స పర్వతాన్ పక్షిగణాన్ సరాంసి నదీస్తటాకాని పురోత్తమాని। స్ఫీతాఞ్జనాంస్తానపి సమ్ప్రవీక్ష్య జగామ వేగాత్ పితృతుల్యవేగః
అతడు పర్వతాలు, పక్షుల గుంపులు, సరస్సులు, నదులు, గొప్ప నగరాలు, అలాగే అభివృద్ధి చెందిన అంజన పర్వతాన్ని చూస్తూ, తన తండ్రి వేగానికి సమానంగా ముందుకు దూసుకెళ్లాడు.
ఆదిత్యపథమాశ్రిత్య జగామ స గతశ్రమః। హనూమాంస్త్వరితో వీరః పితుస్తుల్యపరాక్రమః
హనుమంతుడు, సూర్యుని మార్గాన్ని అనుసరిస్తూ, అలసట లేకుండా, తన తండ్రి సమానమైన పరాక్రమంతో, వేగంగా ముందుకు పోయాడు.
జవేన మహతా యుక్తో మారుతిర్వాతరంహసా। జగామ హరిశార్దూలో దిశః శబ్దేన నాదయన్
అత్యంత వేగంతో నడిచే వాయుపుత్రుడు హనుమంతుడు, కోతులలో సింహస్వభావం కలవాడు, గాలి వేగంతో అన్ని దిశల్లో గర్జనతో ప్రతిధ్వనింపజేస్తూ ప్రయాణించాడు.
స్మరఞ్జామ్బవతో వాక్యం మారుతిర్భీమవిక్రమః। దదర్శ సహసా చాపి హిమవన్తం మహాకపిః
జాంబవంతుడు చెప్పిన మాటలు గుర్తు చేసుకుంటూ, భయంకరమైన శౌర్యం కలిగిన మహాకపిగా హనుమంతుడు అకస్మాత్తుగా హిమవంతు పర్వతాన్ని చూశాడు.
నానాప్రస్రవణోపేతం బహుకన్దరనిర్ఝరమ్। శ్వేతాభ్రచయసంకాశైః శిఖరైశ్చారుదర్శనైః। శోభితం వివిధైర్వృక్షైరగమత్ పర్వతోత్తమమ్
అనేక ప్రవాహాలు, గుహలు, జలపాతాలు కలిగి, తెల్ల మేఘాల సమూహంలా మెరిసే శిఖరాలతో, రకరకాల చెట్లతో అలంకరించబడిన ఆ ఉత్తమ పర్వతాన్ని అతడు చేరుకున్నాడు.
స తం సమాసాద్య మహానగేన్ద్ర- మతిప్రవృద్ధోత్తమహేమశృఙ్గమ్। దదర్శ పుణ్యాని మహాశ్రమాణి సురర్షిసఙ్ఘోత్తమసేవితాని
అతడు ఆ మహాపర్వతాన్ని చేరుకొని, అత్యంత ఎత్తైన బంగారు శిఖరాలతో ఉన్న ఆ పర్వతాన్ని చూసి, దైవాలు, ఋషులు నివసించే పవిత్ర ఆశ్రమాలను దర్శించాడు.
స బ్రహ్మకోశం రజతాలయం చ శక్రాలయం రుద్రశరప్రమోక్షమ్। హయాననం బ్రహ్మశిరశ్చ దీప్తం దదర్శ వైవస్వతకింకరాంశ్చ
బ్రహ్మ నివాసాన్ని, వెండితో నిర్మించిన గృహాన్ని, ఇంద్రుని నివాసాన్ని, రుద్రుని బాణం విడిచిన స్థలాన్ని, గుర్రం తలతో ఉన్న శిఖరాన్ని, ప్రకాశించే బ్రహ్మ తలని, వైవస్వతుని సేవకులను కూడా అతడు చూశాడు.
