సా మహీ రుధిరౌఘేణ ప్రచ్ఛన్నా సమ్ప్రకాశతే। సంఛన్నా మాధవే మాసి పలాశైరివ పుష్పితైః
ఆ భూమి రక్త ప్రవాహాలతో కప్పబడి, వసంతంలో పుష్పించిన పలాశపూలతో ముదురుగా కనిపించినట్టు మెరిసింది.
హతవీరౌఘవప్రాం తు భగ్నాయుధమహాద్రుమామ్। శోణితౌఘమహాతోయాం యమసాగరగామినీమ్
హతవీరుల గుట్టలు, విరిగిన ఆయుధాలు, పెద్ద చెట్లు, రక్తపు ప్రవాహంతో, ఆ భూమి యమునది వైపు ప్రవహిస్తున్నట్టు కనిపించింది.
యకృత్ ప్లీహమహాపఙ్కాం వినికీర్ణాన్త్రశైవలామ్। భిన్నకాయశిరోమీనామఙ్గావయవశాద్వలామ్
పెద్ద మడుగు లాంటి కాలేయం, ప్లీహా, చెల్లిన ఆంత్రాలు సముద్రపు తుప్పుల్లా, విరిగిన శరీర భాగాలు, తలలు ఒడ్డున గడ్డి లా చెల్లిపోయాయి.
గృధ్రహంసవరాకీర్ణాం కఙ్కసారససేవితామ్। మేదఃఫేనసమాకీర్ణామార్తస్తనితనిఃస్వనామ్
ఆ ప్రాంతం గద్దలు, హంసలు, నారలు గుంపుగా చేరినది; మేధస్సు, నురుగు నిండినది; బాధపడుతున్నవారి అరుపులతో మారుమోగింది.
తాం కాపురుషదుస్తారాం యుద్ధభూమిమయీం నదీమ్। నదీమివ ఘనాపాయే హంససారససేవితామ్
ఆ యుద్ధభూమి నదిలా మారింది; దుర్బలులు దాటి పోలేని విధంగా, మేఘాలు తొలగిన తర్వాత హంసలు, నారలు చేరే నదిలా కనిపించింది.
రాక్షసాః కపిముఖ్యాస్తే తేరుస్తాం దుస్తరాం నదీమ్। యథా పద్మరజోధ్వస్తాం నలినీం గజయూథపాః
ప్రధాన రాక్షసులు, వానరులు ఆ దాటి పోలేని నదిని, పువ్వు రేణువుతో కప్పబడిన పద్మపుష్కరిణిని ఏనుగుల గుంపులు దాటి పోయినట్టు దాటి వెళ్లారు.
తతః సృజన్తం బాణౌఘాన్ ప్రహస్తం స్యన్దనే స్థితమ్। దదర్శ తరసా నీలో విధమన్తం ప్లవంగమాన్
ఆ సమయంలో, నీలుడు వేగంగా, తన రథంలో నిలబడి బాణాల వర్షం కురిపిస్తూ వానరులను కొడుతున్న ప్రహస్తుడిని చూశాడు.
ఉద్ధూత ఇవ వాయుః ఖే మహదభ్రబలం బలాత్। సమీక్ష్యాభిద్రుతం యుద్ధే ప్రహస్తో వాహినీపతిః
ఆకాశంలో పెద్ద మేఘాన్ని గాలి ఎలా చెదరగొడుతుందో, యుద్ధంలో నీలుడు పరుగెత్తుకుంటూ వస్తున్నాడని సేనాధిపతి ప్రహస్తుడు గమనించాడు.
రథేనాదిత్యవర్ణేన నీలమేవాభిదుద్రువే। స ధనుర్ధన్వినాం శ్రేష్ఠో వికృష్య పరమాహవే
సూర్యుడిలా ప్రకాశించే రథంలో, విల్లు బిగించి, ధనుర్విదుల్లో శ్రేష్ఠుడైన ప్రహస్తుడు, నీలుడి మీదకు ఎదురెళ్లాడు.
నీలాయ వ్యసృజద్ బాణాన్ ప్రహస్తో వాహినీపతిః। తే ప్రాప్య విశిఖా నీలం వినిర్భిద్య సమాహితాః
సేనాధిపతి ప్రహస్తుడు నీలుడిపై బాణాలు వదిలాడు; అవి నీలుని తాకి, లోపలికి చొచ్చుకుపోయాయి.
