గదాశూలాసిహస్తానాం ఖాదతాం పిబతామపి। శయనేషు మహార్హేషు ప్రసుప్తానాం ప్రియైః సహ
గదలు, కత్తులు, భుజించు ఆయుధాలు పట్టుకుని, తినుతూ, తాగుతూ, విలాసమైన మంచాలపై ప్రియులతో నిద్రిస్తున్న వారిని కూడా అగ్ని కాల్చేశాడు.
త్రస్తానాం గచ్ఛతాం తూర్ణం పుత్రానాదాయ సర్వతః। తేషాం శతసహస్రాణి తదా లఙ్కానివాసినామ్
భయంతో పిల్లలను పట్టుకుని అన్ని దిశలకూ పరుగెత్తుతున్న లంకా నివాసుల లక్షలాది మంది కూడా అప్పుడు అగ్నిలో చిక్కుకున్నారు.
అదహత్ పావకస్తత్ర జజ్వాల చ పునః పునః। సారవన్తి మహార్హాణి గమ్భీరగుణవన్తి చ
అక్కడ అగ్ని వారిని కాల్చుతూ మళ్లీ మళ్లీ మండింది; విలువైన వస్తువులతో నిండిన, గొప్ప లక్షణాలున్న భవనాలను పూర్తిగా దహనం చేసింది.
హేమచన్ద్రార్ధచన్ద్రాణి చన్ద్రశాలోన్నతాని చ। తత్ర చిత్రగవాక్షాణి సాధిష్ఠానాని సర్వశః
బంగారు, వెండి అర్ధచంద్రాకారాలతో, చంద్రశాలలు ఎత్తుగా ఉన్న, అలంకారమైన కిటికీలతో, అందమైన స్థలాలతో ఉన్న భవనాలన్నీ అక్కడ మెరిసిపోయాయి.
మణివిద్రుమచిత్రాణి స్పృశన్తీవ దివాకరమ్। క్రౌఞ్చబర్హిణవీణానాం భూషణానాం చ నిఃస్వనైః
మణులు, పగడాలతో అలంకరించబడి, సూర్యుడిని తాకినట్టు కనిపించే ఆ భవనాలు, క్రౌంచ, మయూర వీణలు, ఆభరణాల శబ్దాలతో మారుమోగాయి.
నాదితాన్యచలాభాని వేశ్మాన్యగ్నిర్దదాహ సః। జ్వలనేన పరీతాని తోరణాని చకాశిరే
అప్రేమేయమైన పర్వత శిఖరాల్లా మారుమోగుతున్న ఆ భవనాలను అగ్ని కాల్చేసింది; అగ్నిజ్వాలలతో చుట్టుముట్టిన ద్వారాలు ప్రకాశించాయి.
విద్యుద్భిరివ నద్ధాని మేఘజాలాని ఘర్మగే। జ్వలనేన పరీతాని గృహాణి ప్రచకాశిరే
విద్యుద్ మెరుపులతో ముడిపడిన మేఘాల్లా, అగ్నిచుట్టూ ఉన్న ఇళ్ళన్నీ వేసవి వేడిలో మెరిసిపోతున్నట్టు కనిపించాయి.
దావాగ్నిదీప్తాని యథా శిఖరాణి మహాగిరేః। విమానేషు ప్రసుప్తాశ్చ దహ్యమానా వరాఙ్గనాః
పెద్ద పర్వత శిఖరాలు అరణ్యాగ్నిలో మండుతున్నట్టు, ఆ విమానాల్లో నిద్రిస్తున్న సుందరీలు అగ్నిలో కాలిపోతున్నారు.
త్యక్తాభరణసంయోగా హాహేత్యుచ్చైర్విచుక్రుశుః। తత్ర చాగ్నిపరీతాని నిపేతుర్భవనాన్యపి
ఆభరణాలు లేక, 'అయ్యో! అయ్యో!' అని పెద్దగా అరుస్తూ, అగ్నిచుట్టూ ఉన్న ఆ ఇళ్ళు కూడా అక్కడ కూలిపడిపోయాయి.
వజ్రివజ్రహతానీవ శిఖరాణి మహాగిరేః। తాని నిర్దహ్యమానాని దూరతః ప్రచకాశిరే
ఇంద్రుడు వజ్రాయుధంతో కొట్టిన పర్వత శిఖరాల్లా, ఆ మండుతున్న భవనాలు దూరం నుంచీ మెరిసిపోతున్నాయి.
