తాం రాక్షసగణైర్గుప్తాం గుల్మైర్బహుభిరావృతామ్। దదర్శ నగరీం రాజా పతాకాధ్వజమాలినీమ్
అనేక రాక్షస గణాలతో కాపలాగా, గణాలతో చుట్టుముట్టబడి, జెండాలు, పతాకలతో అలంకరించబడిన నగరాన్ని రాజు చూశాడు.
రుద్ధాం తు నగరీం దృష్ట్వా రావణో రాక్షసేశ్వరః। ఉవాచాత్మహితం కాలే ప్రహస్తం యుద్ధకోవిదమ్
నగరం ముట్టడి చేయబడినదని చూసి, రాక్షసాధిపతి రావణుడు యుద్ధంలో నిపుణుడైన ప్రహస్తుడికి తన మేలుకోసం సమయోచితంగా మాటలు చెప్పాడు.
పురస్యోపనివిష్టస్య సహసా పీడితస్య హ। నాన్యయుద్ధాత్ ప్రపశ్యామి మోక్షం యుద్ధవిశారద
నగరం అకస్మాత్తుగా ముట్టడి చేయబడి, ఇబ్బంది పడుతున్నప్పుడు, యుద్ధం తప్ప మరో మార్గం లేదు అని నేను చూస్తున్నాను, ఓ యుద్ధ నిపుణా.
అహం వా కుమ్భకర్ణో వా త్వం వా సేనాపతిర్మమ। ఇన్ద్రజిద్ వా నికుమ్భో వా వహేయుర్భారమీదృశమ్
ఈ భారాన్ని నేను, లేదా కుంభకర్ణుడు, లేదా నువ్వు నా సేనాధిపతి, లేదా ఇంద్రజిత్, లేదా నికుంభుడు మోసుకోవాలి.
స త్వం బలమతః శీఘ్రమాదాయ పరిగృహ్య చ। విజయాయాభినిర్యాహి యత్ర సర్వే వనౌకసః
కాబట్టి నువ్వు త్వరగా సైన్యాన్ని కూడగట్టి, సమీకరించి, అటు అడవిలో ఉన్న వారందరి దగ్గరకు విజయానికి బయలుదేరు.
నిర్యాణాదేవ తూర్ణం చ చలితా హరివాహినీ। నర్దతాం రాక్షసేన్ద్రాణాం శ్రుత్వా నాదం ద్రవిష్యతి
నువ్వు యుద్ధానికి బయలుదేరగానే, రాక్షసాధిపతుల గర్జన విని, వానర సైన్యం వెంటనే భయంతో చెల్లాచెదురవుతుంది.
చపలా హ్యవినీతాశ్చ చలచిత్తాశ్చ వానరాః। న సహిష్యన్తి తే నాదం సింహనాదమివ ద్విపాః
వానరులు చంచలమైన వారు, నియమం లేని వారు, మనస్సు స్థిరంగా లేని వారు. నీ గర్జనను, సింహం అరుపు విన్న ఏనుగుల్లా, వారు తట్టుకోలేరు.
విద్రుతే చ బలే తస్మిన్ రామః సౌమిత్రిణా సహ। అవశస్తే నిరాలమ్బః ప్రహస్త వశమేష్యతి
ఆ సైన్యం పారిపోతే, రాముడు లక్ష్మణుడితో కలిసి, సహాయం లేక, నిస్సహాయుడై, ప్రహస్తా, నీ అధీనంలోకి వస్తాడు.
ఆపత్సంశయితా శ్రేయో నాత్ర నిఃసంశయీకృతా। ప్రతిలోమానులోమం వా యత్ తు నో మన్యసే హితమ్
కష్టకాలంలో ఏది మంచిదో స్పష్టంగా తెలియదు; ఇక్కడ నిశ్చయం లేదు. నీవు మనకు ఏది ఉపయోగకరమని అనిపిస్తే, అది మనకు అనుకూలమైనదైనా, విరుద్ధమైనదైనా, నిస్సందేహంగా చెప్పు.
రావణేనైవముక్తస్తు ప్రహస్తో వాహినీపతిః। రాక్షసేన్ద్రమువాచేదమసురేన్ద్రమివోశనా
అలా రావణుడు చెప్పిన తరువాత, సైన్యాధిపతి ప్రహస్తుడు రాక్షసాధిపతిని ఉశనుడు అసురేంద్రునికి చెప్పినట్లుగా పలికాడు.
