తం దృష్ట్వా పతితం భూమౌ ఖడ్గం ముసలసంనిభమ్। ముష్టిం సంవర్తయామాస వజ్రకల్పం మహాబలః
అతడు నేలపై పడిపోతున్నట్టు చూసి, మహాబలుడు తన ముష్టిని వజ్రంలా గట్టిగా మడిచాడు, అది ఖడ్గం, ముసలంతో సమానం.
స లలాటే మహావీర్యమఙ్గదం వానరర్షభమ్। ఆజఘాన మహాతేజాః స ముహూర్తం చచాల హ
అప్పుడా మహావీరుడు, మహాతేజస్వి అంగదుడు, వానరులలో అగ్రగణ్యుడు, అతని ముష్టిపాటుతో నుదుటపై బలంగా తగిలి, కొంతసేపు తూలాడు.
స సంజ్ఞాం ప్రాప్య తేజస్వీ వాలిపుత్రః ప్రతాపవాన్। ప్రజఙ్ఘస్య శిరః కాయాత్ పాతయామాస ముష్టినా
తనకు మళ్లీ జ్ఞానం వచ్చాక, తేజోవంతుడైన వాలి కుమారుడు, తన ముష్టితో ప్రజఙ్ఘుడి తలను శరీరం నుంచి వేరు చేశాడు.
స యూపాక్షోఽశ్రుపూర్ణాక్షః పితృవ్యే నిహతే రణే। అవరుహ్య రథాత్ క్షిప్రం క్షీణేషుః ఖడ్గమాదదే
యుద్ధంలో తన మామయ్య చనిపోయినట్టు చూసి, యూపాక్షుడు కన్నీళ్లతో కళ్లు నిండిపోయి, వెంటనే రథం నుంచి దిగి, అలసిపోయినా ఖడ్గాన్ని తీసుకున్నాడు.
తమాపతన్తం సమ్ప్రేక్ష్య యూపాక్షం ద్వివిదస్త్వరన్। ఆజఘానోరసి క్రుద్ధో జగ్రాహ చ బలాద్ బలీ
యూపాక్షుడు ఎదురుగా పరుగెత్తుకుంటూ వస్తున్నట్టు చూసి, ద్వివిదుడు వేగంగా, కోపంతో అతని ఛాతిపై బలంగా కొట్టి, బలవంతంగా పట్టుకున్నాడు.
గృహీతం భ్రాతరం దృష్ట్వా శోణితాక్షో మహాబలః। ఆజఘాన మహాతేజా వక్షసి ద్వివిదం తతః
తన సోదరుడు పట్టుబడినట్టు చూసి, శోణితాక్షుడు గొప్ప బలంతో, మహాతేజస్వి ద్వివిదుని ఛాతిపై బలంగా కొట్టాడు.
స తతోఽభిహతస్తేన చచాల చ మహాబలః। ఉద్యతాం చ పునస్తస్య జహార ద్వివిదో గదామ్
ఆ దెబ్బతో ద్వివిదుడు తూలిపోయాడు. వెంటనే అతను ఎదుటివాడి చేతిలో ఉన్న గదను మళ్లీ లాక్కున్నాడు.
ఏతస్మిన్నన్తరే మైన్దో ద్వివిదాభ్యాశమాగమత్। యూపాక్షం తాడయామాస తలేనోరసి వీర్యవాన్
అంతలో మైందుడు ద్వివిదుని దగ్గరకు వచ్చి, ధైర్యంగా యూపాక్షుడిని తన తలంతో ఛాతిపై బలంగా కొట్టాడు.
తౌ శోణితాక్షయూపాక్షౌ ప్లవంగాభ్యాం తరస్వినౌ। చక్రతుః సమరే తీవ్రమాకర్షోత్పాటనం భృశమ్
శోణితాక్షుడు, యూపాక్షుడు అనే వేగవంతమైన వానరులు, యుద్ధంలో పరస్పరం భీకరంగా లాగుతూ, పీడిస్తూ పోరాడారు.
ద్వివిదః శోణితాక్షం తు విదదార నఖైర్ముఖే। నిష్పిపేష స వీర్యేణ క్షితావావిధ్య వీర్యవాన్
ద్వివిదుడు, శోణితాక్షుని ముఖాన్ని తన గోర్లు తో చీల్చి, తన బలంతో అతన్ని నేలపై పడేసి నుజ్జునుజ్జు చేశాడు.