హిమవచ్ఛిఖరాణీవ దహ్యమానాని సర్వశః। హర్మ్యాగ్రైర్దహ్యమానైశ్చ జ్వాలాప్రజ్వలితైరపి
హిమవంతపు శిఖరాలు పూర్తిగా అగ్నిలో కాలిపోతున్నట్టు, పైకప్పులు అగ్ని జ్వాలల్లో మండిపోతున్నాయి.
రాత్రౌ సా దృశ్యతే లఙ్కా పుష్పితైరివ కింశుకైః। హస్త్యధ్యక్షైర్గజైర్ముక్తైర్ముక్తైశ్చ తురగైరపి। బభూవ లఙ్కా లోకాన్తే భ్రాన్తగ్రాహ ఇవార్ణవః
రాత్రి సమయం లో, ఆ లంకా పుష్పించిన కింశుక పువ్వులతో అలంకరించినట్టు కనిపించింది; గజాధ్యక్షులు విడిచిన ఏనుగులు, గుర్రాలు స్వేచ్ఛగా తిరుగుతూ, ప్రపంచాంతంలో కల్లోలమైన సముద్రంలా లంకా మారింది.
అశ్వం ముక్తం గజో దృష్ట్వా క్వచిద్ భీతోఽపసర్పతి। భీతో భీతం గజం దృష్ట్వా క్వచిదశ్వో నివర్తతే
విడిచిన గుర్రాన్ని చూసి ఏనుగు ఎక్కడో భయంతో వెనక్కి వెళ్లేది; భయపడుతున్న ఏనుగును చూసి గుర్రం కూడా ఎక్కడో భయంతో తిరిగి పోయేది.
లఙ్కాయాం దహ్యమానాయాం శుశుభే చ మహోదధిః। ఛాయాసంసక్తసలిలో లోహితోద ఇవార్ణవః
లంకా మండుతున్నప్పుడు, గొప్ప సముద్రం కూడా నీడలతో కలిసిన నీటితో, ఎర్రటి సముద్రంలా మెరిసింది.
సా బభూవ ముహూర్తేన హరిభిర్దీపితా పురీ। లోకస్యాస్య క్షయే ఘోరే ప్రదీప్తేవ వసున్ధరా
ఒక క్షణంలోనే, ఆ నగరాన్ని వానరులు అగ్నితో మండించగా, ఈ లోకం అంతా నాశనమవుతున్నట్టు భూమి మండిపోతున్నట్టు కనిపించింది.
నారీజనస్య ధూమేన వ్యాప్తస్యోచ్చైర్వినేదుషః। స్వనో జ్వలనతప్తస్య శుశ్రువే శతయోజనమ్
పొగతో కప్పబడిన ఆడవాళ్ల అరుపులు, మండుతున్న అగ్నిశబ్దంతో కలసి, వంద యోజనల దూరం వరకు వినిపించాయి.
ప్రదగ్ధకాయానపరాన్ రాక్షసాన్ నిర్గతాన్ బహిః। సహసా హ్యుత్పతన్తి స్మ హరయోఽథ యుయుత్సవః
అందులో, శరీరాలు కాలిన రాక్షసులు బయటకు వచ్చారు. యుద్ధానికి ఉత్సాహంగా ఉన్న వానరులు ఒక్కసారిగా వారిపై దూకారు.
ఉద్ఘుష్టం వానరాణాం చ రాక్షసానాం చ నిఃస్వనమ్। దిశో దశ సముద్రం చ పృథివీం చ వ్యనాదయత్
వానరులు, రాక్షసులు చేసిన అరుపులు పదివైపులా, సముద్రాన్ని, భూమిని మారుమోగించాయి.
విశల్యౌ చ మహాత్మానౌ తావుభౌ రామలక్ష్మణౌ। అసమ్భ్రాన్తౌ జగృహతుస్తే ఉభే ధనుషీ వరే
అప్పుడా మహాత్ములు రాముడు, లక్ష్మణుడు ఇద్దరూ గాయపడకుండా, భయపడకుండా గొప్ప విల్లు పట్టుకున్నారు.