మహీం జగ్ముర్మహావేగా రోషితా ఇవ పన్నగాః। నీలః శరైరభిహతో నిశితైర్జ్వలనోపమైః
వేగంగా పాములు కోపంతో పడిపోతున్నట్టు, వారు భూమిపైకి పడ్డారు. నీలుడు అగ్నిలా మండుతున్న పదునైన బాణాలతో గాయపడ్డాడు.
స తం పరమదుర్ధర్షమాపతన్తం మహాకపిః। ప్రహస్తం తాడయామాస వృక్షముత్పాట్య వీర్యవాన్
అతిశక్తివంతుడైన మహాకపి నీలుడు, ఎదురుగా ఉద్ధృతంగా దూసుకొచ్చిన ప్రహస్తుడిని ఒక పెద్ద చెట్టుతో బలంగా కొట్టాడు.
స తేనాభిహతః క్రుద్ధో నర్దన్ రాక్షసపుంగవః। వవర్ష శరవర్షాణి ప్లవంగానాం చమూపతౌ
ఆ దెబ్బతో కోపంతో నిండిన రాక్షసుల నాయకుడు ప్రహస్తుడు గర్జిస్తూ, వానలా బాణాలను వానరసైన్యంపై కురిపించాడు.
తస్య బాణగణానేవ రాక్షసస్య దురాత్మనః। అపారయన్ వారయితుం ప్రత్యగృహ్ణాన్నిమీలితః। యథైవ గోవృషో వర్షం శారదం శీఘ్రమాగతమ్
ఆ దుష్టరాక్షసుని బాణాల వానను తట్టుకోలేక, నీలుడు కన్నులు మూసుకుని వాటిని భరించాడు. అది శరదృతువులో వచ్చిన వానను ఎద్దు తట్టుకునే విధంగా ఉండింది.
ఏవమేవ ప్రహస్తస్య శరవర్షాన్ దురాసదాన్। నిమీలితాక్షః సహసా నీలః సేహే దురాసదాన్
అలాగే, నీలుడు కన్నులు మూసుకుని, ప్రహస్తుడి భయంకరమైన బాణవర్షాన్ని ఒక్కసారిగా తట్టుకున్నాడు.
రోషితః శరవర్షేణ సాలేన మహతా మహాన్। ప్రజఘాన హయాన్ నీలః ప్రహస్తస్య మహాబలః
బాణాల వానతో కోపంతో నిండిన మహాబలుడు నీలుడు, ఒక పెద్ద సాలచెట్టు తీసుకుని ప్రహస్తుడి గుర్రాలను బలంగా కొట్టాడు.
తతో రోషపరీతాత్మా ధనుస్తస్య దురాత్మనః। బభఞ్జ తరసా నీలో ననాద చ పునః పునః
ఆ తర్వాత కోపంతో ఉప్పొంగిన నీలుడు, ప్రహస్తుడి విల్లు వేగంగా విరిచేసి, మళ్లీ మళ్లీ గర్జించాడు.
విధనుః స కృతస్తేన ప్రహస్తో వాహినీపతిః। ప్రగృహ్య ముసలం ఘోరం స్యన్దనాదవపుప్లువే
నీలుడు తన విల్లు విరిచేసిన తరువాత, సైన్యాధిపతి ప్రహస్తుడు భయంకరమైన గొడ్డలిని పట్టుకుని తన రథం నుంచి దూకాడు.
తావుభౌ వాహినీముఖ్యౌ జాతవైరౌ తరస్వినౌ। స్థితౌ క్షతజసిక్తాఙ్గౌ ప్రభిన్నావివ కుఞ్జరౌ
ఆ ఇద్దరు సేనాధిపతులు, ఇప్పుడు శత్రువులుగా, శక్తివంతులుగా, రక్తంతో తడిసిన శరీరాలతో, కొమ్ములు విరిగిన రెండు ఏనుగుల్లా నిలబడ్డారు.
ఉల్లిఖన్తౌ సుతీక్ష్ణాభిర్దంష్ట్రాభిరితరేతరమ్। సింహశార్దూలసదృశౌ సింహశార్దూలచేష్టితౌ
వారు ఇద్దరూ పదునైన పళ్లతో ఒకరినొకరు గీకి, సింహం, పులిలా, సింహపులిలా ప్రవర్తిస్తూ పోరాడారు.
