ఏవముక్తే తు వచసి రామేణాక్లిష్టకర్మణా। సంఘర్షమాణాః ప్లవగాః సింహనాదైరనాదయన్
కల్మషం లేని కార్యాలు చేసే రాముడు ఈ మాటలు చెప్పగానే, వానరులు సింహాల్లా గర్జిస్తూ కలకలం సృష్టించారు.
శిఖరైర్వికిరామైతాం లఙ్కాం ముష్టిభిరేవ వా। ఇతి స్మ దధిరే సర్వే మనాంసి హరియూథపాః
ఈ లంకను పర్వత శిఖరాలతో గానీ, లేక మా ముష్టులతోనే గానీ చెల్లాచెదురుగా చేసేద్దాం అని వానరసేనాధిపతులందరూ మనసులో నిశ్చయించుకున్నారు.
ఉద్యమ్య గిరిశృఙ్గాణి మహాన్తి శిఖరాణి చ। తరూంశ్చోత్పాట్య వివిధాంస్తిష్ఠన్తి హరియూథపాః
పెద్ద పెద్ద పర్వత శిఖరాలు, వివిధ రకాల చెట్లు ఎత్తిపట్టుకుని వానరసేనాధిపతులు సిద్ధంగా నిలబడ్డారు.
ప్రేక్షతో రాక్షసేన్ద్రస్య తాన్యనీకాని భాగశః। రాఘవప్రియకామార్థం లఙ్కామారురుహుస్తదా
రాక్షసేంద్రుడు చూస్తుండగానే, రాఘవుని ప్రీతికోసం ఆ సేనలు భాగాలుగా లంకపైకి ఎక్కాయి.
తే తామ్రవక్త్రా హేమాభా రామార్థే త్యక్తజీవితాః। లఙ్కామేవాభ్యవర్తన్త సాలభూధరయోధినః
పింగళవదనాలు, బంగారంలా మెరిసే అవి, రాముని కోసం ప్రాణాలు అర్పించిన యోధులు, సాల వృక్షాలు, కొండ శిఖరాలు చేతబట్టి, లంకవైపు దూసుకెళ్లారు.
తే ద్రుమైః పర్వతాగ్రైశ్చ ముష్టిభిశ్చ ప్లవంగమాః। ప్రాకారాగ్రాణ్యసంఖ్యాని మమన్థుస్తోరణాని చ
ఆ వానరులు చెట్లు, కొండ శిఖరాలు, తమ ముష్టులతో లెక్కలేనన్ని ప్రాకారాలు, ద్వారాలను బలంగా కొట్టి పగలగొట్టారు.
పరిఖాన్ పూరయన్తశ్చ ప్రసన్నసలిలాశయాన్। పాంసుభిః పర్వతాగ్రైశ్చ తృణైః కాష్ఠైశ్చ వానరాః
వారు పార్శ్వాల నీటిని, మట్టితో, కొండ ముక్కలతో, గడ్డి, కలపతో నింపుతూ ముందుకు సాగారు.
తతః సహస్రయూథాశ్చ కోటియూథాశ్చ యూథపాః। కోటియూథశతాశ్చాన్యే లఙ్కామారురుహుస్తదా
ఆ సమయంలో, వేల యూనిట్ల నాయకులు, కోట్ల యూనిట్ల నాయకులు, వంద కోట్ల యూనిట్ల నాయకులు లంకపైకి ఎక్కారు.
కాఞ్చనాని ప్రమర్దన్తస్తోరణాని ప్లవంగమాః। కైలాసశిఖరాగ్రాణి గోపురాణి ప్రమథ్య చ
వానరులు బంగారు తలుపులను పగలగొట్టి, కైలాస శిఖరాల్లాంటి గోపురాలను ధ్వంసం చేసి ముందుకు సాగారు.
ఆప్లవన్తః ప్లవన్తశ్చ గర్జన్తశ్చ ప్లవంగమాః। లఙ్కాం తామభిధావన్తి మహావారణసంనిభాః
వారు ఎగిరిపోతూ, ఈదుతూ, గర్జిస్తూ, మహా ఏనుగుల్లా లంకవైపు పరుగెత్తారు.