తతో విస్ఫారయామాస రామశ్చ ధనురుత్తమమ్। బభూవ తుములః శబ్దో రాక్షసానాం భయావహః
తర్వాత రాముడు తన గొప్ప విల్లు బిగించగా, భయంకరమైన శబ్దం వినిపించి, రాక్షసులకు భయాన్ని కలిగించింది.
అశోభత తదా రామో ధనుర్విస్ఫారయన్ మహత్। భగవానివ సంక్రుద్ధో భవో వేదమయం ధనుః
ఆ సమయంలో రాముడు తన గొప్ప విల్లు బిగించగా, కోపంతో ఉన్న శివుడు వేదమయమైన విల్లు పట్టుకున్నట్టు ప్రకాశించాడు.
ఉద్ఘుష్టం వానరాణాం చ రాక్షసానాం చ నిఃస్వనమ్। జ్యాశబ్దస్తావుభౌ శబ్దావతి రామస్య శుశ్రువే
వానరుల అరుపులు, రాక్షసుల అరుపులు, రాముని విల్లుజ్య శబ్దం — ఇవన్నీ కలిసిపడి వినిపించాయి.
వానరోద్ఘుష్టఘోషశ్చ రాక్షసానాం చ నిఃస్వనః। జ్యాశబ్దశ్చాపి రామస్య త్రయం వ్యాప దిశో దశ
వానరుల గొంతు, రాక్షసుల అరుపు, రాముని విల్లుజ్య శబ్దం — ఈ మూడు పదివైపులా వ్యాపించాయి.
తస్య కార్ముకనిర్ముక్తైః శరైస్తత్పురగోపురమ్। కైలాసశృఙ్గప్రతిమం వికీర్ణమభవద్ భువి
రాముని విల్లు నుండి వచ్చిన బాణాలతో, కైలాస శిఖరంలా ఉన్న పట్టణ ద్వారగోపురం భూమిపై విరిగిపడింది.
తతో రామశరాన్ దృష్ట్వా విమానేషు గృహేషు చ। సంనాహో రాక్షసేన్ద్రాణాం తుములః సమపద్యత
తర్వాత రాముని బాణాలు ఇళ్ళలో, మేడల్లో కనిపించగానే, రాక్షసాధిపతులు యుద్ధానికి పెద్దగా సిద్ధమయ్యారు.
తేషాం సంనహ్యమానానాం సింహనాదం చ కుర్వతామ్। శర్వరీ రాక్షసేన్ద్రాణాం రౌద్రీవ సమపద్యత
వారు ఆయుధాలు ధరించి, సింహంలా అరుస్తూ ఉండగా, రాత్రి రాక్షసాధిపతులకు ఉగ్రమయమైన దేవతలా మారింది.
ఆదిష్టా వానరేన్ద్రాస్తే సుగ్రీవేణ మహాత్మనా। ఆసన్నం ద్వారమాసాద్య యుధ్యధ్వం చ ప్లవంగమాః
అప్పుడు మహాత్ముడు సుగ్రీవుడు ఆదేశించగా, వానరాధిపతులు దగ్గరలోని ద్వారం చేరుకొని యుద్ధానికి సిద్ధమయ్యారు.
యశ్చ వో వితథం కుర్యాత్ తత్ర తత్రాప్యుపస్థితః। స హన్తవ్యోఽభిసమ్ప్లుత్య రాజశాసనదూషకః
మీలో ఎవరు రాజాజ్ఞను ఉల్లంఘించి, అక్కడ ఉన్నా తప్పు చేస్తే, అతడిని పట్టుకొని సంహరించాలి.
తేషు వానరముఖ్యేషు దీప్తోల్కోజ్జ్వలపాణిషు। స్థితేషు ద్వారమాశ్రిత్య రావణం క్రోధ ఆవిశత్
విపులమైన అగ్నికండలు పట్టుకుని, ద్వారం దగ్గర నిలబడ్డ వానరాధిపతులను చూసి, రావణుడికి కోపం వచ్చింది.
తస్య జృమ్భితవిక్షేపాద్ వ్యామిశ్రా వై దిశో దశ। రూపవానివ రుద్రస్య మన్యుర్గాత్రేష్వదృశ్యత
రావణుడు నిద్రలేచి, చేతులు ఊపుతూ ఉండగా, పదివైపులూ కలిసిపోయినట్టు అనిపించింది. అతని అవయవాల్లో రుద్రుని కోపమే స్వరూపంగా కనిపించింది.