గోపురాట్టప్రతోలీషు చర్యాసు వివిధాసు చ। ప్రాసాదేషు చ సంహృష్టాః ససృజుస్తే హుతాశనమ్
గోపురాలు, అట్టలు, వీధులు, రకరకాల ప్రాంతాలు, ప్రాసాదాలలో ఆనందంగా ఉన్న వానరులు ఎక్కడికక్కడ మంటలు పెట్టారు.
తేషాం గృహసహస్రాణి దదాహ హుతభుక్ తదా। ప్రాసాదాః పర్వతాకారాః పతన్తి ధరణీతలే
ఆ సమయంలో అగ్నిదేవుడు వేలాది రాక్షసుల ఇళ్లను కాల్చేశాడు; పర్వతాల్లాంటి ప్రాసాదాలు భూమిపై కూలిపోయాయి.
అగురుర్దహ్యతే తత్ర పరం చైవ సుచన్దనమ్। మౌక్తికా మణయః స్నిగ్ధా వజ్రం చాపి ప్రవాలకమ్
అక్కడ అగురు, ఉత్తమమైన చందనం, మెరిసే ముత్యాలు, నిగనిగలాడే రత్నాలు, వజ్రాలు, పగడాలు అన్నీ అగ్నిలో కాలిపోయాయి.
క్షౌమం చ దహ్యతే తత్ర కౌశేయం చాపి శోభనమ్। ఆవికం వివిధం చౌర్ణం కాఞ్చనం భాణ్డమాయుధమ్
అక్కడ పట్టు, అందమైన పట్టుచీరలు, రకరకాల గొర్రెబట్టలు, పొడి పదార్థాలు, బంగారు పాత్రలు, ఆయుధాలు అన్నీ కాలిపోయాయి.
నానావికృతసంస్థానం వాజిభాణ్డపరిచ్ఛదమ్। గజగ్రైవేయకక్ష్యాశ్చ రథభాణ్డాంశ్చ సంస్కృతాన్
వివిధ ఆకారాల గుర్రపు సామగ్రి, ఏనుగుల కవచాలు, పట్టీలు, బాగా తయారైన రథపు భాగాలు అన్నీ అగ్నిలో పడి నాశమయ్యాయి.
తనుత్రాణి చ యోధానాం హస్త్యశ్వానాం చ వర్మ చ। ఖడ్గా ధనూంషి జ్యాబాణాస్తోమరాఙ్కుశశక్తయః
యోధుల కవచాలు, ఏనుగులు గుర్రాలకు వేసే రక్షణలు, ఖడ్గాలు, విల్లు, విల్లుల తాడులు, బాణాలు, జావళి, అంకుశాలు, శక్తులు అన్నీ కాలిపోయాయి.
రోమజం వాలజం చర్మ వ్యాఘ్రజం చాణ్డజం బహు। ముక్తామణివిచిత్రాంశ్చ ప్రాసాదాంశ్చ సమన్తతః
జుట్టు, వాలుతో చేసిన చర్మాలు, పులి చర్మాలు, పక్షుల చర్మాలు, ముత్యాలు రత్నాలతో అలంకరించిన ప్రాసాదాలు అన్నీ చుట్టూ నాశమయ్యాయి.
వివిధానస్త్రసంఘాతానగ్నిర్దహతి తత్ర వై। నానావిధాన్ గృహాంశ్చిత్రాన్ దదాహ హుతభుక్ తదా
అక్కడ రకరకాల ఆయుధ సమాహారాలను అగ్ని కాల్చేసింది; అప్పుడు అగ్నిదేవుడు అనేక అందమైన ఇళ్లను కూడా నాశనం చేశాడు.
ఆవాసాన్ రాక్షసానాం చ సర్వేషాం గృహగృధ్నునామ్। హేమచిత్రతనుత్రాణాం స్రగ్భాణ్డామ్బరధారిణామ్
అక్కడ బంగారు అలంకారాలతో, పుష్పహారాలు, ఆభరణాలు, వస్త్రాలు ధరించిన, ఇంటి మీద ఆశపడి ఉండే అన్ని రాక్షసుల ఇళ్లను ఆయన కాల్చేశాడు.
సీధుపానచలాక్షాణాం మదవిహ్వలగామినామ్। కాన్తాలమ్బితవస్త్రాణాం శత్రుసంజాతమన్యునామ్
మందు తాగి, పాశా ఆడుతూ, మదంలో తేలిపోయి, ప్రియురాళ్ల వస్త్రాలు వేసుకుని, శత్రువుల వల్ల కోపంతో ఉన్న వారిని కూడా ఆయన కాల్చేశాడు.