జయత్యురుబలో రామో లక్ష్మణశ్చ మహాబలః। రాజా జయతి సుగ్రీవో రాఘవేణాభిపాలితః
బలవంతుడైన రాముడు విజయవంతుడు, మహాబలుడు లక్ష్మణుడు కూడా విజయవంతుడు. రాఘవుని రక్షణలో ఉన్న రాజు సుగ్రీవుడు కూడా జయించాడు.
ఇత్యేవం ఘోషయన్తశ్చ గర్జన్తశ్చ ప్లవంగమాః। అభ్యధావన్త లఙ్కాయాః ప్రాకారం కామరూపిణః
ఇలా నినదిస్తూ, గర్జిస్తూ, కావలసిన రూపం ఎంచుకునే వానరులు లంక ప్రాకారాన్ని 향ించి పరుగెత్తారు.
వీరబాహుః సుబాహుశ్చ నలశ్చ పనసస్తథా। నిపీడ్యోపనివిష్టాస్తే ప్రాకారం హరియూథపాః। ఏతస్మిన్నన్తరే చక్రుః స్కన్ధావారనివేశనమ్
వీరబాహు, సుబాహు, నల, అలాగే పనస — ఈ వానరసేనాధిపతులు ప్రాకారానికి దగ్గరగా చేరి స్థిరంగా నిలిచారు. ఇదే సమయంలో వారు శిబిరాన్ని ఏర్పాటు చేశారు.
పూర్వద్వారం తు కుముదః కోటిభిర్దశభిర్వృతః। ఆవృత్య బలవాంస్తస్థౌ హరిభిర్జితకాశిభిః
కుముదుడు, అలసటను జయించిన పది కోట్ల వానరులతో చుట్టుముట్టి, తూర్పు ద్వారాన్ని తన బలంతో కాపాడుతూ నిలిచాడు.
సహాయార్థే తు తస్యైవ నివిష్టః ప్రఘసో హరిః। పనసశ్చ మహాబాహుర్వానరైరభిసంవృతః
ఆయనకు తోడుగా ప్రఘసుడు అక్కడే స్థిరంగా ఉండగా, మహాబాహువు పనసుడు కూడా వానరులతో చుట్టుముట్టి అక్కడే మకాం వేశాడు.
దక్షిణద్వారమాసాద్య వీరః శతబలిః కపిః। ఆవృత్య బలవాంస్తస్థౌ వింశత్యా కోటిభిర్వృతః
దక్షిణ ద్వారం వద్ద వీరుడు శతబలికప్పి, ఇరవై కోట్ల యోధులతో చుట్టుముట్టి, బలంగా నిలిచాడు.
సుషేణః పశ్చిమద్వారం గత్వా తారాపితా బలీ। ఆవృత్య బలవాంస్తస్థౌ కోటికోటిభిరావృతః
తార పంపిన బలవంతుడు సుషేణుడు, పడమర ద్వారం వద్దకు వెళ్లి, కోట్ల కోట్ల వానరులతో చుట్టుముట్టి అక్కడే నిలిచాడు.
ఉత్తరద్వారమాగమ్య రామః సౌమిత్రిణా సహ। ఆవృత్య బలవాంస్తస్థౌ సుగ్రీవశ్చ హరీశ్వరః
రాముడు, సౌమిత్రితో కలిసి ఉత్తర ద్వారం వద్దకు వచ్చి, వానరుల అధిపతి సుగ్రీవునితో కలిసి తన సేనతో అక్కడే నిలిచాడు.
గోలాఙ్గూలో మహాకాయో గవాక్షో భీమదర్శనా। వృతః కోట్యా మహావీర్యస్తస్థౌ రామస్య పార్శ్వతః
గోళాంగూలుడు, మహాకాయుడు, భయంకరమైన గవాక్షుడు, కోటి వానరులతో కలిసి రాముని పక్కన నిలిచాడు.
ఋక్షాణాం భీమకోపానాం ధూమ్రః శత్రునిబర్హణః। వృతః కోట్యా మహావీర్యస్తస్థౌ రామస్య పార్శ్వతః
శత్రువులను సంహరించే ధూమ్రుడు, కోపంతో ఉన్న రిక్షుల నాయకుడు, కోటి మంది వానరులతో రాముని పక్కన నిలిచాడు.
