త్యజైనం నరశార్దూల మిథ్యా సంతాపమాగతమ్। సీదతే హి బలం సర్వం దృష్ట్వా త్వాం శోకకర్శితమ్
ఓ మానవ సింహా! ఈ అబద్ధమైన దుఃఖాన్ని వదిలేయి; నీవు బాధతో ఉన్నందువల్ల అందరి ధైర్యం తగ్గిపోతుంది.
ఇహ త్వం స్వస్థహృదయస్తిష్ఠ సత్త్వసముచ్ఛ్రితః। లక్ష్మణం ప్రేషయాస్మాభిః సహ సైన్యానుకర్షిభిః
ఇక్కడ నీవు మనసు నిశ్చలంగా ఉంచుకుని ఉండి, మనం లక్ష్మణుడిని సైన్యాధిపతులతో పంపుదాం.
ఏష తం నరశార్దూలో రావణిం నిశితైః శరైః। త్యాజయిష్యతి తత్కర్మ తతో వధ్యో భవిష్యతి
ఈ మానవసింహుడు తన పదునైన బాణాలతో రావణుని కుమారుడిని తరిమివేస్తాడు; ఆ పని అయిన తర్వాత అతడు మరణయోగ్యుడవుతాడు.
తస్యైతే నిశితాస్తీక్ష్ణాః పత్రిపత్రాఙ్గవాజినః। పతత్త్రిణ ఇవాసౌమ్యాః శరాః పాస్యన్తి శోణితమ్
ఈ పదునైన, వేగవంతమైన, రెక్కలతో కూడిన బాణాలు పక్షుల్లా మృదువుగా కనిపించినా, అతని రక్తాన్ని పానం చేస్తాయి.
తత్ సందిశ మహాబాహో లక్ష్మణం శుభలక్షణమ్। రాక్షసస్య వినాశాయ వజ్రం వజ్రధరో యథా
కనుక, మహాబాహువుతో, శుభలక్షణాలు కలిగిన లక్ష్మణుడిని ఆ రాక్షసుని నాశనం చేయమని ఆదేశించు; ఇంద్రుడు వజ్రాయుధాన్ని ధరించినట్లుగా.
మనుజవర న కాలవిప్రకర్షో రిపునిధనం ప్రతి యత్క్షమోఽద్య కర్తుమ్। త్వమతిసృజ రిపోర్వధాయ వజ్రం దివిజరిపోర్మథనే యథా మహేన్ద్రః
మానవశ్రేష్ఠుడా, శత్రువును సంహరించడంలో ఆలస్యం లేదు; నీవు ఈ రోజు దాన్ని చేయగలవు. దేవతలకు శత్రువైనవారిని మహేంద్రుడు ఎలా వజ్రాయుధంతో సంహరించాడో, నీవు కూడా శత్రువు వధకు వజ్రాన్ని వదిలిపెట్టు.
సమాప్తకర్మా హి స రాక్షసర్షభో భవత్యదృశ్యః సమరే సురాసురైః। యుయుత్సతా తేన సమాప్తకర్మణా భవేత్ సురాణామపి సంశయో మహాన్
ఆ రాక్షసశ్రేష్ఠుడు తన యజ్ఞాన్ని పూర్తిచేసినప్పుడు, యుద్ధంలో దేవతలకైనా, అసురులకైనా కనిపించడు; అతడితో యుద్ధం చేసే వారికి, యజ్ఞం పూర్తైన తర్వాత, దేవతలకైనా గొప్ప సందేహమే కలుగుతుంది.
thumb|పఞ్చాశీతితమః సర్గః శ్రూయతామ్|center శ్రీమద్వాల్మీకియరామాయణే యుద్ధకాణ్డే పఞ్చాశీతితమః సర్గః ॥౬-
యుద్ధకాండలో ఎనభై ఐదవ అధ్యాయం వినవచ్చు.
తస్య తద్ వచనం శ్రుత్వా రాఘవః శోకకర్శితః। నోపధారయతే వ్యక్తం యదుక్తం తేన రక్షసా
ఆ మాటలు విని, రాఘవుడు శోకంతో బాధపడుతూ, ఆ రాక్షసుడు చెప్పినదాన్ని స్పష్టంగా గ్రహించలేకపోయాడు.
తతో ధైర్యమవష్టభ్య రామః పరపురంజయః। విభీషణముపాసీనమువాచ కపిసంనిధౌ
తర్వాత, ధైర్యాన్ని కూడగట్టుకుని, శత్రు నగరాలను జయించిన రాముడు, వానరుల మధ్య కూర్చున్న విభీషణునితో ఇలా అన్నాడు.