రాజన్ మన్త్రితపూర్వం నః కుశలైః సహ మన్త్రిభిః। వివాదశ్చాపి నో వృత్తః సమవేక్ష్య పరస్పరమ్
రాజా! మేము నిపుణులైన మంత్రులతో ముందే ఆలోచించాము. ఒకరినొకరు పరిశీలిస్తూ మన మధ్య చర్చ కూడా జరిగింది.
ప్రదానేన తు సీతాయాః శ్రేయో వ్యవసితం మయా। అప్రదానే పునర్యుద్ధం దృష్టమేవ తథైవ నః
సీతను అప్పగించడం వల్లే మనకు మేలు జరుగుతుందని నేను నిర్ణయించుకున్నాను. ఆమెను ఇవ్వకపోతే, మనకు యుద్ధం తప్పదు.
సోఽహం దానైశ్చ మానైశ్చ సతతం పూజితస్త్వయా। సాన్త్వైశ్చ వివిధైః కాలే కిం న కుర్యాం హితం తవ
నీవు ఎప్పుడూ నాకు బహుమతులు, గౌరవం, వివిధ సమయాల్లో ఓదార్పులతో సత్కరించావు. నీకు మేలు కోసం నేను చేయనిది ఏముంది?
నహి మే జీవితం రక్ష్యం పుత్రదారధనాని చ। త్వం పశ్య మాం జుహూషన్తం త్వదర్థే జీవితం యుధి
నా ప్రాణం, పిల్లలు, భార్య, ధనం ఇవన్నీ నాకు కాపాడాల్సిన అవసరం లేదు. నీ కోసం యుద్ధంలో ప్రాణం అర్పించడానికి సిద్ధంగా ఉన్న నన్ను చూడు.
ఏవముక్త్వా తు భర్తారం రావణం వాహినీపతిః। ఉవాచేదం బలాధ్యక్షాన్ ప్రహస్తః పురతః స్థితాన్
ఇలా తన ప్రభువైన రావణుడితో మాట్లాడిన తరువాత, సైన్యాధిపతి ప్రహస్తుడు తన ముందున్న సైన్యాధికారులను ఉద్దేశించి ఇలా అన్నాడు.
సమానయత మే శీఘ్రం రాక్షసానాం మహాబలమ్। మద్బాణానాం తు వేగేన హతానాం చ రణాజిరే
వేగంగా రాక్షసుల గొప్ప సైన్యాన్ని నాకు సమీకరించండి. బలంతో మదించినవారు, యుద్ధంలో పడిపోయినవారు అందరూ రావాలి.
అద్య తృప్యన్తు మాంసాదాః పక్షిణః కాననౌకసామ్। తస్య తద్ వచనం శ్రుత్వా బలాధ్యక్షా మహాబలాః
ఈ రోజు అడవిలో నివసించే ప్రజల మాంసాన్ని తినే పక్షులు తృప్తిపొందాలి. ఆ మాటలు విని, బలవంతులైన సైన్యాధికారులు—
బలముద్యోజయామాసుస్తస్మిన్ రాక్షసమన్దిరే। సా బభూవ ముహూర్తేన భీమైర్నానావిధాయుధైః
ఆ రాక్షస మందిరంలో సైన్యాన్ని సిద్ధం చేశారు. క్షణంలోనే అది భయంకరమైన ఆయుధాలతో ఉన్న యోధులతో నిండిపోయింది.
లఙ్కా రాక్షసవీరైస్తైర్గజైరివ సమాకులా। హుతాశనం తర్పయతాం బ్రాహ్మణాంశ్చ నమస్యతామ్
లంకా ఆ రాక్షస వీరులతో, ఏనుగులతో నిండినట్లుగా కనిపించింది. వారు అగ్నికి హోమాలు చేసి, బ్రాహ్మణులకు నమస్కరించారు.
ఆజ్యగన్ధప్రతివహః సురభిర్మారుతో వవౌ। స్రజశ్చ వివిధాకారా జగృహుస్త్వభిమన్త్రితాః
నెయ్యి పరిమళంతో కూడిన సుగంధ వాయువు మృదువుగా వీచింది. వివిధ ఆకారాల పూలమాలలను, మంత్రపఠనం లేకుండానే వారు ధరించారు.
సంగ్రామసజ్జాః సంహృష్టా ధారయన్ రాక్షసాస్తదా। సధనుష్కాః కవచినో వేగాదాప్లుత్య రాక్షసాః
అప్పుడు రాక్షసులు యుద్ధానికి సిద్ధమై, ఆనందంతో, విల్లు ధరించి, కవచాలు వేసుకుని, వేగంగా ముందుకు దూకారు.
