యది కార్యం మమైతత్తే హృది కార్యతమం మతమ్। స సుహృద్ యో విపన్నార్థం దీనమభ్యుపపద్యతే
ఈ పని నాకెంతో ముఖ్యమని నీ మనసులో భావిస్తే, కష్టంలో ఉన్నవారిని ఆదుకునే వాడే నిజమైన స్నేహితుడు.
స బన్ధుర్యోఽపనీతేషు సాహాయ్యాయోపకల్పతే। తమథైవం బ్రువాణం స వచనం ధీరదారుణమ్
ఇతరులు దూరమయ్యాక సహాయం చేసేవాడే బంధువు. అలా గట్టిగా, ధైర్యంగా చెప్పిన అతని మాటలు—
రుష్టోఽయమితి విజ్ఞాయ శనైః శ్లక్ష్ణమువాచ హ। అతీవ హి సమాలక్ష్య భ్రాతరం క్షుభితేన్ద్రియమ్
అతడు కోపంగా ఉన్నాడని గ్రహించి, అతని సోదరుడు ఎంతో కలవరంగా ఉన్నాడని చూసి, మృదువుగా, నెమ్మదిగా మాట్లాడాడు.
కుమ్భకర్ణః శనైర్వాక్యం బభాషే పరిసాన్త్వయన్। శృణు రాజన్నవహితో మమ వాక్యమరిందమ
కుంభకర్ణుడు నెమ్మదిగా, ఓదార్పుగా ఇలా అన్నాడు: 'రాజా! శత్రువులను జయించేవాడా! నా మాట జాగ్రత్తగా విను.'
అలం రాక్షసరాజేన్ద్ర సంతాపముపపద్య తే। రోషం చ సమ్పరిత్యజ్య స్వస్థో భవితుమర్హసి
రాక్షసరాజా! ఇక బాధను వదిలిపెట్టు, కోపాన్ని కూడా విడిచిపెట్టి, మనసు స్థిరంగా ఉంచుకో.
నైతన్మనసి కర్తవ్యం మయి జీవతి పార్థివ। తమహం నాశయిష్యామి యత్ కృతే పరితప్యతే
రాజా! నేను బ్రతికున్నంతవరకు ఈ బాధను మనసులో పెట్టుకోకు. నిన్ను కలవరపెడుతున్న వాడిని నేను నాశనం చేస్తాను.
అవశ్యం తు హితం వాచ్యం సర్వావస్థం మయా తవ। బన్ధుభావాదభిహితం భ్రాతృస్నేహాచ్చ పార్థివ
ఎప్పుడూ నీకు మంచిదే చెప్పాలి. బంధుత్వం, అన్నదమ్ముల ప్రేమ వల్లే ఈ మాటలు చెబుతున్నాను, రాజా.
సదృశం యచ్చ కాలేఽస్మిన్ కర్తుం స్నేహేన బన్ధునా। శత్రూణాం కదనం పశ్య క్రియమాణం మయా రణే
ఇలాంటి సమయాల్లో బంధువు ప్రేమతో చేయాల్సింది నేను చేస్తాను. యుద్ధంలో నా చేతి ద్వారా శత్రువుల సంహారాన్ని చూడు.
అద్య పశ్య మహాబాహో మయా సమరమూర్ధని। హతే రామే సహ భ్రాత్రా ద్రవన్తీం హరివాహినీమ్
ఈ రోజు, బలవంతుడా! యుద్ధరంగంలో నేను రాముడిని, అతని అన్నదమ్ములను చంపిన తర్వాత, వానరసేన భయంతో పారిపోతున్నదాన్ని చూడు.
అద్య రామస్య తద్ దృష్ట్వా మయాఽఽనీతం రణాచ్ఛిరః। సుఖీ భవ మహాబాహో సీతా భవతు దుఃఖితా
ఈ రోజు యుద్ధంలో నేను రాముడి తలను తెచ్చినప్పుడు, బలవంతుడా! నీవు ఆనందించు, సీత మాత్రం దుఃఖంలో మునిగిపోవాలి.