వహ్న్యాలయం వైశ్రవణాలయం చ సూర్యప్రభం సూర్యనిబన్ధనం చ। బ్రహ్మాలయం శఙ్కరకార్ముకం చ దదర్శ నాభిం చ వసున్ధరాయాః
అగ్ని నివాసాన్ని, కుబేరుని గృహాన్ని, సూర్యుని తేజస్సును, సూర్యుడు బంధించబడిన స్థలాన్ని, బ్రహ్మ నివాసాన్ని, శంకరుని విల్లును, భూమి నాభిని కూడా అతడు చూశాడు.
కైలాసమగ్ర్యం హిమవచ్ఛిలాం చ తం వై వృషం కాఞ్చనశైలమగ్ర్యమ్। ప్రదీప్తసర్వౌషధిసమ్ప్రదీప్తం దదర్శ సర్వౌషధిపర్వతేన్ద్రమ్
కైలాస శిఖరాన్ని, హిమవంతు మంచు రాయిని, ఎద్దు వలె ఉన్న బంగారు పర్వతాన్ని, అన్ని ఔషధులతో ప్రకాశించే, ఔషధి పర్వతాలలో అధిపతిని అతడు చూశాడు.
స తం సమీక్ష్యానలరాశిదీప్తం విసిస్మియే వాసవదూతసూనుః। ఆప్లుత్య తం చౌషధిపర్వతేన్ద్రం తత్రౌషధీనాం విచయం చకార
అగ్ని సమూహాలతో మెరిసే ఆ పర్వతాన్ని చూసి వాయుపుత్రుడు ఆశ్చర్యపోయాడు. ఆ ఔషధి పర్వతాధిపతిపై దూకి, అక్కడ ఔషధులను వెతకడం ప్రారంభించాడు.
స యోజనసహస్రాణి సమతీత్య మహాకపిః। దివ్యౌషధిధరం శైలం వ్యచరన్మారుతాత్మజః
వాయుపుత్రుడు, మహాకపిగా, వేల యోజనాలు దాటి, దివ్య ఔషధులతో నిండిన ఆ పర్వతాన్ని చుట్టి తిరిగాడు.
మహౌషధ్యస్తతః సర్వాస్తస్మిన్ పర్వతసత్తమే। విజ్ఞాయార్థినమాయాన్తం తతో జగ్మురదర్శనమ్
ఆ ఉత్తమ పర్వతంపై ఉన్న అన్ని గొప్ప ఔషధులు, తమను వెతుక్కుంటూ ఎవరో వస్తున్నారని గ్రహించి, వెంటనే కనిపించకుండా పోయాయి.
స తా మహాత్మా హనుమానపశ్యం- శ్చుకోప రోషాచ్చ భృశం ననాద। అమృష్యమాణోఽగ్నిసమానచక్షు- ర్మహీధరేన్ద్రం తమువాచ వాక్యమ్
అతివిశాల హృదయమున్న హనుమంతుడు, ఆ ఔషధులను కనుగొనలేక కోపంతో గట్టిగా గర్జించాడు. అతని కళ్ళు అగ్నిలా ప్రకాశించాయి. ఆ మహాపర్వతాన్ని చూసి మాటలు చెప్పాడు.
కిమేతదేవం సువినిశ్చితం తే యద్ రాఘవే నాసి కృతానుకమ్పః। పశ్యాద్య మద్బాహుబలాభిభూతో వికీర్ణమాత్మానమథో నగేన్ద్ర
రాఘవునిపై నీకు కనికరం లేకుండా నిశ్చయంగా ఉండటం ఏమిటి? నేడు నా బాహుబలానికి లోనై, నీ శరీరం చీలిపోతుందని నీవు చూడవచ్చు, ఓ పర్వతాధిపతీ!