గదాశూలాసిహస్తానాం ఖాదతాం పిబతామపి। శయనేషు మహార్హేషు ప్రసుప్తానాం ప్రియైః సహ
గదలు, కత్తులు, భుజించు ఆయుధాలు పట్టుకుని, తినుతూ, తాగుతూ, విలాసమైన మంచాలపై ప్రియులతో నిద్రిస్తున్న వారిని కూడా అగ్ని కాల్చేశాడు.
త్రస్తానాం గచ్ఛతాం తూర్ణం పుత్రానాదాయ సర్వతః। తేషాం శతసహస్రాణి తదా లఙ్కానివాసినామ్
భయంతో పిల్లలను పట్టుకుని అన్ని దిశలకూ పరుగెత్తుతున్న లంకా నివాసుల లక్షలాది మంది కూడా అప్పుడు అగ్నిలో చిక్కుకున్నారు.
అదహత్ పావకస్తత్ర జజ్వాల చ పునః పునః। సారవన్తి మహార్హాణి గమ్భీరగుణవన్తి చ
అక్కడ అగ్ని వారిని కాల్చుతూ మళ్లీ మళ్లీ మండింది; విలువైన వస్తువులతో నిండిన, గొప్ప లక్షణాలున్న భవనాలను పూర్తిగా దహనం చేసింది.
హేమచన్ద్రార్ధచన్ద్రాణి చన్ద్రశాలోన్నతాని చ। తత్ర చిత్రగవాక్షాణి సాధిష్ఠానాని సర్వశః
బంగారు, వెండి అర్ధచంద్రాకారాలతో, చంద్రశాలలు ఎత్తుగా ఉన్న, అలంకారమైన కిటికీలతో, అందమైన స్థలాలతో ఉన్న భవనాలన్నీ అక్కడ మెరిసిపోయాయి.
మణివిద్రుమచిత్రాణి స్పృశన్తీవ దివాకరమ్। క్రౌఞ్చబర్హిణవీణానాం భూషణానాం చ నిఃస్వనైః
మణులు, పగడాలతో అలంకరించబడి, సూర్యుడిని తాకినట్టు కనిపించే ఆ భవనాలు, క్రౌంచ, మయూర వీణలు, ఆభరణాల శబ్దాలతో మారుమోగాయి.
నాదితాన్యచలాభాని వేశ్మాన్యగ్నిర్దదాహ సః। జ్వలనేన పరీతాని తోరణాని చకాశిరే
అప్రేమేయమైన పర్వత శిఖరాల్లా మారుమోగుతున్న ఆ భవనాలను అగ్ని కాల్చేసింది; అగ్నిజ్వాలలతో చుట్టుముట్టిన ద్వారాలు ప్రకాశించాయి.
విద్యుద్భిరివ నద్ధాని మేఘజాలాని ఘర్మగే। జ్వలనేన పరీతాని గృహాణి ప్రచకాశిరే
విద్యుద్ మెరుపులతో ముడిపడిన మేఘాల్లా, అగ్నిచుట్టూ ఉన్న ఇళ్ళన్నీ వేసవి వేడిలో మెరిసిపోతున్నట్టు కనిపించాయి.
దావాగ్నిదీప్తాని యథా శిఖరాణి మహాగిరేః। విమానేషు ప్రసుప్తాశ్చ దహ్యమానా వరాఙ్గనాః
పెద్ద పర్వత శిఖరాలు అరణ్యాగ్నిలో మండుతున్నట్టు, ఆ విమానాల్లో నిద్రిస్తున్న సుందరీలు అగ్నిలో కాలిపోతున్నారు.
త్యక్తాభరణసంయోగా హాహేత్యుచ్చైర్విచుక్రుశుః। తత్ర చాగ్నిపరీతాని నిపేతుర్భవనాన్యపి
ఆభరణాలు లేక, 'అయ్యో! అయ్యో!' అని పెద్దగా అరుస్తూ, అగ్నిచుట్టూ ఉన్న ఆ ఇళ్ళు కూడా అక్కడ కూలిపడిపోయాయి.
వజ్రివజ్రహతానీవ శిఖరాణి మహాగిరేః। తాని నిర్దహ్యమానాని దూరతః ప్రచకాశిరే
ఇంద్రుడు వజ్రాయుధంతో కొట్టిన పర్వత శిఖరాల్లా, ఆ మండుతున్న భవనాలు దూరం నుంచీ మెరిసిపోతున్నాయి.
