ఇమాం హత్వా తతో రామం లక్ష్మణం త్వాం చ వానర। సుగ్రీవం చ వధిష్యామి తం చానార్యం విభీషణమ్
ఈమెను చంపాక, ఆ తర్వాత రాముడిని, లక్ష్మణుడిని, నిన్ను వానరుడా, సుగ్రీవుని, ఆ నీచుడైన విభీషణుని కూడా చంపేస్తాను.
న హన్తవ్యాః స్త్రియశ్చేతి యద్ బ్రవీషి ప్లవంగమ। పీడాకరమమిత్రాణాం యచ్చ కర్తవ్యమేవ తత్
స్త్రీలను చంపకూడదని నువ్వు అంటున్నావు వానరుడా. కానీ శత్రువులకు బాధ కలిగించేది ఏదైనా చేయాలి.
తమేవముక్త్వా రుదతీం సీతాం మాయామయీం చ తామ్। శితధారేణ ఖడ్గేన నిజఘానేన్ద్రజిత్ స్వయమ్
అలా చెప్పి, ఇంద్రజిత్ తానే, ఏడుస్తున్న మాయాసీతను, పదునైన ఖడ్గంతో పొడిచాడు.
యజ్ఞోపవీతమార్గేణ ఛిన్నా తేన తపస్వినీ। సా పృథివ్యాం పృథుశ్రోణీ పపాత ప్రియదర్శనా
ఆ తపస్సు చేసే స్త్రీ, యజ్ఞోపవీత మార్గంలో ఖడ్గంతో కోసబడింది. విశాలమైన నడుముతో, అందంగా కనిపించే ఆమె భూమిపై పడిపోయింది.
తామిన్ద్రజిత్ స్త్రియం హత్వా హనూమన్తమువాచ హ। మయా రామస్య పశ్యేమాం ప్రియాం శస్త్రనిషూదితామ్। ఏషా విశస్తా వైదేహీ నిష్ఫలో వః పరిశ్రమః
ఆ స్త్రీని చంపిన తర్వాత, ఇంద్రజిత్ హనుమంతునితో ఇలా అన్నాడు: 'ఇదిగో, రాముని ప్రియమైన వేదేహి నా ఆయుధంతో పడిపోయింది. మీ ప్రయత్నం వృథా.'
తతః ఖడ్గేన మహతా హత్వా తామిన్ద్రజిత్స్వయమ్। హృష్టః స రథమాస్థాయ ననాద చ మహాస్వనమ్
తర్వాత ఇంద్రజిత్, గొప్ప ఖడ్గంతో ఆమెను చంపి, ఆనందంతో తన రథంపై ఎక్కి, పెద్ద శబ్దంతో గర్జించాడు.
వానరాః శుశ్రువుః శబ్దమదూరే ప్రత్యవస్థితాః। వ్యాదితాస్యస్య నదతస్తద్దుర్గం సంశ్రితస్య తు
దగ్గరలోనే ఉన్న వానరులు, అతడు ఆ కోటలో ఆశ్రయమై, నోరు విప్పి గర్జిస్తున్న శబ్దాన్ని విన్నారు.
తథా తు సీతాం వినిహత్య దుర్మతిః ప్రహృష్టచేతాః స బభూవ రావణిః। తం హృష్టరూపం సముదీక్ష్య వానరా విషణ్ణరూపాః సమభిప్రదుద్రువుః
అలా సీతను చంపిన ఆ దుష్టుడు రావణుడు కుమారుడు ఎంతో ఆనందంగా మారాడు. అతడిని అలా ఉల్లాసంగా చూసి, వానరులు విచారంతో అన్ని దిశలా పారిపోయారు.
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయే ఆదికావ్యే యుద్ధకాణ్డే ఏకాశీతితమః సర్గః
ఇలా శ్రీమద్రామాయణంలో వాల్మీకి రచించిన యుద్ధకాండలో ఎనభై ఒకటవ సర్గ ముగిసింది.
thumb|ద్వ్యశీతతమః సర్గః శ్రూయతామ్|center శ్రీమద్వాల్మీకియరామాయణే యుద్ధకాణ్డే ద్వ్యశీతతమః సర్గః ॥౬-
ఇప్పుడు శ్రీమద్వాల్మీకి రామాయణ యుద్ధకాండలో ఎనభై రెండవ సర్గను వినండి.