స తస్య శృఙ్గం సనగం సనాగం సకాఞ్చనం ధాతుసహస్రజుష్టమ్। వికీర్ణకూటం జ్వలితాగ్రసానుం ప్రగృహ్య వేగాత్ సహసోన్మమాథ
అతడు ఆ పర్వత శిఖరాన్ని, అడవులతో, ఏనుగులతో, బంగారు ఖనిజాలతో, వేల ఖనిజాలతో అలంకరించబడినదాన్ని, విరిగిన శిఖరాలతో, అగ్నిలా మెరిసే శిఖరాన్ని, బలంగా పట్టుకుని పైకి లేపాడు.
స తం సముత్పాట్య ఖముత్పపాత విత్రాస్య లోకాన్ ససురాసురేన్ద్రాన్। సంస్తూయమానః ఖచరైరనేకై- ర్జగామ వేగాద్ గరుడోగ్రవేగః
ఆ పర్వతాన్ని పీకి, ఆకాశంలోకి ఎగిరిపోయాడు. దేవతలు, అసురాధిపతులతో సహా అన్ని లోకాలను భయపెట్టాడు. అనేక ఆకాశవాసుల ప్రశంసలతో, గరుడుని వేగంతో ముందుకు దూసుకెళ్లాడు.
స భాస్కరాధ్వానమనుప్రపన్న- స్తం భాస్కరాభం శిఖరం ప్రగృహ్య। బభౌ తదా భాస్కరసంనికాశో రవేః సమీపే ప్రతిభాస్కరాభః
అతడు సూర్యుని మార్గంలో ప్రవేశించి, సూర్యుని వంటి ప్రకాశించే ఆ శిఖరాన్ని పట్టుకుని ఉన్నాడు. ఆ సమయంలో, సూర్యుని సమీపంలో, మరొక సూర్యుడిలా తేజస్సుతో మెరిసిపోయాడు.
స తేన శైలేన భృశం రరాజ శైలోపమో గన్ధవహాత్మజస్తు। సహస్రధారేణ సపావకేన చక్రేణ ఖే విష్ణురివార్పితేన
ఆ పర్వతంతో కూడి, వాయుదేవుని కుమారుడు హనుమంతుడు కూడా పర్వతంలా కన్పించాడు. వెయ్యి అగ్నిస్రోతాలతో, ఆకాశంలో అగ్నిచక్రాన్ని ధరించిన విష్ణువులా కనిపించాడు.
తం వానరాః ప్రేక్ష్య తదా వినేదుః స తానపి ప్రేక్ష్య ముదా ననాద। తేషాం సముత్కృష్టరవం నిశమ్య లఙ్కాలయా భీమతరం వినేదుః
అప్పుడు వానరులు అతడిని చూసి ఆనందంతో అరవసాగారు. వారిని చూసి హనుమంతుడు కూడా ఆనందంగా గర్జించాడు. వారి విజయగర్జన విని లంకనివాసులు మరింత భయంతో విలపించారు.
తతో మహాత్మా నిపపాత తస్మిన్ శైలోత్తమే వానరసైన్యమధ్యే। హర్యుత్తమేభ్యః శిరసాభివాద్య విభీషణం తత్ర చ సస్వజే సః
తర్వాత ఆ మహాత్ముడు, ఆ ఉత్తమ పర్వతంపై వానరసేన మధ్యలో దిగాడు. ఉత్తమ వానరులకు తలవంచి నమస్కరించి, అక్కడ విభీషణుని ఆలింగనం చేసుకున్నాడు.
తావప్యుభౌ మానుషరాజపుత్రౌ తం గన్ధమాఘ్రాయ మహౌషధీనామ్। బభూవతుస్తత్ర తదా విశల్యా- వుత్తస్థురన్యే చ హరిప్రవీరాః
ఆ మనుష్యరాజు కుమారులు ఇద్దరూ, ఆ మహౌషధాల సువాసన పీల్చి, వెంటనే గాయాలన్నీ మాయమై ఆరోగ్యంగా మళ్లీ లేచారు. అలాగే, ఇతర వానర వీరులూ ఆరోగ్యంతో లేచి నిలబడ్డారు.