యూపాక్షమభిసంక్రుద్ధో మైన్దో వానరపుఙ్గవః। పీడయామాస బాహుభ్యాం పపాత స హతః క్షితౌ
వానరులలో అగ్రగణ్యుడైన మైందుడు, యూపాక్షునిపై కోపంతో తన బాహువులతో బిగించి, అతన్ని చంపి నేలపై పడేసాడు.
హతప్రవీరా వ్యథితా రాక్షసేన్ద్రచమూస్తథా। జగామాభిముఖీ సా తు కుమ్భకర్ణాత్మజో యతః
వీరులు చనిపోవడంతో రాక్షసాధిపతికి చెందిన సైన్యం భయభ్రాంతులకు గురై, కుంభకర్ణుని కుమారుని వైపు తిరిగింది.
ఆపతన్తీం చ వేగేన కుమ్భస్తాం సాన్త్వయచ్చమూమ్। అథోత్కృష్టం మహావీర్యైర్లబ్ధలక్షైః ప్లవంగమైః
ఆ సైన్యం వేగంగా ముందుకు వస్తుండగా, కుంభుడు వారిని ఓదార్చి, మహా పరాక్రమశాలులైన లక్ష్యాన్ని చేరిన వానరులతో కలిసి ముందుకు నడిపించాడు.
నిపాతితమహావీరాం దృష్ట్వా రక్షశ్చమూం తదా। కుమ్భః ప్రచక్రే తేజస్వీ రణే కర్మ సుదుష్కరమ్
మహావీరులు పడిపోయిన రాక్షస సైన్యాన్ని చూసి, తేజస్సుతో మెరిసే కుంభుడు యుద్ధంలో చేయడం చాలా కష్టమైన కార్యాన్ని ఆచరించాడు.
స ధనుర్ధన్వినాం శ్రేష్ఠః ప్రగృహ్య సుసమాహితః। ముమోచాశీవిషప్రఖ్యాఞ్ఛరాన్ దేహవిదారణాన్
ధనుర్విద్యలో నిపుణుడైన అతడు, ధ్యానంతో తన విల్లు తీసుకుని, విషసర్పాలవంటి, శరీరాలను చీల్చగల బాణాలను వదిలాడు.
తస్య తచ్ఛుశుభే భూయః సశరం ధనురుత్తమమ్। విద్యుదైరావతార్చిష్మద్ద్వితీయేన్ద్రధనుర్యథా
అతని అద్భుతమైన విల్లు, బాణాలతో మెరిసిపోతూ, మెరుపులతో కూడిన ఇంద్రధనస్సు లాగా ప్రకాశించింది.
ఆకర్ణకృష్టముక్తేన జఘాన ద్వివిదం తదా। తేన హాటకపుఙ్ఖేన పత్రిణా పత్రవాససా
ఆ సమయంలో, బంగారు రెక్కలు గల బాణాన్ని పూర్తిగా లాగి వదిలి, కుంభుడు ద్వివిదుని గాయపరిచాడు.
సహసాభిహతస్తేన విప్రముక్తపదః స్ఫురన్। నిపపాత త్రికూటాభో విహ్వలన్ ప్లవగోత్తమః
ఆ బాణం అకస్మాత్తుగా తగిలి, అడుగులు తడబడుతూ, ద్వివిదుడు కొండ శిఖరంలా కంపించుతూ నేలపై పడిపోయాడు.
మైన్దస్తు భ్రాతరం తత్ర భగ్నం దృష్ట్వా మహాహవే। అభిదుద్రావ వేగేన ప్రగృహ్య విపులాం శిలామ్
మైందుడు, తన అన్నయ్య ద్వివిదుడు యుద్ధంలో గాయపడి పడిపోవడం చూసి, వేగంగా పెద్ద రాయిని పట్టుకుని పరుగెత్తాడు.
తాం శిలాం తు ప్రచిక్షేప రాక్షసాయ మహాబలః। బిభేద తాం శిలాం కుమ్భః ప్రసన్నైః పఞ్చభిః శరైః
ఆ మహాబలుడు ఆ రాయిని రాక్షసునిపై విసిరాడు. కుంభుడు ఐదు సరైన బాణాలతో ఆ రాయిని చీల్చేశాడు.
సంధాయ చాన్యం సుముఖం శరమాశీవిషోపమమ్। ఆజఘాన మహాతేజా వక్షసి ద్వివిదాగ్రజమ్
తర్వాత, విషసర్పంలాంటి మరో పదునైన బాణాన్ని అమర్చి, కుంభుడు ద్వివిదుని అన్నయ్యను ఛాతీలో గాయపరిచాడు.