నైర్ఋతాధిపతే వాక్యం యదుక్తం తే విభీషణ। భూయస్తచ్ఛ్రోతుమిచ్ఛామి బ్రూహి యత్తే వివక్షితమ్
నైరుతాధిపతీ, విభీషణా, నువ్వు చెప్పిన మాటలు నేను మళ్లీ వినాలనుకుంటున్నాను; నీకు చెప్పదలచినదాన్ని చెప్పు.
రాఘవస్య వచః శ్రుత్వా వాక్యం వాక్యవిశారదః। యత్ తత్ పునరిదం వాక్యం బభాషేఽథ విభీషణః
రాఘవుని మాటలు విని, పదునైన మాటలు చెప్పడంలో నిపుణుడైన విభీషణుడు, మళ్లీ ఈ మాటలు చెప్పాడు.
యథాఽఽజ్ఞప్తం మహాబాహో త్వయా గుల్మనివేశనమ్। తత్ తథానుష్ఠితం వీర త్వద్వాక్యసమనన్తరమ్
మహాబాహువుతో, నీవు ఆజ్ఞాపించినట్లుగా, సైన్యాన్ని ఏర్పాటు చేయడం నీ మాటల తర్వాత వెంటనే జరిగినది, వీరుడా.
తాన్యనీకాని సర్వాణి విభక్తాని సమన్తతః। విన్యస్తా యూథపాశ్చైవ యథాన్యాయం విభాగశః
ఆ సర్వసేనలను అన్ని వైపులా విభజించాం; యథానియమంగా యూనిట్ల నాయకులను కూడా వారి వారి విభాగాల్లో నియమించాం.
భూయస్తు మమ విజ్ఞాప్యం తచ్ఛృణుష్వ మహాప్రభో। త్వయ్యకారణసంతప్తే సంతప్తహృదయా వయమ్
మహాప్రభూ, నాకు ఇంకొంత తెలియజేయాల్సినది ఉంది; దయచేసి విను. నీవు ఏదో కారణంగా బాధపడుతున్నావు, అందుకే మేము కూడా మనసులో బాధతో ఉన్నాం.
త్యజ రాజన్నిమం శోకం మిథ్యా సంతాపమాగతమ్। యదియం త్యజ్యతాం చిన్తా శత్రుహర్షవివర్ధినీ
రాజా, ఈ శోకాన్ని, వృథాగా వచ్చిన బాధను వదిలెయ్యి; శత్రువుకు ఆనందాన్ని పెంచే ఈ ఆందోళనను కూడా విడిచిపెట్టు.
ఉద్యమః క్రియతాం వీర హర్షః సముపసేవ్యతామ్। ప్రాప్తవ్యా యది తే సీతా హన్తవ్యాశ్చ నిశాచరాః
వీరుడా, ప్రయత్నం చేయాలి, ధైర్యాన్ని అలవర్చుకోవాలి; నీకు సీతను తిరిగి పొందాలి, రాత్రిపూట సంచరించే రాక్షసులను సంహరించాలి.
రఘునన్దన వక్ష్యామి శ్రూయతాం మే హితం వచః। సాధ్వయం యాతు సౌమిత్రిర్బలేన మహతా వృతః
రఘునందనా, నేను చెప్పబోయే మేలైన మాటలు విను; సౌమిత్రి గొప్ప సైన్యంతో బలంగా వెళ్లాలి.
నికుమ్భిలాయాం సమ్ప్రాప్తం హన్తుం రావణిమాహవే। ధనుర్మణ్డలనిర్ముక్తైరాశీవిషవిషోపమైః
నికుంభిలకు చేరుకొని, యుద్ధంలో రావణుని కుమారుడిని, పాముల విషానికి సమానమైన బాణాలతో ధనుర్విద్య ద్వారా హతమర్చాలి.
శరైర్హన్తుం మహేష్వాసో రావణిం సమితింజయః। తేన వీరేణ తపసా వరదానాత్ స్వయంభువః। అస్త్రం బ్రహ్మశిరః ప్రాప్తం కామగాశ్చ తురఙ్గమాః
ఆ మహాశారధి, యుద్ధవిజేత, రావణుని కుమారుడిని బాణాలతో సంహరించాలి; ఎందుకంటే ఆ వీరుడు తపస్సుతో, స్వయంభువుని వరంతో బ్రహ్మశిరస్త్రాన్ని, కావలసిన చోటికి వెళ్లే కాళ్లను పొందాడు.
