హిమవచ్ఛిఖరాణీవ దహ్యమానాని సర్వశః। హర్మ్యాగ్రైర్దహ్యమానైశ్చ జ్వాలాప్రజ్వలితైరపి
హిమవంతపు శిఖరాలు పూర్తిగా అగ్నిలో కాలిపోతున్నట్టు, పైకప్పులు అగ్ని జ్వాలల్లో మండిపోతున్నాయి.
రాత్రౌ సా దృశ్యతే లఙ్కా పుష్పితైరివ కింశుకైః। హస్త్యధ్యక్షైర్గజైర్ముక్తైర్ముక్తైశ్చ తురగైరపి। బభూవ లఙ్కా లోకాన్తే భ్రాన్తగ్రాహ ఇవార్ణవః
రాత్రి సమయం లో, ఆ లంకా పుష్పించిన కింశుక పువ్వులతో అలంకరించినట్టు కనిపించింది; గజాధ్యక్షులు విడిచిన ఏనుగులు, గుర్రాలు స్వేచ్ఛగా తిరుగుతూ, ప్రపంచాంతంలో కల్లోలమైన సముద్రంలా లంకా మారింది.
అశ్వం ముక్తం గజో దృష్ట్వా క్వచిద్ భీతోఽపసర్పతి। భీతో భీతం గజం దృష్ట్వా క్వచిదశ్వో నివర్తతే
విడిచిన గుర్రాన్ని చూసి ఏనుగు ఎక్కడో భయంతో వెనక్కి వెళ్లేది; భయపడుతున్న ఏనుగును చూసి గుర్రం కూడా ఎక్కడో భయంతో తిరిగి పోయేది.
లఙ్కాయాం దహ్యమానాయాం శుశుభే చ మహోదధిః। ఛాయాసంసక్తసలిలో లోహితోద ఇవార్ణవః
లంకా మండుతున్నప్పుడు, గొప్ప సముద్రం కూడా నీడలతో కలిసిన నీటితో, ఎర్రటి సముద్రంలా మెరిసింది.
సా బభూవ ముహూర్తేన హరిభిర్దీపితా పురీ। లోకస్యాస్య క్షయే ఘోరే ప్రదీప్తేవ వసున్ధరా
ఒక క్షణంలోనే, ఆ నగరాన్ని వానరులు అగ్నితో మండించగా, ఈ లోకం అంతా నాశనమవుతున్నట్టు భూమి మండిపోతున్నట్టు కనిపించింది.
నారీజనస్య ధూమేన వ్యాప్తస్యోచ్చైర్వినేదుషః। స్వనో జ్వలనతప్తస్య శుశ్రువే శతయోజనమ్
పొగతో కప్పబడిన ఆడవాళ్ల అరుపులు, మండుతున్న అగ్నిశబ్దంతో కలసి, వంద యోజనల దూరం వరకు వినిపించాయి.
ప్రదగ్ధకాయానపరాన్ రాక్షసాన్ నిర్గతాన్ బహిః। సహసా హ్యుత్పతన్తి స్మ హరయోఽథ యుయుత్సవః
అందులో, శరీరాలు కాలిన రాక్షసులు బయటకు వచ్చారు. యుద్ధానికి ఉత్సాహంగా ఉన్న వానరులు ఒక్కసారిగా వారిపై దూకారు.
ఉద్ఘుష్టం వానరాణాం చ రాక్షసానాం చ నిఃస్వనమ్। దిశో దశ సముద్రం చ పృథివీం చ వ్యనాదయత్
వానరులు, రాక్షసులు చేసిన అరుపులు పదివైపులా, సముద్రాన్ని, భూమిని మారుమోగించాయి.
విశల్యౌ చ మహాత్మానౌ తావుభౌ రామలక్ష్మణౌ। అసమ్భ్రాన్తౌ జగృహతుస్తే ఉభే ధనుషీ వరే
అప్పుడా మహాత్ములు రాముడు, లక్ష్మణుడు ఇద్దరూ గాయపడకుండా, భయపడకుండా గొప్ప విల్లు పట్టుకున్నారు.
తతో విస్ఫారయామాస రామశ్చ ధనురుత్తమమ్। బభూవ తుములః శబ్దో రాక్షసానాం భయావహః
తర్వాత రాముడు తన గొప్ప విల్లు బిగించగా, భయంకరమైన శబ్దం వినిపించి, రాక్షసులకు భయాన్ని కలిగించింది.