రావణం ప్రేక్ష్య రాజానం ప్రహస్తం పర్యవారయన్। అథామన్త్ర్య తు రాజానం భేరీమాహత్య భైరవామ్
రావణుడైన రాజును చూసి, వారు ప్రహస్తుని చుట్టుముట్టారు. ఆ తరువాత రాజును అభివాదం చేసి, భయంకరమైన బేరి మ్రోగించారు.
ఆరురోహ రథం యుక్తః ప్రహస్తః సజ్జకల్పితమ్। హయైర్మహాజవైర్యుక్తం సమ్యక్సూతం సుసంయతమ్
పూర్తిగా సిద్ధంగా ఉన్న ప్రహస్తుడు, వేగంగా పరుగెత్తే గుర్రాలతో, నిపుణుడైన రథసారధి నడిపే బలమైన రథాన్ని ఎక్కాడు.
మహాజలదనిర్ఘోషం సాక్షాచ్చన్ద్రార్కభాస్వరమ్। ఉరగధ్వజదుర్ధర్షం సువరూథం స్వపస్కరమ్
ఆ రథం గొప్ప మేఘం మ్రోగినట్టు గర్జించింది. అది చంద్రుడు, సూర్యుడు లా ప్రకాశించింది. పాము జెండాతో, బంగారు కవచంతో, తన జెండాతో అలంకరించబడి, దుర్భేద్యంగా నిలిచింది.
సువర్ణజాలసంయుక్తం ప్రహసన్తమివ శ్రియా। తతస్తం రథమాస్థాయ రావణార్పితశాసనః
బంగారు జాలితో అలంకరించబడి, మహిమతో నవ్వుతున్నట్లుగా ప్రకాశించింది. ఆ తరువాత రావణుడి ఆజ్ఞతో ఆ రథాన్ని ఎక్కాడు.
లఙ్కాయా నిర్యయౌ తూర్ణం బలేన మహతా వృతః। తతో దున్దుభినిర్ఘోషః పర్జన్యనినదోపమః। వాదిత్రాణాం చ నినదః పూరయన్నివ మేదినీమ్
అతడు మహాసైన్యంతో చుట్టుముట్టబడి, లంక నుండి వేగంగా బయలుదేరాడు. వెంటనే మేఘగర్జనలా డుండుభి మ్రోగింది, వాయిద్యాల శబ్దం భూమిని నింపినట్లైంది.
శుశ్రువే శఙ్ఖశబ్దశ్చ ప్రయాతే వాహినీపతౌ। నినదన్తః స్వరాన్ ఘోరాన్ రాక్షసా జగ్మురగ్రతః
సేనాధిపతి బయలుదేరినప్పుడు శంఖధ్వని వినిపించింది; భయంకరంగా గర్జిస్తూ రాక్షసులు ముందుగా నడిచారు.
భీమరూపా మహాకాయాః ప్రహస్తస్య పురఃసరాః। నరాన్తకః కుమ్భహనుర్మహానాదః సమున్నతః। ప్రహస్తసచివా హ్యేతే నిర్యయుః పరివార్య తమ్
భయానకమైన రూపంతో, మహా దేహాలతో ఉన్న ప్రహస్తుని ముఖ్య సైనికులు — నరాంతకుడు, కుంభహనుడు, మహానాదుడు, సమున్నతుడు — అతని మంత్రులు, అతన్ని చుట్టుముట్టి బయలుదేరారు.
వ్యూఢేనైవ సుఘోరేణ పూర్వద్వారాత్ స నిర్యయౌ। గజయూథనికాశేన బలేన మహతా వృతః
భయంకరంగా, క్రమబద్ధంగా ఏర్పాటైన సైన్యంతో, ఆ ప్రహస్తుడు తూర్పు ద్వారం ద్వారా బయటకు వచ్చాడు; అతన్ని ఏనుగుల మందంలా ఉన్న గొప్ప సైన్యం చుట్టుముట్టింది.
సాగరప్రతిమౌఘేన వృతస్తేన బలేన సః। ప్రహస్తో నిర్యయౌ క్రుద్ధః కాలాన్తకయమోపమః
సముద్రం లాంటి ఉప్పెనతో ఉన్న ఆ సైన్యం మధ్యలో, కోపంతో ఉన్న ప్రహస్తుడు, కాలాంతకుడి వలె, బయలుదేరాడు.