తానార్తాన్ నష్టసంజ్ఞాంశ్చ గతాసూంశ్చ బృహస్పతిః। విద్యాభిర్మన్త్రయుక్తాభిరోషధీభిశ్చికిత్సతి
ఆపదలో ఉన్నవారిని, జ్ఞానం కోల్పోయినవారిని, ప్రాణం పోయినవారిని బృహస్పతి తన విద్యతో, మంత్రాలతో, ఔషధాలతో చికిత్స చేశాడు.
తాన్యౌషధాన్యానయితుం క్షీరోదం యాన్తు సాగరమ్। జవేన వానరాః శీఘ్రం సమ్పాతిపనసాదయః
ఆ ఔషధాలు తీసుకురావడానికి, సంపాతి, పనస, ఇంకా ఇతర వేగవంతమైన వానరులు త్వరగా క్షీరసాగరానికి వెళ్లాలి.
హరయస్తు విజానన్తి పార్వతీ తే మహౌషధీ। సంజీవకరణీం దివ్యాం విశల్యాం దేవనిర్మితామ్
ఆ పర్వతంపై పెరిగే గొప్ప ఔషధాలను వానరులు తెలుసు. వాటిలో సంజీవని అనే దివ్యమైన ప్రాణదాయక ఔషధం, దేవతలు సృష్టించిన విశల్య అనే ఔషధం ఉన్నాయి.
చన్ద్రశ్చ నామ ద్రోణశ్చ క్షీరోదే సాగరోత్తమే। అమృతం యత్ర మథితం తత్ర తే పరమౌషధీ
ఆ ఉత్తమమైన క్షీరసాగరంలో చంద్ర, ద్రోణ అనే పర్వతాలు ఉన్నాయి. అక్కడే అమృతాన్ని మథించారు. అక్కడే ఆ అతి గొప్ప ఔషధాలు లభిస్తాయి.
తౌ తత్ర విహితౌ దేవైః పర్వతౌ తౌ మహోదధౌ। అయం వాయుసుతో రాజన్ హనూమాంస్తత్ర గచ్ఛతు
ఆ రెండు పర్వతాలను దేవతలు ఆ మహాసముద్రంలో ఉంచారు. రాజా! వాయుపుత్రుడు హనుమంతుడు అక్కడికి వెళ్లాలి.
ఏతస్మిన్నన్తరే వాయుర్మేఘాశ్చాపి సవిద్యుతః। పర్యస్య సాగరే తోయం కమ్పయన్నివ పర్వతాన్
ఇంతలో, మేఘాలు మెరుపులతో కూడి, గాలి సముద్రాన్ని ఊదుతూ, పర్వతాలు కంపించేటట్లు నీటిని కలిపాయి.
మహతా పక్షవాతేన సర్వద్వీపమహాద్రుమాః। నిపేతుర్భగ్నవిటపాః సలిలే లవణామ్భసి
ఆ గాలి బలానికి, అన్ని ద్వీపాల పెద్ద చెట్లు, కొమ్మలు విరిగిపడి, ఉప్పు నీటిలో పడిపోయాయి.
అభవన్ పన్నగాస్త్రస్తా భోగినస్తత్రవాసినః। శీఘ్రం సర్వాణి యాదాంసి జగ్ముశ్చ లవణార్ణవమ్
అక్కడ నివసించే పాములు భయంతో పారిపోయాయి. సముద్రజల జీవులు అన్నీ త్వరగా ఉప్పు సముద్రంలోకి వెళ్లిపోయాయి.
తతో ముహూర్తాద్ గరుడం వైనతేయం మహాబలమ్। వానరా దదృశుః సర్వే జ్వలన్తమివ పావకమ్
తర్వాత కొంతసేపటికి, వానరులందరూ వినతా కుమారుడైన మహాబలుడు గరుడుడిని, అగ్ని వలె ప్రకాశిస్తూ, చూశారు.
తమాగతమభిప్రేక్ష్య నాగాస్తే విప్రదుద్రువుః। యైస్తు తౌ పురుషౌ బద్ధౌ శరభూతైర్మహాబలైః
అతడిని దగ్గరకి వస్తున్నాడని చూసి, అక్కడి పాములు భయంతో దిక్కులకూ పారిపోయాయి. కానీ ఆ ఇద్దరు పురుషులు, బలమైన నాగబాణాలతో బంధించబడ్డ వారు—
తతః సుపర్ణః కాకుత్స్థౌ స్పృష్ట్వా ప్రత్యభినన్ద్య చ। విమమర్శ చ పాణిభ్యాం ముఖే చన్ద్రసమప్రభే
అప్పుడు సుపర్ణుడు, కకుత్స్థులైన ఆ ఇద్దరిని తాకి, అభివాదం చేసి, తన చేతులతో చంద్రుడి వంటి ప్రకాశవంతమైన వారి ముఖాలను తడిమాడు.