అశోభత తదా రామో ధనుర్విస్ఫారయన్ మహత్। భగవానివ సంక్రుద్ధో భవో వేదమయం ధనుః
ఆ సమయంలో రాముడు తన గొప్ప విల్లు బిగించగా, కోపంతో ఉన్న శివుడు వేదమయమైన విల్లు పట్టుకున్నట్టు ప్రకాశించాడు.
ఉద్ఘుష్టం వానరాణాం చ రాక్షసానాం చ నిఃస్వనమ్। జ్యాశబ్దస్తావుభౌ శబ్దావతి రామస్య శుశ్రువే
వానరుల అరుపులు, రాక్షసుల అరుపులు, రాముని విల్లుజ్య శబ్దం — ఇవన్నీ కలిసిపడి వినిపించాయి.
వానరోద్ఘుష్టఘోషశ్చ రాక్షసానాం చ నిఃస్వనః। జ్యాశబ్దశ్చాపి రామస్య త్రయం వ్యాప దిశో దశ
వానరుల గొంతు, రాక్షసుల అరుపు, రాముని విల్లుజ్య శబ్దం — ఈ మూడు పదివైపులా వ్యాపించాయి.
తస్య కార్ముకనిర్ముక్తైః శరైస్తత్పురగోపురమ్। కైలాసశృఙ్గప్రతిమం వికీర్ణమభవద్ భువి
రాముని విల్లు నుండి వచ్చిన బాణాలతో, కైలాస శిఖరంలా ఉన్న పట్టణ ద్వారగోపురం భూమిపై విరిగిపడింది.
తతో రామశరాన్ దృష్ట్వా విమానేషు గృహేషు చ। సంనాహో రాక్షసేన్ద్రాణాం తుములః సమపద్యత
తర్వాత రాముని బాణాలు ఇళ్ళలో, మేడల్లో కనిపించగానే, రాక్షసాధిపతులు యుద్ధానికి పెద్దగా సిద్ధమయ్యారు.
తేషాం సంనహ్యమానానాం సింహనాదం చ కుర్వతామ్। శర్వరీ రాక్షసేన్ద్రాణాం రౌద్రీవ సమపద్యత
వారు ఆయుధాలు ధరించి, సింహంలా అరుస్తూ ఉండగా, రాత్రి రాక్షసాధిపతులకు ఉగ్రమయమైన దేవతలా మారింది.
ఆదిష్టా వానరేన్ద్రాస్తే సుగ్రీవేణ మహాత్మనా। ఆసన్నం ద్వారమాసాద్య యుధ్యధ్వం చ ప్లవంగమాః
అప్పుడు మహాత్ముడు సుగ్రీవుడు ఆదేశించగా, వానరాధిపతులు దగ్గరలోని ద్వారం చేరుకొని యుద్ధానికి సిద్ధమయ్యారు.
యశ్చ వో వితథం కుర్యాత్ తత్ర తత్రాప్యుపస్థితః। స హన్తవ్యోఽభిసమ్ప్లుత్య రాజశాసనదూషకః
మీలో ఎవరు రాజాజ్ఞను ఉల్లంఘించి, అక్కడ ఉన్నా తప్పు చేస్తే, అతడిని పట్టుకొని సంహరించాలి.
తేషు వానరముఖ్యేషు దీప్తోల్కోజ్జ్వలపాణిషు। స్థితేషు ద్వారమాశ్రిత్య రావణం క్రోధ ఆవిశత్
విపులమైన అగ్నికండలు పట్టుకుని, ద్వారం దగ్గర నిలబడ్డ వానరాధిపతులను చూసి, రావణుడికి కోపం వచ్చింది.
తస్య జృమ్భితవిక్షేపాద్ వ్యామిశ్రా వై దిశో దశ। రూపవానివ రుద్రస్య మన్యుర్గాత్రేష్వదృశ్యత
రావణుడు నిద్రలేచి, చేతులు ఊపుతూ ఉండగా, పదివైపులూ కలిసిపోయినట్టు అనిపించింది. అతని అవయవాల్లో రుద్రుని కోపమే స్వరూపంగా కనిపించింది.