హిమవచ్ఛిఖరాణీవ దహ్యమానాని సర్వశః। హర్మ్యాగ్రైర్దహ్యమానైశ్చ జ్వాలాప్రజ్వలితైరపి
హిమవంతపు శిఖరాలు పూర్తిగా అగ్నిలో కాలిపోతున్నట్టు, పైకప్పులు అగ్ని జ్వాలల్లో మండిపోతున్నాయి.
రాత్రౌ సా దృశ్యతే లఙ్కా పుష్పితైరివ కింశుకైః। హస్త్యధ్యక్షైర్గజైర్ముక్తైర్ముక్తైశ్చ తురగైరపి। బభూవ లఙ్కా లోకాన్తే భ్రాన్తగ్రాహ ఇవార్ణవః
రాత్రి సమయం లో, ఆ లంకా పుష్పించిన కింశుక పువ్వులతో అలంకరించినట్టు కనిపించింది; గజాధ్యక్షులు విడిచిన ఏనుగులు, గుర్రాలు స్వేచ్ఛగా తిరుగుతూ, ప్రపంచాంతంలో కల్లోలమైన సముద్రంలా లంకా మారింది.
అశ్వం ముక్తం గజో దృష్ట్వా క్వచిద్ భీతోఽపసర్పతి। భీతో భీతం గజం దృష్ట్వా క్వచిదశ్వో నివర్తతే
విడిచిన గుర్రాన్ని చూసి ఏనుగు ఎక్కడో భయంతో వెనక్కి వెళ్లేది; భయపడుతున్న ఏనుగును చూసి గుర్రం కూడా ఎక్కడో భయంతో తిరిగి పోయేది.
లఙ్కాయాం దహ్యమానాయాం శుశుభే చ మహోదధిః। ఛాయాసంసక్తసలిలో లోహితోద ఇవార్ణవః
లంకా మండుతున్నప్పుడు, గొప్ప సముద్రం కూడా నీడలతో కలిసిన నీటితో, ఎర్రటి సముద్రంలా మెరిసింది.
సా బభూవ ముహూర్తేన హరిభిర్దీపితా పురీ। లోకస్యాస్య క్షయే ఘోరే ప్రదీప్తేవ వసున్ధరా
ఒక క్షణంలోనే, ఆ నగరాన్ని వానరులు అగ్నితో మండించగా, ఈ లోకం అంతా నాశనమవుతున్నట్టు భూమి మండిపోతున్నట్టు కనిపించింది.
నారీజనస్య ధూమేన వ్యాప్తస్యోచ్చైర్వినేదుషః। స్వనో జ్వలనతప్తస్య శుశ్రువే శతయోజనమ్
పొగతో కప్పబడిన ఆడవాళ్ల అరుపులు, మండుతున్న అగ్నిశబ్దంతో కలసి, వంద యోజనల దూరం వరకు వినిపించాయి.
ప్రదగ్ధకాయానపరాన్ రాక్షసాన్ నిర్గతాన్ బహిః। సహసా హ్యుత్పతన్తి స్మ హరయోఽథ యుయుత్సవః
అందులో, శరీరాలు కాలిన రాక్షసులు బయటకు వచ్చారు. యుద్ధానికి ఉత్సాహంగా ఉన్న వానరులు ఒక్కసారిగా వారిపై దూకారు.
ఉద్ఘుష్టం వానరాణాం చ రాక్షసానాం చ నిఃస్వనమ్। దిశో దశ సముద్రం చ పృథివీం చ వ్యనాదయత్
వానరులు, రాక్షసులు చేసిన అరుపులు పదివైపులా, సముద్రాన్ని, భూమిని మారుమోగించాయి.
విశల్యౌ చ మహాత్మానౌ తావుభౌ రామలక్ష్మణౌ। అసమ్భ్రాన్తౌ జగృహతుస్తే ఉభే ధనుషీ వరే
అప్పుడా మహాత్ములు రాముడు, లక్ష్మణుడు ఇద్దరూ గాయపడకుండా, భయపడకుండా గొప్ప విల్లు పట్టుకున్నారు.
తతో విస్ఫారయామాస రామశ్చ ధనురుత్తమమ్। బభూవ తుములః శబ్దో రాక్షసానాం భయావహః
తర్వాత రాముడు తన గొప్ప విల్లు బిగించగా, భయంకరమైన శబ్దం వినిపించి, రాక్షసులకు భయాన్ని కలిగించింది.