు మహాబలమైన సేనను సిద్ధం చేయమని ఆదేశించు రామా! అతడు చనిపోతే, రావణుడు, అతని మిత్రులు కూడా నశించినట్టే.
విభీషణవచః శ్రుత్వా రామో వాక్యమథాబ్రవీత్। జానామి తస్య రౌద్రస్య మాయాం సత్యపరాక్రమ
విభీషణుని మాటలు విని రాముడు ఇలా అన్నాడు: ఆ క్రూరుడి మాయలు, నిజమైన పరాక్రమాన్ని నాకు తెలుసు.
స హి బ్రహ్మాస్త్రవిత్ ప్రాజ్ఞో మహామాయో మహాబలః। కరోత్యసంజ్ఞాన్ సంగ్రామే దేవాన్ సవరుణానపి
అతడు బ్రహ్మాస్త్రంలో నిపుణుడు, జ్ఞానవంతుడు, గొప్ప మాయలు, బలంతో కూడినవాడు. యుద్ధంలో దేవతల్ని, వరుణునితో సహా, జ్ఞానశక్తిని కోల్పోయేలా చేస్తాడు.
తస్యాన్తరిక్షే చరతః సరథస్య మహాయశః। న గతిర్జ్ఞాయతే వీర సూర్యస్యేవాభ్రసమ్ప్లవే
అతడు రథంపై ఆకాశంలో సంచరిస్తున్నప్పుడు, మహాప్రతాపుడా! అతని దారి ఎవరూ గుర్తించలేరు. అది మేఘాల్లో దాగిన సూర్యునిలా ఉంటుంది.
రాఘవస్తు రిపోర్జ్ఞాత్వా మాయావీర్యం దురాత్మనః। లక్ష్మణం కీర్తిసమ్పన్నమిదం వచనమబ్రవీత్
రాఘవుడు ఆ దుష్టశత్రువు మాయా బలాన్ని తెలుసుకుని, కీర్తిశాలి లక్ష్మణునికి ఇలా అన్నాడు.
యద్ వానరేన్ద్రస్య బలం తేన సర్వేణ సంవృతః। హనూమత్ప్రముఖైశ్చైవ యూథపైః సహ లక్ష్మణ
లక్ష్మణా! వానరరాజు సర్వసేనతో, హనుమంతుడు మొదలైన యూతపతులతో కలిసి యుద్ధానికి వెళ్ళు.
జామ్బవేనర్క్షపతినా సహ సైన్యేన సంవృతః। జహి తం రాక్షససుతం మాయాబలసమన్వితమ్
జాంబవంతుడు, రక్షపతితో కూడిన సేనతో కలిసి, మాయా బలంతో ఉన్న ఆ రాక్షసుని కుమారుడిని సంహరించు.
అయం త్వాం సచివైః సార్ధం మహాత్మా రజనీచరః। అభిజ్ఞస్తస్య మాయానాం పృష్ఠతోఽనుగమిష్యతి
ఈ మహాత్ముడు, రాత్రివేళ సంచరించే విభీషణుడు, అతని మాయలను బాగా తెలిసినవాడు, మంత్రులతో కలిసి నీ వెనుక వస్తాడు.
రాఘవస్య వచః శ్రుత్వా లక్ష్మణః సవిభీషణః। జగ్రాహ కార్ముకశ్రేష్ఠమన్యద్ భీమపరాక్రమః
రాఘవుని మాటలు విని, భీషణపరాక్రముడు లక్ష్మణుడు, విభీషణునితో కలిసి మరో అద్భుతమైన విల్లు పట్టుకున్నాడు.
సంనద్ధః కవచీ ఖడ్గీ సశరీ వామచాపభృత్। రామపాదావుపస్పృశ్య హృష్టః సౌమిత్రిరబ్రవీత్
కవచంతో, ఖడ్గంతో, బాణాలతో, ఎడమచేతిలో విల్లు పట్టుకొని, ఆనందంతో రాముని పాదాలను స్పృశించి, సౌమిత్రి ఇలా అన్నాడు.
అద్య మత్కార్ముకోన్ముక్తాః శరా నిర్భిద్య రావణిమ్। లఙ్కామభిపతిష్యన్తి హంసాః పుష్కరిణీమివ
ఈ రోజు నా విల్లులోంచి విడిచిన బాణాలు రావణుని కుమారుడిని ఛేదించి, హంసలు పుష్కరిణిలోకి దిగి వచ్చేలా లంకపై పడతాయి.
అద్యైవ తస్య రౌద్రస్య శరీరం మామకాః శరాః। విధమిష్యన్తి భిత్త్వా తం మహాచాపగుణచ్యుతాః
ఈ రోజే, నా గొప్ప విల్లులోంచి విడిచిన బాణాలు ఆ క్రూరుని శరీరాన్ని ఛేదించి నాశనం చేస్తాయి.
ఏవముక్త్వా తు వచనం ద్యుతిమాన్ భ్రాతురగ్రతః। స రావణివధాకాంక్షీ లక్ష్మణస్త్వరితం యయౌ
ఇలా చెప్పి, తేజోవంతుడైన లక్ష్మణుడు, రావణుని కుమారుని సంహరించాలనే తపనతో, తన అన్న ముందుగా వేగంగా వెళ్లాడు.
సోఽభివాద్య గురోః పాదౌ కృత్వా చాపి ప్రదక్షిణమ్। నికుమ్భిలామభియయౌ చైత్యం రావణిపాలితమ్
ఆచార్యుని పాదాలకు నమస్కరించి, ప్రదక్షిణ చేసి, రావణుని కుమారుడు కాపలికాస్తున్న నికుంభిలా చైత్యానికి లక్ష్మణుడు వెళ్లాడు.
విభీషణేన సహితో రాజపుత్రః ప్రతాపవాన్। కృతస్వస్త్యయనో భ్రాత్రా లక్ష్మణస్త్వరితో యయౌ
విభీషణుడితో కలిసి, తన అన్నయ్య ఆశీర్వాదం పొంది, పరాక్రమశాలి రాజపుత్రుడు లక్ష్మణుడు వేగంగా బయలుదేరాడు.
వానరాణాం సహస్రైస్తు హనూమాన్ బహుభిర్వృతః। విభీషణశ్చ సామాత్యో లక్ష్మణం త్వరితం యయౌ
హనుమంతుడు ముందుండి, వెయ్యి వెయ్యి వానరులు చుట్టుముట్టగా, విభీషణుడు తన మంత్రులతో కలిసి, లక్ష్మణుడు వేగంగా ముందుకు సాగాడు.
మహతా హరిసైన్యేన సవేగమభిసంవృతః। ఋక్షరాజబలం చైవ దదర్శ పథి విష్ఠితమ్
అంతటి గొప్ప వానర సైన్యం వేగంగా చుట్టుముట్టగా, లక్ష్మణుడు మార్గమధ్యంలో రిక్షరాజు సైన్యాన్ని అక్కడ నిలబడి ఉన్నదిగా చూశాడు.