వైనతేయేన సంస్పృష్టాస్తయోః సంరురుహుర్వ్రణాః। సువర్ణే చ తనూ స్నిగ్ధే తయోరాశు బభూవతుః
వినతా కుమారుడు తాకిన వెంటనే, వారి గాయాలు మాయమై, వారి శరీరాలు త్వరగా మెరిసే బంగారంలా మృదువుగా మారిపోయాయి.
తేజో వీర్యం బలం చౌజ ఉత్సాహశ్చ మహాగుణాః। ప్రదర్శనం చ బుద్ధిశ్చ స్మృతిశ్చ ద్విగుణా తయోః
వారి తేజస్సు, శక్తి, బలం, ఉత్సాహం, వివేకం, జ్ఞానం, స్మృతి—ఈ గొప్ప లక్షణాలన్నీ వారిలో రెట్టింపు అయ్యాయి.
తావుత్థాప్య మహాతేజా గరుడో వాసవోపమౌ। ఉభౌ చ సస్వజే హృష్టో రామశ్చైనమువాచ హ
ఆ మహాతేజస్వి గరుడుడు, ఇంద్రుడితో సమానమైన వాడు, ఆ ఇద్దరిని లేపి, ఆనందంతో ఆలింగనం చేశాడు. ఆ సమయంలో రాముడు అతనితో ఇలా అన్నాడు.
భవత్ప్రసాదాద్ వ్యసనం రావణిప్రభవం మహత్। ఉపాయేన వ్యతిక్రాన్తౌ శీఘ్రం చ బలినౌ కృతౌ
'మీ దయ వల్ల, రావణుడు కలిగించిన ఈ పెద్ద కష్టాన్ని మేము త్వరగా దాటి, మీ సహాయంతో మళ్లీ బలాన్ని పొందాము.'
యథా తాతం దశరథం యథాజం చ పితామహమ్। తథా భవన్తమాసాద్య హృదయం మే ప్రసీదతి
'నాన్న దశరథుడిని, బ్రహ్మదేవుడిని చూసినప్పుడు నా హృదయం ఎలా ఆనందిస్తుందో, అలాగే మిమ్మల్ని కలిసినప్పుడు కూడా నాకు ఆనందంగా ఉంది.'
కో భవాన్ రూపసమ్పన్నో దివ్యస్రగనులేపనః। వసానో విరజే వస్త్రే దివ్యాభరణభూషితః
మీరు ఎవరు? ఎంత అందంగా ఉన్నారు! దివ్యమైన పుష్పమాలలు, సుగంధ ద్రవ్యాలు ధరించి, ముత్యాలాంటి తెల్లటి వస్త్రాలు, విలువైన ఆభరణాలతో అలంకరించబడి ఉన్నారు.
తమువాచ మహాతేజా వైనతేయో మహాబలః। పతత్త్రిరాజః ప్రీతాత్మా హర్షపర్యాకులేక్షణమ్
అప్పుడు మహా తేజస్సుతో, అపార బలంతో ఉన్న వినతా కుమారుడు, పక్షిరాజు, ఆనందంతో కళ్లు మెరిపిస్తూ అతనికి ఇలా సమాధానం చెప్పాడు.
అహం సఖా తే కాకుత్స్థ ప్రియః ప్రాణో బహిశ్చరః। గరుత్మానిహ సమ్ప్రాప్తో యువయోః సాహ్యకారణాత్
ఓ కాకుత్స్థ వంశజా! నేను నీకు ప్రాణస్నేహితుడను, నీకు ప్రాణం లాంటి మిత్రుడను, గరుత్మంతుడు. మిమ్మల్ని ఇద్దరిని సహాయపడేందుకు ఇక్కడికి వచ్చాను.