అద్య రామస్య పశ్యన్తు నిధనం సుమహత్ ప్రియమ్। లఙ్కాయాం రాక్షసాః సర్వే యే తే నిహతబాన్ధవాః
ఈ రోజు లంకలో తమ బంధువులు చనిపోయిన రాక్షసులందరూ, రాముని గొప్ప మరణాన్ని చూడాలి.
అద్య శోకపరీతానాం స్వబన్ధువధశోచినామ్। శత్రోర్యుధి వినాశేన కరోమ్యశ్రుప్రమార్జనమ్
ఈ రోజు, తమ బంధువుల మరణాన్ని తలచి బాధపడుతున్నవారి కన్నీళ్లు, శత్రువును యుద్ధంలో సంహరించి తుడిచేస్తాను.
అద్య పర్వతసంకాశం ససూర్యమివ తోయదమ్। వికీర్ణం పశ్య సమరే సుగ్రీవం ప్లవగేశ్వరమ్
ఈ రోజు, పర్వతంతో సమానమైన శరీరమున్న వానరసేనాధిపతి సుగ్రీవుడు, సూర్యుడితో కూడిన మేఘంలా యుద్ధంలో చిత్తడైపోతున్నాడని చూడు.
కథం చ రాక్షసైరేభిర్మయా చ పరిసాన్త్వితః। జిఘాంసుభిర్దాశరథిం వ్యథసే త్వం సదానఘ
నిర్దోషుడా! నన్ను, ఈ రాక్షసులను చుట్టూ ఉన్నప్పటికీ, దశరథుని కుమారుడిని సంహరించాలనే మనసుతో ఉన్నవారిని చూసి, నీవు ఎందుకు కలవరపడుతున్నావు?
మాం నిహత్య కిల త్వాం హి నిహనిష్యతి రాఘవః। నాహమాత్మని సంతాపం గచ్ఛేయం రాక్షసాధిప
నన్ను చంపిన తర్వాత రాఘవుడు నిన్ను కూడా చంపుతాడు. రాక్షసాధిపతి! నాకు మాత్రం ఎలాంటి బాధ ఉండదు.
కామం త్విదానీమపి మాం వ్యాదిశ త్వం పరంతప। న పరః ప్రేక్షణీయస్తే యుద్ధాయాతులవిక్రమ
ఇప్పటికీ నీకు కావాలంటే నన్ను ఆజ్ఞాపించు, శత్రువులను జయించేవాడా! యుద్ధానికి నీకు సమానమైన వాడెవరూ లేరు.
అహముత్సాదయిష్యామి శత్రూంస్తవ మహాబలాన్। యది శక్రో యది యమో యది పావకమారుతౌ
నీ శత్రువులు ఎంత బలవంతులు అయినా, వారు ఇంద్రుడు అయినా, యముడు అయినా, వాయువు, అగ్ని అయినా, వారిని నేను సంహరిస్తాను.
తానహం యోధయిష్యామి కుబేరవరుణావపి। గిరిమాత్రశరీరస్య శితశూలధరస్య మే
కుబేరుడు, వరుణుడు అయినా, పర్వతంతో సమానమైన శరీరంతో, పదునైన శూలాన్ని పట్టుకుని వారితో యుద్ధం చేస్తాను.
నర్దతస్తీక్ష్ణదంష్ట్రస్య బిభీయాద్ వై పురందరః। అథ వా త్యక్తశస్త్రస్య మృద్నతస్తరసా రిపూన్
నా పదునైన పళ్లతో గర్జిస్తే, ఇంద్రుడికూడా భయపడతాడు. లేకపోతే, ఆయుధాలు వదిలేసి, శత్రువులను వేగంగా నలిపేస్తాను.
న మే ప్రతిముఖః కశ్చిత్ స్థాతుం శక్తో జిజీవిషుః। నైవ శక్త్యా న గదయా నాసినా నిశితైః శరైః
ఎవరూ నన్ను ఎదురుగా నిలబడి, బ్రతకాలని ఆశించలేరు. కత్తి, గద, శక్తి, పదునైన బాణాలతో అయినా నన్ను ఎదుర్కొనలేరు.
