స కాఞ్చనవిచిత్రేణ కిరీటేన విరాజతా। భూషణైశ్చ బభౌ మేరుః ప్రభాభిరివ భాసయన్
బంగారంతో అద్భుతంగా అలంకరించిన కిరీటంతో, ఆభరణాలతో మెరిసి, అతికాయుడు తన తేజంతో మెరుపులు వెదజల్లే మెరు పర్వతంలా కనిపించాడు.
స రరాజ రథే తస్మిన్ రాజసూనుర్మహాబలః। వృతో నైర్ఋతశార్దూలైర్వజ్రపాణిరివామరైః
ఆ మహాబలుడు రాజ కుమారుడు, నైరుతులలో సింహాలాంటి వీరులతో చుట్టుముట్టబడి, ఆ రథంలో ఇంద్రుడు దేవతలతో ఉన్నట్టు ప్రకాశించాడు.
హయముచ్చైఃశ్రవఃప్రఖ్యం శ్వేతం కనకభూషణమ్। మనోజవం మహాకాయమారురోహ నరాన్తకః
నరాంతకుడు, ఉచ్చైశ్రవసుకు సమానంగా, తెల్లగా, బంగారు అలంకరణలతో, మనస్సు వేగంతో, పెద్ద శరీరంతో ఉన్న గుర్రంపై ఎక్కాడు.
గృహీత్వా ప్రాసముల్కాభం విరరాజ నరాన్తకః। శక్తిమాదాయ తేజస్వీ గుహః శిఖిగతో యథా
నరాంతకుడు అగ్నిలా మెరిసే గొప్ప కుళ్లిని పట్టుకుని, తేజస్సుతో ప్రకాశిస్తూ, గుహుడు పర్వతంపై నెమలిలా కనిపించాడు.
దేవాన్తకః సమాదాయ పరిఘం హేమభూషణమ్। పరిగృహ్య గిరిం దోర్భ్యాం వపుర్విష్ణోర్విడమ్బయన్
దేవాంతకుడు బంగారు అలంకరణలతో ఉన్న గొప్ప గదను తీసుకుని, తన చేతులతో కొండను పట్టుకుని, విష్ణువు రూపాన్ని అనుకరించాడు.
మహాపార్శ్వో మహాతేజా గదామాదాయ వీర్యవాన్। విరరాజ గదాపాణిః కుబేర ఇవ సంయుగే
మహాపార్శ్వుడు అపారమైన తేజస్సుతో, శక్తితో గదను పట్టుకుని, యుద్ధంలో గదను చేతిలో పట్టుకుని ఉన్న కుబేరుడిలా ప్రకాశించాడు.
తే ప్రతస్థుర్మహాత్మానోఽమరావత్యాః సురా ఇవ। తాన్ గజైశ్చ తురఙ్గైశ్చ రథైశ్చామ్బుదనిఃస్వనైః
అమరావతిలోని దేవతలు ఎలా ముందుకు సాగుతారో, ఆ మహాత్ములు కూడా అలా ముందుకు వెళ్లారు. ఆ గజాలు, కుదిరాళ్లు, రథాల గర్జనలతో ఆకాశం మోగింది.
అనూత్పేతుర్మహాత్మానో రాక్షసాః ప్రవరాయుధాః। తే విరేజుర్మహాత్మానః కుమారాః సూర్యవర్చసః
అత్యుత్తమ ఆయుధాలు ధరించిన మహాత్మ రాక్షసులు యుద్ధానికి దూసుకొచ్చారు. ఆ మహాత్మ కుమారులు సూర్యుడిలా ప్రకాశిస్తూ మెరిశారు.
కిరీటినః శ్రియా జుష్టా గ్రహా దీప్తా ఇవామ్బరే। ప్రగృహీతా బభౌ తేషాం శస్త్రాణామవలిః సితా
తలపై కిరీటాలు, శోభతో అలంకరించబడి, ఆకాశంలో ప్రకాశించే గ్రహాల్లా వారు మెరిశారు. వారి చేతుల్లోని ఆయుధాల వరుస తెల్లగా మెరిసింది.
శరదభ్రప్రతీకాశా హంసావలిరివామ్బరే। మరణం వాపి నిశ్చిత్య శత్రూణాం వా పరాజయమ్
వారు శరదృతువులోని మేఘాల్లా, ఆకాశంలో హంసల వలయంలా కనిపించారు. శత్రువులను సంహరించాలన్నా, లేక మరణించాలన్నా ధృఢంగా నిర్ణయించుకున్నారు.