విక్రాన్తవిజయౌ వీరౌ సమరేష్వనివర్తినౌ। కాఙ్క్షమాణౌ యశః ప్రాప్తుం వృత్రవాసవయోరివ
వారు ఇద్దరూ పరాక్రమవంతులు, విజయశీలులు, యుద్ధంలో వెనక్కి తగలేని వీరులు, వృత్రుడు, ఇంద్రుడు మహిమ పొందినట్టు, కీర్తిని కోరుతూ పోరాడారు.
ఆజఘాన తదా నీలం లలాటే ముసలేన సః। ప్రహస్తః పరమాయత్తస్తతః సుస్రావ శోణితమ్
ఆ సమయంలో ప్రహస్తుడు తన పూర్తి బలంతో నీలుని నుదిటిపై గొడ్డలితో బలంగా కొట్టాడు. వెంటనే నీలుని నుదురు నుంచి రక్తం కారింది.
తతః శోణితదిగ్ధాఙ్గః ప్రగృహ్య చ మహాతరుమ్। ప్రహస్తస్యోరసి క్రుద్ధో విససర్జ మహాకపిః
ఆ తర్వాత, నీలుడు రక్తంతో తడిసిన శరీరంతో, ఒక పెద్ద చెట్టు పట్టుకుని, కోపంతో ప్రహస్తుడి ఛాతిపై విసిరాడు.
తమచిన్త్యప్రహారం స ప్రగృహ్య ముసలం మహత్। అభిదుద్రావ బలినం బలాన్నీలం ప్లవఙ్గమమ్
ఆ అద్భుతమైన దెబ్బకు, ప్రహస్తుడు తన గొప్ప గొడ్డలిని పట్టుకుని, బలంగా వానరసైన్యాధిపతి నీలుని మీద దూసుకొచ్చాడు.
తముగ్రవేగం సంరబ్ధమాపతన్తం మహాకపిః। తతః సమ్ప్రేక్ష్య జగ్రాహ మహావేగో మహాశిలామ్
ప్రహస్తుడు భయంకరమైన వేగంతో, కోపంతో దూసుకొస్తున్నాడని చూసి, మహావేగంతో ఉన్న మహాకపి నీలుడు ఒక పెద్ద రాయిని పట్టుకున్నాడు.
తస్య యుద్ధాభికామస్య మృధే ముసలయోధినః। ప్రహస్తస్య శిలాం నీలో మూర్ధ్ని తూర్ణమపాతయత్
యుద్ధానికి ఉత్సాహంగా, గొడ్డలితో పోరాడుతున్న ప్రహస్తుడు ముందుకు వస్తుండగా, నీలుడు ఆ రాయిని అతని తలపై వేగంగా విసిరాడు.
నీలేన కపిముఖ్యేన విముక్తా మహతీ శిలా। బిభేద బహుధా ఘోరా ప్రహస్తస్య శిరస్తదా
వానరులలో ప్రముఖుడైన నీలుడు విసిరిన ఆ పెద్ద రాయి, ప్రహస్తుడి భయంకరమైన తలను అనేక భాగాలుగా చీల్చింది.
స గతాసుర్గతశ్రీకో గతసత్త్వో గతేన్ద్రియః। పపాత సహసా భూమౌ ఛిన్నమూల ఇవ ద్రుమః
ప్రహస్తుడి ప్రాణం, తేజస్సు, బలం, ఇంద్రియాలు అన్నీ పోయి, అతడు ఒక్కసారిగా నేలపైకి, వేర్లు కోసిన చెట్టు లా పడిపోయాడు.
విభిన్నశిరసస్తస్య బహు సుస్రావ శోణితమ్। శరీరాదపి సుస్రావ గిరేః ప్రస్రవణం యథా
అతని తల చీలిపోయి, అక్కడినుంచి విరివిగా రక్తం కారింది. శరీరం నుండీ రక్తం ప్రవహించింది. అది కొండపై నుంచి జలపాతం వొస్తున్నట్టు కనిపించింది.
హతే ప్రహస్తే నీలేన తదకమ్ప్యం మహాబలమ్। రాక్షసానామహృష్టానాం లఙ్కామభిజగామ హ
ప్రహస్తుడు, ఆ అపార బలశాలి, నీలుడు చేత చంపబడిన తర్వాత, ఆనందంతో ఉన్న రాక్షసులు లంకకు తిరిగి వెళ్లారు.