హస్తాభ్యామేవ సంరభ్య హనిష్యామి సవజ్రిణమ్। యది మే ముష్టివేగం స రాఘవోఽద్య సహిష్యతి
నా చేతులతోనే ఉగ్రంగా దాడి చేసి, వజ్రాయుధాన్ని ధరించినవాడినికూడా చంపగలను. ఈ రోజు రాఘవుడు నా ముష్టివేగాన్ని తట్టుకుంటే చూద్దాం.
తతః పాస్యన్తి బాణౌఘా రుధిరం రాఘవస్య మే। చిన్తయా తప్యసే రాజన్ కిమర్థం మయి తిష్ఠతి
తర్వాత నా బాణాల వర్షం రాఘవుని రక్తాన్ని త్రాగుతుంది. రాజా! నేను ఉన్నప్పుడు నువ్వు ఎందుకు మనసులో బాధపడుతున్నావు?
సోఽహం శత్రువినాశాయ తవ నిర్యాతుముద్యతః। ముఞ్చ రామాద్ భయం ఘోరం నిహనిష్యామి సంయుగే
నేను నీ శత్రువులను నాశనం చేయడానికి సిద్ధంగా ఉన్నాను. రాముని మీదున్న భయాన్ని వదిలేయి, యుద్ధంలో అతన్ని నేను చంపేస్తాను.
రాఘవం లక్ష్మణం చైవ సుగ్రీవం చ మహాబలమ్। హనూమన్తం చ రక్షోఘ్నం యేన లఙ్కా ప్రదీపితా
రాఘవుడు, లక్ష్మణుడు, బలవంతుడు సుగ్రీవుడు, రాక్షస సంహారకుడు హనుమంతుడు—ఎవరి వల్ల లంక దహించబడిందో—
హరీంశ్చ భక్షయిష్యామి సంయుగే సముపస్థితే। అసాధారణమిచ్ఛామి తవ దాతుం మహద్ యశః
—ఆ వానరులను కూడా యుద్ధంలో ఎదురైతే తినేస్తాను. నీకు అపూర్వమైన గొప్ప కీర్తిని ఇవ్వాలని కోరుకుంటున్నాను.
యది చేన్ద్రాద్ భయం రాజన్ యది చాపి స్వయంభువః। తతోఽహం నాశయిష్యామి నైశం తమ ఇవాంశుమాన్
నీవు ఇంద్రుని భయపడినా, బ్రహ్మను భయపడినా, వారిని నేను రాత్రి చీకటిని సూర్యుడు పోగొట్టినట్లు నాశనం చేస్తాను.
అపి దేవాః శయిష్యన్తే మయి క్రుద్ధే మహీతలే। యమం చ శమయిష్యామి భక్షయిష్యామి పావకమ్
నాకు కోపమొస్తే దేవతలే భూమిపై పడిపోతారు. యముని శాంతింపజేస్తాను, అగ్నిని తినేస్తాను.
ఆదిత్యం పాతయిష్యామి సనక్షత్రం మహీతలే। శతక్రతుం వధిష్యామి పాస్యామి వరుణాలయమ్
సూర్యుడిని నక్షత్రాలతో కలిసి భూమిపై పడేస్తాను. శతక్రతువును సంహరిస్తాను, వరుణుని లోకాన్ని త్రాగేస్తాను.
పర్వతాంశ్చూర్ణయిష్యామి దారయిష్యామి మేదినీమ్। దీర్ఘకాలం ప్రసుప్తస్య కుమ్భకర్ణస్య విక్రమమ్
పర్వతాలను పొడిచేస్తాను, భూమిని చీల్చేస్తాను—ఇంతటి బలమది, చాలా కాలం నిద్రలో ఉన్న కుంభకర్ణునిది.
అద్య పశ్యన్తు భూతాని భక్ష్యమాణాని సర్వశః। న త్విదం త్రిదివం సర్వమాహారో మమ పూర్యతే
ఈ రోజు అన్ని జీవులు నేను వాటిని తినేస్తున్నాను అని చూడాలి. అయినా, మొత్తం స్వర్గం కూడా నా ఆకలిని తీర్చలేను.