శ్రుత్వా తు భీమనిర్హ్రాదం శక్రాశనిసమస్వనమ్। వీక్ష్యమాణా దిశః సర్వా దుద్రువుర్వానరా భృశమ్
ఇంద్రుడు కొడిచే మెరుపు మాదిరిగా భయంకరమైన గర్జన విని, వానరులు అన్ని దిశల్లో చూసుకుంటూ భయంతో పరుగెత్తారు.
తానువాచ తతః సర్వాన్ హనూమాన్ మారుతాత్మజః। విషణ్ణవదనాన్ దీనాంస్త్రస్తాన్ విద్రవతః పృథక్
అప్పుడు వాయుపుత్రుడైన హనుమంతుడు, ముఖాలు దిగులుగా, భయంతో విడివిడిగా పారిపోతున్న ఆ వానరులందరినీ ఉద్దేశించి ఇలా అన్నాడు.
కస్మాద్ విషణ్ణవదనా విద్రవధ్వం ప్లవంగమాః। త్యక్తయుద్ధసముత్సాహాః శూరత్వం క్వ ను వో గతమ్
ఏమిటి, మీ ముఖాలు ముసురిపోయి, యుద్ధానికి ధైర్యం వదిలేసి, మీరు పారిపోతున్నారు? మీ వీరత్వం ఎక్కడికి పోయింది, వానరులారా?
పృష్ఠతోఽనువ్రజధ్వం మామగ్రతో యాన్తమాహవే। శూరైరభిజనోపేతైరయుక్తం హి నివర్తితుమ్
నేను ముందుకు యుద్ధానికి వెళ్తున్నప్పుడు, మీరు నన్ను వెనక నుండి అనుసరించండి. ధైర్యవంతులు, మంచి వంశంలో పుట్టినవారు వెనక్కి తిరిగి పారిపోవడం సరికాదు.
ఏవముక్తాః సుసంక్రుద్ధా వాయుపుత్రేణ ధీమతా। శైలశృఙ్గాన్ ద్రుమాంశ్చైవ జగృహుర్హృష్టమానసాః
వాయుపుత్రుడు ఇలా చెప్పగానే, వానరులు కోపంతో ఉప్పొంగిపోయి, హర్షంతో గిరిపర్వత శిఖరాలు, చెట్లు పట్టుకున్నారు.
అభిపేతుశ్చ గర్జన్తో రాక్షసాన్ వానరర్షభాః। పరివార్య హనూమన్తమన్వయుశ్చ మహాహవే
వానరులలో అగ్రగణ్యులు గర్జిస్తూ రాక్షసులపై దూకారు. హనుమంతుడిని చుట్టుముట్టి, అతడిని అనుసరిస్తూ గొప్ప యుద్ధంలో ప్రవేశించారు.
స తైర్వానరముఖ్యైస్తు హనూమాన్ సర్వతో వృతః। హుతాశన ఇవార్చిష్మానదహచ్ఛత్రువాహినీమ్
అలా అగ్రవానరులతో四వైపులా చుట్టుముట్టబడి, హనుమంతుడు అగ్నిలా జ్వలిస్తూ శత్రు సైన్యాన్ని కాల్చివేశాడు.
స రాక్షసానాం కదనం చకార సుమహాకపిః। వృతో వానరసైన్యేన కాలాన్తకయమోపమః
అతిపెద్ద వానరుడు, వానర సైన్యంతో చుట్టుముట్టబడి, కాలాంతకుడి వలె రాక్షసులను సంహరించాడు.
స తు శోకేన చావిష్టః కోపేన మహతా కపిః। హనూమాన్ రావణిరథే మహతీం పాతయచ్ఛిలామ్
అప్పుడు హనుమంతుడు, గొప్ప దుఃఖంతో, కోపంతో రావణుని రథంపై పెద్ద రాయిని విసిరాడు.
తామాపతన్తీం దృష్ట్వైవ రథః సారథినా తదా। విధేయాశ్వసమాయుక్తః విదూరమపవాహితః
ఆ రాయి పడుతున్నదని గమనించిన రథసారధి, మంచి గుర్రాలతో కలిసిన రథాన్ని త్వరగా దూరంగా తీసుకెళ్లాడు.
