కుపితశ్చ తదా తత్ర కిం కార్యమితి చిన్తయన్। ఆదిదేశాథ సంక్రుద్ధో రణాయేన్ద్రజితం సుతమ్
అప్పుడు కోపంతో 'ఇప్పుడు ఏమి చేయాలి?' అని ఆలోచిస్తూ, రావణుడు తన కుమారుడు ఇంద్రజిత్తును యుద్ధానికి పంపమని ఆజ్ఞాపించాడు.
జహి వీర మహావీర్యౌ భ్రాతరౌ రామలక్ష్మణౌ। అదృశ్యో దృశ్యమానో వా సర్వథా త్వం బలాధికః
వీరా! నీవు ఎంత బలవంతుడివో, కనబడినా కనబడకపోయినా రాముడు, లక్ష్మణుడు అనే వీరులను సంహరించు. నీవు అన్ని విధాలా వారికంటే శక్తివంతుడివి.
త్వమప్రతిమకర్మాణమిన్ద్రం జయసి సంయుగే। కిం పునర్మానుషౌ దృష్ట్వా న వధిష్యసి సంయుగే
నీ కార్యాలకు సమానం లేను. నీవు యుద్ధంలో ఇంద్రునికే గెలుస్తావు. మరి ఈ మానవులను చూసి యుద్ధంలో నీవు వారిని సంహరించలేవా?
తథోక్తో రాక్షసేన్ద్రేణ ప్రతిగృహ్య పితుర్వచః। యజ్ఞభూమౌ స విధివత్ పావకం జుహువేన్ద్రజిత్
రాక్షసాధిపతి రావణుడు ఇలా చెప్పగా, ఇంద్రజిత్ తండ్రి మాటను అంగీకరించి, యజ్ఞస్థలంలో విధిగా అగ్నికి హోమం చేశాడు.
జుహ్వతశ్చాపి తత్రాగ్నిం రక్తోష్ణీషధరాః స్త్రియః। ఆజగ్ముస్తత్ర సమ్భ్రాన్తా రాక్షస్యో యత్ర రావణిః
అతడు అగ్నికి హోమం చేస్తుండగా, ఎర్రటి తలపట్టీలు ధరించిన రాక్షసస్త్రియలు కలవరంతో అక్కడికి వచ్చారు, అక్కడ రావణుని కుమారుడు ఉన్నాడు.
శస్త్రాణి శరపత్రాణి సమిధోఽథ బిభీతకాః। లోహితాని చ వాసాంసి స్రువం కార్ష్ణాయసం తథా
వారు ఆయుధాలు, బాణాల పక్షాలు, యజ్ఞంలో వేసే దారచెక్కలు, బిభీతక ఫలాలు, ఎర్రని వస్త్రాలు, నల్ల ఇనుపంతో చేసిన హోమపు చెంబు తీసుకొచ్చారు.
సర్వతోఽగ్నిం సమాస్తీర్య శరపత్రైః సతోమరైః। ఛాగస్య సర్వకృష్ణస్య గలం జగ్రాహ జీవతః
అగ్నిని చుట్టూ బాణాల పక్షాలు, కత్తులు పరచి, ఆ తరువాత పూర్తిగా నల్లని జీవంతమైన మేక గొంతు పట్టాడు.
సకృద్ధోమసమిద్ధస్య విధూమస్య మహార్చిషః। బభూవుస్తాని లిఙ్గాని విజయం దర్శయన్తి చ
ఒకసారి హోమం జరిగి, పొగలేని అగ్ని పెద్ద జ్వాలలతో మండిపోతుండగా, విజయ సూచకమైన శుభసూచకాలు కనిపించాయి.
ప్రదక్షిణావర్తశిఖస్తప్తహాటకసంనిభః। హవిస్తత్ ప్రతిజగ్రాహ పావకః స్వయముత్థితః
కుడివైపు తిరిగే జ్వాలలతో, కరిగిన బంగారంలా మెరిసే అగ్ని, తానే పైకి లేచి, ఆ హవిస్సును స్వీకరించింది.
హుత్వాగ్నిం తర్పయిత్వాథ దేవదానవరాక్షసాన్। ఆరురోహ రథశ్రేష్ఠమన్తర్ధానగతం శుభమ్
అగ్నికి హోమం చేసి, దేవతలు, దానవులు, రాక్షసులను తృప్తిపరిచిన తరువాత, ఇంద్రజిత్ అద్భుతమైన, కనబడని మంచి రథంపై ఎక్కాడు.