ఇతి కృత్వా మతిం వీరాః సంజగ్ముః సంయుగార్థినః। జగర్జుశ్చ ప్రణేదుశ్చ చిక్షిపుశ్చాపి సాయకాన్
అలా నిర్ణయం తీసుకుని, ఆ వీరులు యుద్ధానికి బయలుదేరారు. వారు గర్జించి, శంఖాలు ఊదుతూ, బాణాలు విసిరారు.
జగృహుశ్చ మహాత్మానో నిర్యాన్తో యుద్ధదుర్మదాః। క్ష్వేడితాస్ఫోటితానాం వై సంచచాలేవ మేదినీ
యుద్ధంలో ఉగ్రతతో నిండిన ఆ మహాత్ములు ఆయుధాలు పట్టుకుని బయలుదేరారు. వారి అరుపులు, గర్జనలతో భూమి కంపించిపోతున్నట్టు అనిపించింది.
రక్షసాం సింహనాదైశ్చ సంస్ఫోటితమివామ్బరమ్। తేఽభినిష్క్రమ్య ముదితా రాక్షసేన్ద్రా మహాబలాః
రాక్షసుల సింహగర్జనలతో ఆకాశం మోగిపోతున్నట్టు అనిపించింది. ఆ మహాబల రాక్షసాధిపతులు ఆనందంతో బయటకు వచ్చారు.
దదృశుర్వానరానీకం సముద్యతశిలానగమ్। హరయోఽపి మహాత్మానో దదృశూ రాక్షసం బలమ్
వారు కొండలు, చెట్లు ఎత్తిపట్టుకున్న వానరసేనను చూశారు. అలాగే, ఆ మహాత్మ వానరులు రాక్షససేనను చూశారు.
హస్త్యశ్వరథసమ్బాధం కిఙ్కిణీశతనాదితమ్। నీలజీమూతసంకాశం సముద్యతమహాయుధమ్
ఆ సేనలో గజాలు, కుదిరాళ్లు, రథాలుぎతో నిండిపోయి, వందల కొద్దీ గంటల శబ్దంతో మోగుతూ, నీలిమేఘాల్లా కనిపిస్తూ, గొప్ప ఆయుధాలతో సిద్ధంగా నిలిచింది.
దీప్తానలరవిప్రఖ్యైర్నైర్ఋతైః సర్వతో వృతమ్। తద్ దృష్ట్వా బలమాయాతం లబ్ధలక్షాః ప్లవఙ్గమాః
అన్ని వైపులా అగ్నికాంతులతో మెరిసే నిశాచారులు ఆ సేనను చుట్టుముట్టారు. ఆ సైన్యం దగ్గరికి వస్తున్నదని చూసి, వానరులు లక్ష్యాన్ని చేరుకున్నారు.
సముద్యతమహాశైలాః సమ్ప్రణేదుర్ముహుర్ముహుః। అమృష్యమాణా రక్షాంసి ప్రతినర్దన్త వానరాః
వారు భారీ పర్వతాలను ఎత్తిపట్టుకుని, మళ్లీ మళ్లీ గర్జించారు. రాక్షసులను తట్టుకోలేక, వానరులు ఎదురుగా అరవసాగారు.
తతః సముత్కృష్టరవం నిశమ్య రక్షోగణా వానరయూథపానామ్। అమృష్యమాణాః పరహర్షముగ్రం మహాబలా భీమతరం ప్రణేదుః
అప్పుడు రాక్షస గుంపులు, వానర యూథపతుల గర్జనలు వినిపించాయి. శత్రువుల ఉగ్ర ఆనందాన్ని భరించలేక, మహాబల రాక్షసులు ఇంకా భయంకరంగా గర్జించారు.
తే రాక్షసబలం ఘోరం ప్రవిశ్య హరియూథపాః। విచేరురుద్యతైః శైలైర్నగాః శిఖరిణో యథా
వానర యూథపతులు ఆ ఘోరమైన రాక్షససేనలోకి ప్రవేశించి, ఎత్తైన పర్వతాలను ఎత్తిపట్టి, కొండల్లో శిఖరాల్లా సంచరించారు.
కేచిదాకాశమావిశ్య కేచిదుర్వ్యాం ప్లవఙ్గమాః। రక్షఃసైన్యేషు సంక్రుద్ధాః కేచిద్ ద్రుమశిలాయుధాః
కొంతమంది వానరులు ఆకాశంలోకి ఎగిరారు, మరికొంతమంది భూమిపైకి దూకారు. మరికొంతమంది కోపంతో చెట్లు, రాళ్లు ఆయుధాలుగా పట్టుకుని రాక్షససైన్యంపై దాడి చేశారు.