స కుమ్భం చ నికుమ్భం చ కుమ్భకర్ణాత్మజావుభౌ। ప్రేషయామాస సంక్రుద్ధో రాక్షసైర్బహుభిః సహ
అప్పుడు కోపంతో ఉన్న రావణుడు, కుంభకర్ణుని కుమారులు కుంభుడు, నికుంభుడు మరియు అనేక రాక్షసులను పంపించాడు.
యూపాక్షః శోణితాక్షశ్చ ప్రజఙ్ఘః కమ్పనస్తథా। నిర్యయుః కౌమ్భకర్ణిభ్యాం సహ రావణశాసనాత్
యూపాక్షుడు, శోణితాక్షుడు, ప్రజఙ్ఘుడు, కంఫనుడు కూడా కుంభకర్ణుని కుమారులతో కలిసి రావణుడి ఆజ్ఞతో బయలుదేరారు.
శశాస చైవ తాన్ సర్వాన్ రాక్షసాన్ స మహాబలాన్। రాక్షసా గచ్ఛతాద్యైవ సింహనాదం చ నాదయన్
అతడు ఆ మహాబలశాలి రాక్షసులందరినీ, 'రాక్షసులు ఈరోజు సింహంలా అరుస్తూ బయలుదేరాలి!' అని ఆజ్ఞాపించాడు.
తతస్తు చోదితాస్తేన రాక్షసా జ్వలితాయుధాః। లఙ్కాయా నిర్యయుర్వీరాః ప్రణదన్తః పునః పునః
అతని ప్రేరణతో, ఆయుధాలు మెరిసిపోతూ ఉన్న రాక్షస వీరులు లంక నుంచి మళ్లీ మళ్లీ గర్జిస్తూ బయలుదేరారు.
రక్షసాం భూషణస్థాభిర్భాభిః స్వాభిశ్చ సర్వశః। చక్రుస్తే సప్రభం వ్యోమ హరయశ్చాగ్నిభిః సహ
రాక్షసుల అలంకారాల మెరుపుతో, వారి స్వంత ప్రకాశంతో, అగ్నిజ్వాలలతో కూడి, వానరులు ఆకాశాన్ని వెలిగించారు.
తత్ర తారాధిపస్యాభా తారాణాం భా తథైవ చ। తయోరాభరణాభా చ జ్వలితా ద్యామభాసయత్
అక్కడ చంద్రుని వెలుగు, నక్షత్రాల కాంతి, వారి ఆభరణాల మెరుపు కలిసి ఆకాశాన్ని ప్రకాశవంతం చేశాయి.
చన్ద్రాభా భూషణాభా చ గ్రహాణాం జ్వలతాం చ భా। హరిరాక్షససైన్యాని భ్రాజయామాస సర్వతః
చంద్రుని కాంతి, ఆభరణాల మెరుపు, మండుతున్న గ్రహాల వెలుగు కలిసి, వానరులూ రాక్షసుల సైన్యాలను అన్ని వైపులా ప్రకాశింపజేశాయి.
తత్ర చార్ధప్రదీప్తానాం గృహాణాం సాగరః పునః। భాభిః సంసక్తసలిలశ్చలోర్మిః శుశుభేఽధికమ్
అక్కడ అర్ధంగా వెలిగిన ఇళ్ల వెలుగుతో, కలిసిపోయిన నీళ్ళతో, అలలు కదిలే సముద్రం మరింత అందంగా మెరిసింది.
పతాకాధ్వజసంయుక్తముత్తమాసిపరశ్వధమ్। భీమాశ్వరథమాతఙ్గం నానాపత్తిసమాకులమ్
పతాకలు, ధ్వజాలతో అలంకరించబడిన, ఉత్తమమైన ఖడ్గాలు, పరశువులు, భయంకరమైన గుర్రాలు, రథాలు, ఏనుగులు, వివిధ రకాల సైనికులతో నిండిన ఆ సైన్యం—
దీప్తశూలగదాఖడ్గప్రాసతోమరకార్ముకమ్। తద్ రాక్షసబలం భీమం ఘోరవిక్రమపౌరుషమ్
దీప్తిమంతమైన శూలాలు, గదలు, ఖడ్గాలు, ప్రాసలు, తుమ్మెదలు, విల్లు లాంటి ఆయుధాలతో, భయంకరమైన శక్తి, పరాక్రమంతో ఉన్న ఆ రాక్షస సైన్యం కనిపించింది.