తమిన్ద్రజితమప్రాప్య రథస్థం సహసారథిమ్। వివేశ ధరణీం భిత్త్వా సా శిలా వ్యర్థముద్యతా
ఆ రాయి, రథంలో ఉన్న ఇంద్రజిత్తును తాకకుండా, భూమిని చీల్చి లోపలికి పోయింది. దాని ప్రయత్నం వృథా అయింది.
పతితాయాం శిలాయాం తు వ్యథితా రక్షసాం చమూః। నిపతన్త్యా చ శిలయా రాక్షసా మథితా భృశమ్
ఆ రాయి పడగానే రాక్షస సైన్యం కుదేలయ్యింది. ఆ రాయి పడిపోతూ చాలామంది రాక్షసులను తీవ్రంగా నలిపేసింది.
తమభ్యధావన్ శతశో నదన్తః కాననౌకసః। తే ద్రుమాంశ్చ మహాకాయా గిరిశృఙ్గాణి చోద్యతాః
అప్పుడు వందలాది అడవి వాసి వానరులు గర్జిస్తూ అతనిపై దూకారు. వారు చెట్లు, పర్వత శిఖరాలు ఎత్తిపట్టుకుని వచ్చారు.
క్షిపన్తీన్ద్రజితం సంఖ్యే వానరా భీమవిక్రమాః। వృక్షశైలమహావర్షం విసృజన్తః ప్లవంగమాః
యుద్ధంలో భయంకరమైన వానరులు ఇంద్రజిత్తుపై చెట్లు, కొండలు, భారీ వర్షంలా ఆయుధాలు విసిరారు.
శత్రూణాం కదనం చక్రుర్నేదుశ్చ వివిధైః స్వనైః। వానరైస్తైర్మహాభీమైర్ఘోరరూపా నిశాచరాః
వారు శత్రువులను సంహరించి, విభిన్నమైన శబ్దాలతో గర్జించారు. ఆ భయంకరమైన రాత్రివాసులను వీర వానరులు బలంగా కొట్టారు.
వీర్యాదభిహతా వృక్షైర్వ్యచేష్టన్త రణక్షితౌ। స సైన్యమభివీక్ష్యాథ వానరార్దితమిన్ద్రజిత్
వానరుల బలంతో, వారి చెట్లతో కొట్టబడి రాక్షసులు యుద్ధభూమిలో నొప్పితో తిప్పారు. అప్పుడు ఇంద్రజిత్తు తన సైన్యం వానరుల చేత బాధపడుతున్నదని చూసాడు.
ప్రగృహీతాయుధః క్రుద్ధః పరానభిముఖో యయౌ। స శరౌఘానవసృజన్ స్వసైన్యేనాభిసంవృతః
అతడు ఆయుధాలు పట్టుకుని, కోపంతో శత్రువుల వైపు తిరిగి, తన సైన్యంతో కలిసి బాణాల వర్షాన్ని వదిలాడు.
జఘాన కపిశార్దూలాన్ సుబహూన్ దృఢవిక్రమః। శూలైరశనిభిః ఖడ్గైః పట్టిశైః శూలముద్గరైః
దృఢమైన పరాక్రమంతో, అతడు అనేక కపిశార్దూలులను కటారాలు, గదలు, ఖడ్గాలు, పటిషాలు, కఠినమైన ఆయుధాలతో చంపాడు.
తే చాప్యనుచరాంస్తస్య వానరా జఘ్నురాహవే। సుస్కన్ధవిటపైః శైలైః శిలాభిశ్చ మహాబలః
అయితే, మహాబలశాలి వానరులు కూడా అతని అనుచరులను యుద్ధంలో బలమైన కొమ్మలు, చెట్లు, కొండలు, రాళ్లతో చంపారు.
హనూమాన్ కదనం చక్రే రక్షసాం భీమకర్మణామ్। సంనివార్య పరానీకమబ్రవీత్ తాన్ వనౌకసః
హనుమంతుడు భయంకరమైన పనులు చేసే రాక్షసులను సంహరించాడు. శత్రు సైన్యాన్ని అడ్డగించి, అడవి వాసులకు ఇలా చెప్పాడు.