స ఏష కిల సైన్యేన ప్రాప్తః కిల నికుమ్భిలామ్। యద్యుత్తిష్ఠేత్ కృతం కర్మ హతాన్ సర్వాంశ్చ విద్ధి నః
అతడు తన సేనతో కలిసి నికుంభిలకు చేరుకున్నాడని అంటారు. అతడు తన కార్యాన్ని పూర్తిచేస్తే, మనమందరం చనిపోయినవారితో సమానమే అని తెలుసుకో.
నికుమ్భిలామసమ్ప్రాప్తమకృతాగ్నిం చ యో రిపుః। త్వామాతతాయినం హన్యాదిన్ద్రశత్రో స తే వధః
విపక్షి నికుంభిలను చేరకముందు, అగ్నికార్యాన్ని చేయకముందే నీవు అతడిని చంపితే, ఇంద్రశత్రువా, అది నిజమైన వధమే.
వరో దత్తో మహాబాహో సర్వలోకేశ్వరేణ వై। ఇత్యేవం విహితో రాజన్ వధస్తస్యైష ధీమతః
మహాబాహువా! సర్వలోకాధిపతి ఇచ్చిన వరం ప్రకారం, రాజా! ఆ జ్ఞానికి ఇదే వధమార్గంగా నిర్ణయించబడింది.
వధాయేన్ద్రజితో రామ సందిశస్వ మహాబలమ్। హతే తస్మిన్ హతం విద్ధి రావణం ససుహృద్గణమ్
ఇంద్రజిత్తిని సంహరించేందుకు మహాబలమైన సేనను సిద్ధం చేయమని ఆదేశించు రామా! అతడు చనిపోతే, రావణుడు, అతని మిత్రులు కూడా నశించినట్టే.
విభీషణవచః శ్రుత్వా రామో వాక్యమథాబ్రవీత్। జానామి తస్య రౌద్రస్య మాయాం సత్యపరాక్రమ
విభీషణుని మాటలు విని రాముడు ఇలా అన్నాడు: ఆ క్రూరుడి మాయలు, నిజమైన పరాక్రమాన్ని నాకు తెలుసు.
స హి బ్రహ్మాస్త్రవిత్ ప్రాజ్ఞో మహామాయో మహాబలః। కరోత్యసంజ్ఞాన్ సంగ్రామే దేవాన్ సవరుణానపి
అతడు బ్రహ్మాస్త్రంలో నిపుణుడు, జ్ఞానవంతుడు, గొప్ప మాయలు, బలంతో కూడినవాడు. యుద్ధంలో దేవతల్ని, వరుణునితో సహా, జ్ఞానశక్తిని కోల్పోయేలా చేస్తాడు.
తస్యాన్తరిక్షే చరతః సరథస్య మహాయశః। న గతిర్జ్ఞాయతే వీర సూర్యస్యేవాభ్రసమ్ప్లవే
అతడు రథంపై ఆకాశంలో సంచరిస్తున్నప్పుడు, మహాప్రతాపుడా! అతని దారి ఎవరూ గుర్తించలేరు. అది మేఘాల్లో దాగిన సూర్యునిలా ఉంటుంది.
రాఘవస్తు రిపోర్జ్ఞాత్వా మాయావీర్యం దురాత్మనః। లక్ష్మణం కీర్తిసమ్పన్నమిదం వచనమబ్రవీత్
రాఘవుడు ఆ దుష్టశత్రువు మాయా బలాన్ని తెలుసుకుని, కీర్తిశాలి లక్ష్మణునికి ఇలా అన్నాడు.
యద్ వానరేన్ద్రస్య బలం తేన సర్వేణ సంవృతః। హనూమత్ప్రముఖైశ్చైవ యూథపైః సహ లక్ష్మణ
లక్ష్మణా! వానరరాజు సర్వసేనతో, హనుమంతుడు మొదలైన యూతపతులతో కలిసి యుద్ధానికి వెళ్ళు.
జామ్బవేనర్క్షపతినా సహ సైన్యేన సంవృతః। జహి తం రాక్షససుతం మాయాబలసమన్వితమ్
జాంబవంతుడు, రక్షపతితో కూడిన సేనతో కలిసి, మాయా బలంతో ఉన్న ఆ రాక్షసుని కుమారుడిని సంహరించు.