సంనద్ధస్తు మహావీర్యో గదాపాణిర్విభీషణః। వృతో యత్తైస్తు సచివైస్తస్థౌ యత్ర మహాబలః
మహా వీరుడైన విభీషణుడు, గదను ధరించి, కవచంతో, తన మంత్రులతో కలిసి అక్కడ ఉన్న మహాసేన వద్ద నిలిచాడు.
గజో గవాక్షో గవయః శరభో గన్ధమాదనః। సమన్తాత్ పరిధావన్తో రరక్షుర్హరివాహినీమ్
గజ, గవాక్ష, గవయ, శరభ, గంధమాదనుడు — వీరు చుట్టూ తిరుగుతూ వానరసేనను అన్ని వైపులా కాపాడారు.
తతః కోపపరీతాత్మా రావణో రాక్షసేశ్వరః। నిర్యాణం సర్వసైన్యానాం ద్రుతమాజ్ఞాపయత్ తదా
అప్పుడు కోపంతో ఊరెళ్లిన రాక్షసాధిపతి రావణుడు తన సైన్యమంతటికి వెంటనే బయలుదేరమని ఆజ్ఞాపించాడు.
ఏతచ్ఛ్రుత్వా తదా వాక్యం రావణస్య ముఖేరితమ్। సహసా భీమనిర్ఘోషముద్ఘుష్టం రజనీచరైః
రావణుడు చెప్పిన ఆ మాటలు విని, రాత్రివేళ సంచరించే రాక్షసులు ఒక్కసారిగా భయంకరమైన అరుపులతో ఆకాశాన్ని దద్దరిల్లించారు.
తతః ప్రబోధితా భేర్యశ్చన్ద్రపాణ్డురపుష్కరాః। హేమకోణైరభిహతా రాక్షసానాం సమన్తతః
ఆ తర్వాత చంద్రబింబంలా తెల్లగా మెరిసే, బంగారు దండలతో మ్రోగించబడిన భారీ డప్పులు చుట్టూ రాక్షసులు మోగించారు.
వినేదుశ్చ మహాఘోషాః శఙ్ఖాః శతసహస్రశః। రాక్షసానాం సుఘోరాణాం ముఖమారుతపూరితాః
వెయ్యల కొద్దీ భయంకరమైన శబ్దంతో రాక్షసులు శంఖాలను ఊదగా, ఆ శబ్దం గాలిలో నిండిపోయింది.
తే బభుః శుభనీలాఙ్గాః సశఙ్ఖా రజనీచరాః। విద్యున్మణ్డలసంనద్ధాః సబలాకా ఇవామ్బుదాః
ఆ రాత్రి సంచరించే రాక్షసులు నీలవర్ణమైన అందమైన అవయవాలతో, చేతుల్లో శంఖాలు పట్టుకుని, మెరుపులు మెరిసే అలంకారాలతో, మేఘాలలో మెరుపులు మెరిపే వానమేఘాల్లా కనిపించారు.
నిష్పతన్తి తతః సైన్యా హృష్టా రావణచోదితాః। సమయే పూర్యమాణస్య వేగా ఇవ మహోదధేః
రావణుడు ఆజ్ఞతో ఆనందంగా ఉన్న సైనికులు సముద్రపు అలలు వేగంగా ఎగిసిపడినట్టు సమయానికి బయలుదేరారు.
తతో వానరసైన్యేన ముక్తో నాదః సమన్తతః। మలయః పూరితో యేన ససానుప్రస్థకన్దరః
ఆ సమయంలో వానరసైన్యం అన్ని వైపులా గర్జించి, ఆ అరుపులతో మలయపర్వతం, దాని శిఖరాలు, లోయలు అన్నీ నిండిపోయాయి.
శఙ్ఖదున్దుభినిర్ఘోషః సింహనాదస్తరస్వినామ్। పృథివీం చాన్తరిక్షం చ సాగరం చాభ్యనాదయత్
శంఖాలు, డప్పుల మోగింపు, వేగంగా పరిగెత్తే వానరుల సింహగర్జనలు భూమి, ఆకాశం, సముద్రాన్ని మారుమోగించాయి.