ద్రుమాంశ్చ విపులస్కన్ధాన్ గృహ్య వానరపుఙ్గవాః। తద్ యుద్ధమభవద్ ఘోరం రక్షోవానరసంకులమ్
వానరులలో అగ్రగణ్యులు బలమైన కండలు గల చెట్లు పట్టుకుని, ఆ యుద్ధాన్ని రాక్షసులు, వానరులతో నిండిపోయేలా భయంకరంగా మార్చారు.
తే పాదపశిలాశైలైశ్చక్రుర్వృష్టిమనూపమామ్। బాణౌఘైర్వార్యమాణాశ్చ హరయో భీమవిక్రమాః
వారు చెట్లు, రాళ్లు, పర్వతశిఖరాలతో ఎడతెగని వర్షంలా విసిరారు. బాణాల వర్షం పడుతున్నా, భయంకరమైన వానరులు వెనక్కి తగ్గలేదు.
సింహనాదాన్ వినేదుశ్చ రణే రాక్షసవానరాః। శిలాభిశ్చూర్ణయామాసుర్యాతుధానాన్ ప్లవఙ్గమాః
యుద్ధంలో రాక్షసులు, వానరులు సింహాల్లా గర్జించారు. వానరులు రాళ్లతో రాక్షసులను నుజ్జునుజ్జు చేశారు.
నిర్జఘ్నుః సంయుగే క్రుద్ధాః కవచాభరణావృతాన్। కేచిద్ రథగతాన్ వీరాన్ గజవాజిగతానపి
కోపంతో యుద్ధంలో రాక్షసులను, వారు ధరించిన కవచాలు, ఆభరణాలతో సహా కొంతమందిని, రథాల్లో ఉన్నవారిని, గజాలు, కుదిరాళ్లపై ఉన్నవారిని కూడా వానరులు చంపేశారు.
నిర్జఘ్నుః సహసాఽఽప్లుత్య యాతుధానాన్ ప్లవఙ్గమాః। శైలశృఙ్గాన్వితాఙ్గాస్తే ముష్టిభిర్వాన్తలోచనాః
ఆ వానరులు ఆకస్మాత్తుగా ఎగిరి, కొండ శిఖరాలు చేతబట్టి, చేతులతో రక్తం కార్చుకుంటూ, కన్నులు తిరిగిపోయేలా కోపంతో, రాక్షసులను బలంగా కొట్టిపారేశారు.
చేలుః పేతుశ్చ నేదుశ్చ తత్ర రాక్షసపుఙ్గవాః। రాక్షసాశ్చ శరైస్తీక్ష్ణైర్బిభిదుః కపికుఞ్జరాన్
అక్కడ రాక్షసులలో ముఖ్యులు తూలుతూ, పడిపోతూ, గర్జించగా, రాక్షసులు పదునైన బాణాలతో వానరులను, ఏనుగులను పొడిచారు.
శూలముద్గరఖడ్గైశ్చ జఘ్నుః ప్రాసైశ్చ శక్తిభిః। అన్యోన్యం పాతయామాసుః పరస్పరజయైషిణః
వారు పరస్పరం గెలుపుకోసం, కఠినంగా పోరాడుతూ, కత్తులు, గదలు, కుఱ్ఱాలు, శక్తులు, భుజబలంతో ఒకరినొకరు పడగొట్టారు.
రిపుశోణితదిగ్ధాఙ్గాస్తత్ర వానరరాక్షసాః। తతః శైలైశ్చ ఖడ్గైశ్చ విసృష్టైర్హరిరాక్షసైః
అక్కడ వానరులు, రాక్షసులు శత్రువుల రక్తంతో తడిసి, కొండలు, కత్తులు ఒకరిపై ఒకరు విసిరారు.
ముహూర్తేనావృతా భూమిరభవచ్ఛోణితోక్షితా। వికీర్ణైః పర్వతాకారై రక్షోభిరభిమర్దితైః। ఆసీద్ వసుమతీ పూర్ణా తదా యుద్ధమదాన్వితైః
ఒక క్షణంలోనే భూమి మొత్తం రక్తంతో తడిసి, కొండల్లాంటి రాక్షసుల శవాలతో నిండిపోయింది. యుద్ధ మత్తులో ఉన్నవారి వల్ల భూమి అంతా నిండిపోయింది.
ఆక్షిప్తాః క్షిప్యమాణాశ్చ భగ్నశైలాశ్చ వానరాః। పునరఙ్గైస్తదా చక్రురాసన్నా యుద్ధమద్భుతమ్
విసిరిన, విరిగిన కొండలతో కొట్టబడి, పడిపోతున్నా, ఆ వానరులు మళ్లీ శరీరాలతో దగ్గరగా పోరాడుతూ, అద్భుతమైన యుద్ధాన్ని సృష్టించారు.