అసురా వా మహావీర్యా దానవా వా మహాబలాః। సురాశ్చాపి సగన్ధర్వాః పురస్కృత్య శతక్రతుమ్
ఎంతటి శక్తివంతమైన అసురులు అయినా, ఎంతటి బలమైన దానవులు అయినా, దేవతలు, గంధర్వులు, ఇంద్రునితో కూడినవారు అయినా—
నేమం మోక్షయితుం శక్తాః శరబన్ధం సుదారుణమ్। మాయాబలాదిన్ద్రజితా నిర్మితం క్రూరకర్మణా
ఇంద్రజిత్ తన మాయా బలంతో, క్రూరమైన పనులతో సృష్టించిన ఈ భయంకరమైన సర్పబంధాన్ని ఎవ్వరూ విడిపించలేరు.
ఏతే నాగాః కాద్రవేయాస్తీక్ష్ణదంష్ట్రా విషోల్బణాః। రక్షోమాయాప్రభావేణ శరభూతాస్త్వదాశ్రయాః
ఈ సర్పాలు కద్రూ సంతానానికి చెందినవే, పదునైన పళ్లతో, విషంతో నిండినవే. రాక్షస మాయాబలంతో ఇవి బాణాల రూపం దాల్చి, నీ ఆధీనంలో ఉన్నాయి.
ఇమం శ్రుత్వా తు వృత్తాన్తం త్వరమాణోఽహమాగతః। సహసైవావయోః స్నేహాత్ సఖిత్వమనుపాలయన్
ఈ విషయం విని, మిమ్మల్ని ఇద్దరిని పట్ల ప్రేమతో, స్నేహబంధాన్ని కాపాడుతూ, త్వరగా ఇక్కడికి వచ్చాను.
మోక్షితౌ చ మహాఘోరాదస్మాత్ సాయకబన్ధనాత్। అప్రమాదశ్చ కర్తవ్యో యువాభ్యాం నిత్యమేవ హి
మీరు ఈ భయంకరమైన బాణబంధనంలో నుంచి విముక్తులయ్యారు. కానీ ఎప్పుడూ అప్రమత్తంగా ఉండాలి.
ప్రకృత్యా రాక్షసాః సర్వే సంగ్రామే కూటయోధినః। శూరాణాం శుద్ధభావానాం భవతామార్జవం బలమ్
రాక్షసులు సహజంగా యుద్ధంలో మోసపూరితంగా పోరాడేవారు. మీ బలం మీ నిష్కళంకమైన హృదయం, నిజాయితీ, ధైర్యంలో ఉంది.
తన్న విశ్వసనీయం వో రాక్షసానాం రణాజిరే। ఏతేనైవోపమానేన నిత్యం జిహ్మా హి రాక్షసాః
కావున, యుద్ధరంగంలో రాక్షసులపై నమ్మకం పెట్టుకోకూడదు. వాళ్లు సహజంగా మోసపూరితులే.
ఏవముక్త్వా తదా రామం సుపర్ణః స మహాబలః। పరిష్వజ్య చ సుస్నిగ్ధమాప్రష్టుముపచక్రమే
ఇలా రామునికి చెప్పి, ఆ మహాబలశాలి సుపర్ణుడు ప్రేమతో అతన్ని ఆలింగనం చేసి, వెళ్లేందుకు సిద్ధమయ్యాడు.
సఖే రాఘవ ధర్మజ్ఞ రిపూణామపి వత్సల। అభ్యనుజ్ఞాతుమిచ్ఛామి గమిష్యామి యథాసుఖమ్
స్నేహితుడా రాఘవా! నీతి తెలిసినవాడా! శత్రువులపైనా దయ చూపేవాడా! నేను నీ అనుమతి తీసుకుని, సంతోషంగా వెళ్ళాలనుకుంటున్నాను.
న చ కౌతూహలం కార్యం సఖిత్వం ప్రతి రాఘవ। కృతకర్మా రణే వీర సఖిత్వం ప్రతివేత్స్యసి
మన స్నేహం గురించి ఎలాంటి సందేహం పెట్టుకోకూడదు రాఘవా. వీరుడా! యుద్ధంలో నా కర్తవ్యాన్ని నెరవేర్చాను. మన స్నేహాన్ని నువ్వు గుర్తు పెట్టుకుంటావు.
బాలవృద్ధావశేషాం తు లఙ్కాం కృత్వా శరోర్మిభిః। రావణం తు రిపుం హత్వా సీతాం త్వముపలప్స్యసే
బాలులు, వృద్ధులు తప్ప లంకను బాణాల వర్షంతో ఖాళీ చేసి, రాక్షసరాజు రావణుడిని సంహరించి, నీ సీతను తిరిగి పొందుతావు.