స తు తేన ప్రహారేణ మైన్దో వానరయూథపః। మర్మణ్యభిహతస్తేన పపాత భువి మూర్చ్ఛితః
ఆ దెబ్బతో, వానరసేనాధిపతి మైందుడు ప్రాణాంతకంగా గాయపడి, భూమిపై మూర్చిపోయి పడిపోయాడు.
అఙ్గదో మాతులౌ దృష్ట్వా మథితౌ తు మహాబలౌ। అభిదుద్రావ వేగేన కుమ్భముద్యతకార్ముకమ్
తన ఇద్దరు మామలు బలహీనమై పడిపోవడం చూసి, వాలి కుమారుడు అంగదుడు, విల్లు ఎత్తుకున్న కుంభుని వైపు వేగంగా పరుగెత్తాడు.
తమాపతన్తం వివ్యాధ కుమ్భః పఞ్చభిరాయసైః। త్రిభిశ్చాన్యైః శితైర్బాణైర్మాతంగమివ తోమరైః। సోఽఙ్గదం బహుభిర్బాణైః కుమ్భో వివ్యాధ వీర్యవాన్
అంగదుడు దూసుకొస్తుండగా, కుంభుడు ఐదు ఇనుప బాణాలతో అతన్ని గాయపరిచాడు. మరో మూడు పదునైన బాణాలతో, ఏనుగును తోమరాలతో కొట్టినట్టు గాయపరిచాడు. అంగదుడిని అనేక బాణాలతో గాయపరిచాడు.
అకుణ్ఠధారైర్నిశితైస్తీక్ష్ణైః కనకభూషణైః। అఙ్గదః ప్రతివిద్ధాఙ్గో వాలిపుత్రో న కమ్పతే
పదునైన, బంగారు అలంకరణలతో ఉన్న బాణాలు శరీరాన్ని చీల్చినా, వాలి కుమారుడు అంగదుడు కదలకుండా నిలిచిపోయాడు.
శిలాపాదపవర్షాణి తస్య మూర్ధ్ని వవర్ష హ। స ప్రచిచ్ఛేద తాన్ సర్వాన్ బిభేద చ పునః శిలాః
అంగదుడు రాళ్లు, చెట్లు కుంభుడి తలపై వర్షంలా వర్షించాడు. కానీ కుంభుడు వాటిని అన్నింటినీ కోసి, రాళ్లను మళ్లీ చీల్చేశాడు.
కుమ్భకర్ణాత్మజః శ్రీమాన్ వాలిపుత్రసమీరితాన్। ఆపతన్తం చ సమ్ప్రేక్ష్య కుమ్భో వానరయూథపమ్
కుంభకర్ణుని కుమారుడైన కుంభుడు, వాలి కుమారుడు అంగదుడు వానరసేనాధిపతివల్ల వేగంగా దూసుకొస్తున్నాడని చూసి, అతనిపైన దృష్టిపెట్టాడు.
భ్రువౌ వివ్యాధ బాణాభ్యాముల్కాభ్యామివ కుఞ్జరమ్। తస్య సుస్రావ రుధిరం పిహితే చాస్య లోచనే
కుంభుడు రెండు పదునైన బాణాలతో అంగదుని కనుబొమ్మలపై గట్టిగా వదిలాడు. అవి ఉల్కలు పడినట్టు ఏనుగుపై పడినట్టు బలంగా తాకాయి. దాంతో రక్తం కారింది, అంగదుని కళ్ళు మూసుకుపోయాయి.
అఙ్గదః పాణినా నేత్రే పిధాయ రుధిరోక్షితే। సాలమాసన్నమేకేన పరిజగ్రాహ పాణినా
అంగదుడు తన చేతితో రక్తంతో నిండిన కళ్లను కప్పుకుని, ఇంకో చేతితో పక్కన ఉన్న శాల వృక్షాన్ని గట్టిగా పట్టుకున్నాడు.
సమ్పీడ్యోరసి సస్కన్ధం కరేణాభినివేశ్య చ। కించిదభ్యవనమ్యైనమున్మమాథ మహారణే
ఆ వృక్షాన్ని తన చేతితో బలంగా పట్టుకుని, ఛాతీకి, భుజానికి నొక్కి, కొంత వంగి, దాన్ని భీకర యుద్ధంలో పెనవేసుకున్నాడు.