స వాజిభిశ్చతుర్భిస్తు బాణైస్తు నిశితైర్యుతః। ఆరోపితమహాచాపః శుశుభే స్యన్దనోత్తమః
నాలుగు గుఱ్ఱాలు లాగుతున్న, పదునైన బాణాలతో కూడిన, గొప్ప విల్లు ఎక్కించిన ఆ అద్భుత రథం ఎంతో ప్రకాశంగా మెరిసింది.
జాజ్వల్యమానో వపుషా తపనీయపరిచ్ఛదః। మృగైశ్చన్ద్రార్ధచన్ద్రైశ్చ స రథః సమలంకృతః
బంగారు అలంకారాలతో, జింకలు, అర్ధచంద్రాలు, పౌర్ణమి చంద్రాల చిత్రాలతో అలంకరించబడిన ఆ రథం రూపంలో వెలుగునిచ్చింది.
జామ్బూనదమహాకమ్బుర్దీప్తపావకసంనిభః। బభూవేన్ద్రజితః కేతుర్వైదూర్యసమలంకృతః
పసిడి గొప్ప దండతో, అగ్నిలా జ్వలిస్తూ, వైడూర్య రత్నాలతో అలంకరించబడిన ఇంద్రజిత్ ధ్వజం ఎంతో ప్రకాశంగా కనిపించింది.
తేన చాదిత్యకల్పేన బ్రహ్మాస్త్రేణ చ పాలితః। స బభూవ దురాధర్షో రావణిః సుమహాబలః
ఆ బ్రహ్మాస్త్ర రక్షణతో, సూర్యునిలా ప్రకాశిస్తూ, రావణుని మహాబలుడు ఎవ్వరూ ఎదుర్కోలేని వాడిగా మారాడు.
సోఽభినిర్యాయ నగరాదిన్ద్రజిత్ సమితింజయః। హుత్వాగ్నిం రాక్షసైర్మన్త్రైరన్తర్ధానగతోఽబ్రవీత్
తరువాత యుద్ధ విజేత అయిన ఇంద్రజిత్ నగరం విడిచి వెళ్లి, రాక్షస మంత్రాలతో అగ్ని హోమం చేసి, కనిపించకుండా ఇలా అన్నాడు.
అద్య హత్వా రణే యౌ తౌ మిథ్యా ప్రవ్రజితౌ వనే। జయం పిత్రే ప్రదాస్యామి రావణాయ రణేఽధికమ్
"ఈ రోజు అరణ్యంలో తపస్సు చేస్తున్నట్టు నటించే ఆ ఇద్దరిని యుద్ధంలో చంపి, నా తండ్రి రావణుడికి గొప్ప విజయాన్ని అందిస్తాను."
అద్య నిర్వానరాముర్వీం హత్వా రామం చ లక్ష్మణమ్। కరిష్యే పరమాం ప్రీతిమిత్యుక్త్వాన్తరధీయత
"ఈ రోజు రాముడిని, లక్ష్మణుడిని చంపి, భూమిని శత్రువులేని దిగా చేసి, పరమానందాన్ని పొందుతాను," అని చెప్పి, అతడు కనపడకుండా పోయాడు.
ఆపపాతాథ సంక్రుద్ధో దశగ్రీవేణ చోదితః। తీక్ష్ణకార్ముకనారాచైస్తీక్ష్ణస్త్విన్ద్రరిపూ రణే
అప్పుడతడు, కోపంతో ఉన్న దశముఖుడైన రావణుడు ప్రేరేపించగా, పదునైన విల్లు, బాణాలతో యుద్ధానికి ఉత్సాహంగా దూసుకెళ్లాడు.
స దదర్శ మహావీర్యౌ నాగౌ త్రిశిరసావివ। సృజన్తావిషుజాలాని వీరౌ వానరమధ్యగౌ
అతడు, వానరుల మధ్య నిలబడి, మూడు తలల పాముల్లా బాణాల వర్షాన్ని వదులుతున్న ఇద్దరు మహావీరులను చూశాడు.
ఇమౌ తావితి సంచిన్త్య సజ్యం కృత్వా చ కార్ముకమ్। సంతతానేషుధారాభిః పర్జన్య ఇవ వృష్టిమాన్
"ఇవే వాళ్లు" అని అనుకుని, తన విల్లు సిద్ధం చేసి, మేఘం వర్షం కురిపించినట్టు, బాణాల వర్షాన్ని కురిపించాడు.