యదాప్రభృతి లఙ్కాయాం యుధ్యన్తే హరిరాక్షసాః। తదాప్రభృతి మానార్థమాజ్ఞయా రావణస్య చ
లంకలో వానరులు, రాక్షసులు యుద్ధం మొదలైనప్పటి నుంచి, రావణుడు ఆజ్ఞతో, గౌరవం కోసం,
యే హన్యన్తే రణే తత్ర రాక్షసాః కపికుఞ్జరైః। హతా హతాస్తు క్షిప్యన్తే సర్వ ఏవ తు సాగరే
ఆ యుద్ధంలో వానరులు లేదా ఎలుగుబంట్లు చంపిన రాక్షసులందరినీ వెంటనే సముద్రంలో పడేస్తున్నారు.
తతో హరిర్గన్ధవహాత్మజస్తు తమోషధీశైలముదగ్రవేగః। నినాయ వేగాద్ధిమవన్తమేవ పునశ్చ రామేణ సమాజగామ
ఆ తర్వాత వాయుపుత్రుడు హనుమంతుడు, అపూర్వ వేగంతో, ఆ ఔషధపర్వతాన్ని తిరిగి హిమవంతుని వద్దకు తీసుకెళ్లి, మళ్లీ రాముని వద్దకు వచ్చాడు.
thumb|పఞ్చసప్తతితమః సర్గః శ్రూయతామ్|center శ్రీమద్వాల్మీకియరామాయణే యుద్ధకాణ్డే పఞ్చసప్తతితమః సర్గః ॥౬-
శ్రీమద్వాల్మీకి రామాయణంలో యుద్ధకాండలో ఇప్పుడే డెబ్బై ఐదవ సర్గను వినండి.
తతోఽబ్రవీన్మహాతేజాః సుగ్రీవో వానరేశ్వరః। అర్థ్యం విజ్ఞాపయంశ్చాపి హనూమన్తమిదం వచః
ఆ సమయంలో మహాతేజస్సు కలిగిన వానరుల రాజు సుగ్రీవుడు, హనుమంతుని పిలిచి, ఇలా కోరాడు:
యతో హతః కుమ్భకర్ణః కుమారాశ్చ నిషూదితాః। నేదానీముపనిర్హారం రావణో దాతుమర్హతి
కుంభకర్ణుడు చనిపోయాడు, రాక్షస యువరాజులు కూడా నశించిపోయారు. ఇక రావణుడు లంకను వదిలి సమర్పించుకునే అవకాశం లేదు.
యే యే మహాబలాః సన్తి లఘవశ్చ ప్లవంగమాః। లఙ్కామభిపతన్త్వాశు గృహ్యోల్కాః ప్లవగర్షభాః
ఎవరెవరు బలవంతులుగా ఉన్నారో, వేగంగా పరిగెత్తగల వానరులందరూ, మంచి వానర వీరులు, అందరూ చేతుల్లో మంటలతో లంకపై దూకిపోవాలి.
తతోఽస్తం గత ఆదిత్యే రౌద్రే తస్మిన్ నిశాముఖే। లఙ్కామభిముఖాః సోల్కా జగ్ముస్తే ప్లవగర్షభాః
ఆ సమయంలో సూర్యుడు అస్తమించగా, అంధకారం మొదలయ్యే వేళలో, ఆ వానర వీరులు చేతుల్లో మంటలతో లంకవైపు పరుగెత్తారు.
ఉల్కాహస్తైర్హరిగణైః సర్వతః సమభిద్రుతాః। ఆరక్షస్థా విరూపాక్షాః సహసా విప్రదుద్రువుః
చుట్టూ వానర గణాలు మంటలతో దాడి చేయగా, అక్కడ కాపలా ఉన్న వికృతమైన కళ్లున్న రాక్షసులు ఒక్కసారిగా భయంతో పారిపోయారు.