స తు వైహాయసరథో యుధి తౌ రామలక్ష్మణౌ। అచక్షుర్విషయే తిష్ఠన్ వివ్యాధ నిశితైః శరైః
ఆయన వైమానిక రథంలో యుద్ధం చేస్తూ, కనపడకుండా ఉండి, పదునైన బాణాలతో రాముడిని, లక్ష్మణుడిని గాయపరిచాడు.
తౌ తస్య శరవేగేన పరీతౌ రామలక్ష్మణౌ। ధనుషీ సశరే కృత్వా దివ్యమస్త్రం ప్రచక్రతుః
ఆయన బాణాల వేగానికి రాముడు, లక్ష్మణుడు బాగా బాధపడి, తమ విల్లు, బాణాలు సిద్ధం చేసి, దివ్యాస్త్రాన్ని ప్రయోగించారు.
ప్రచ్ఛాదయన్తౌ గగనం శరజాలైర్మహాబలౌ। తమస్త్రైః సూర్యసంకాశైర్నైవ పస్పర్శతుః శరైః
ఆ ఇద్దరు మహాబలులు బాణాల వర్షంతో ఆకాశాన్ని కప్పివేశారు; అయినా, సూర్యుడిలా ప్రకాశించే ఆయుధాలతో, వారిని బాణాలు తాకలేకపోయాయి.
స హి ధూమాన్ధకారం చ చక్రే ప్రచ్ఛాదయన్నభః। దిశశ్చాన్తర్దధే శ్రీమాన్ నీహారతమసా వృతాః
అతడు పొగతో, చీకటితో ఆకాశాన్ని కప్పి, దిక్కులను మాయచేసి, మబ్బు, చీకటితో ఆ ప్రాంతాన్ని దాచేశాడు.
నైవ జ్యాతలనిర్ఘోషో న చ నేమిఖురస్వనః। శుశ్రువే చరతస్తస్య న చ రూపం ప్రకాశతే
అతడు సంచరిస్తున్నప్పుడు విల్లుల శబ్దం, చక్రాల గర్జన వినిపించలేదు; అతని రూపం కూడా ఎవరికీ కనపడలేదు.
ఘనాన్ధకారే తిమిరే శిలావర్షమివాద్భుతమ్। స వవర్ష మహాబాహుర్నారాచశరవృష్టిభిః
మొత్తం చీకటిలో, రాళ్ల వర్షంలా, ఆ మహాబాహువు నారాచ బాణాలతో ఘోరమైన వర్షాన్ని కురిపించాడు.
స రామం సూర్యసంకాశైః శరైర్దత్తవరైర్భృశమ్। వివ్యాధ సమరే క్రుద్ధః సర్వగాత్రేషు రావణిః
రావణుని కుమారుడు యుద్ధంలో కోపంతో, సూర్యుడిలా మెరిసే వరబాణాలతో రాముని శరీరమంతా తీవ్రంగా గాయపరిచాడు.
తౌ హన్యమానౌ నారాచైర్ధారాభిరివ పర్వతౌ। హేమపుఙ్ఖాన్ నరవ్యాఘ్రౌ తిగ్మాన్ ముముచతుః శరాన్
ఆ ఇద్దరు నరవ్యాఘ్రులు, నారాచ బాణాల వర్షానికి కొండల్లా తట్టుకుని, బంగారు పుంఖాలతో పదునైన బాణాలను వదిలారు.
అన్తరిక్షే సమాసాద్య రావణిం కఙ్కపత్రిణః। నికృత్య పతగా భూమౌ పేతుస్తే శోణితాప్లుతాః
ఆకాశంలో రావణుడిని తాకిన పక్షిపక్షాల్లాంటి బాణాలు, అతడు వాటిని నరికేసి, రక్తంలో తడిసి భూమిపై పడిపోయాయి.
అతిమాత్రం శరౌఘేణ దీప్యమానౌ నరోత్తమౌ। తానిషూన్ పతతో భల్లైరనేకైర్విచకర్తతుః
బాణాల వర్షంలో మెరిసిపోతున్న ఆ ఇద్దరు మహోన్నతులు, పడిపోతున్న ఆ బాణాలను అనేక విశాలమైన భల్లాలతో నరికివేశారు.