ఏవం బ్రువాణాం తాం సీతా సరమామిదమబ్రవీత్। మధురం శ్లక్ష్ణయా వాచా పూర్వశోకాభిపన్నయా
ఇలా సారమా మాట్లాడుతుండగా, గత బాధతో ఉన్నా కూడా, సీతా మధురంగా, మృదువుగా ఆమెతో ఇలా చెప్పింది.
సమర్థా గగనం గన్తుమపి చ త్వం రసాతలమ్। అవగచ్ఛాద్య కర్తవ్యం కర్తవ్యం తే మదన్తరే
నీవు ఆకాశానికి ఎగిరిపోవడం, లేదా పాతాళానికి చేరుకోవడం కూడా చేయగలవు. ఇప్పుడు నాకోసం ఏం చేయాలో, నీకు ఏం చేయాలో తెలుసుకో.
మత్ప్రియం యది కర్తవ్యం యది బుద్ధిః స్థిరా తవ। జ్ఞాతుమిచ్ఛామి తం గత్వా కిం కరోతీతి రావణః
నాకు ఇష్టమైనది చేయాలని నీకు మనసుంటే, నీ బుద్ధి స్థిరంగా ఉంటే, రావణుడు ఇప్పుడు ఏం చేస్తున్నాడో వెళ్లి తెలుసుకోమని నేను కోరుకుంటున్నాను.
స హి మాయాబలః క్రూరో రావణః శత్రురావణః। మాం మోహయతి దుష్టాత్మా పీతమాత్రేవ వారుణీ
రావణుడు దుర్మార్గుడు, మాయాబలంతో నన్ను మభ్యపెడుతున్నాడు. అతడు నాకు శత్రువు, చెడ్డ మనసున్నవాడు. మద్యం తాగిన తరువాత మనసు ఎలా అయిపోతుందో, నన్ను కూడా అలానే అయిపోతున్నాను.
తర్జాపయతి మాం నిత్యం భర్త్సాపయతి చాసకృత్। రాక్షసీభిః సుఘోరాభిర్యో మాం రక్షతి నిత్యశః
అతడు నన్ను ప్రతిరోజూ బెదిరిస్తాడు, పదే పదే దుర్భాషలు మాట్లాడతాడు. భయంకరమైన రాక్షసస్త్రీలు నన్ను ఎప్పుడూ కాపాడుతూ ఉంటారు.
ఉద్విగ్నా శఙ్కితా చాస్మి న స్వస్థం చ మనో మమ। తద్భయాచ్చాహముద్విగ్నా అశోకవనికాం గతా
నాకు ఎప్పుడూ భయం, అనుమానం. నా మనసు ప్రశాంతంగా లేదు. అతడిని భయపడి నేను అశోకవనానికి వచ్చాను.
యది నామ కథా తస్య నిశ్చితం వాపి యద్భవేత్। నివేదయేథాః సర్వం తద్ వరో మే స్యాదనుగ్రహః
అతనికి సంబంధించిన ఏదైనా ఖచ్చితమైన వార్త లేదా కథ ఉంటే, దయచేసి నన్ను అన్నీ చెప్పు. అది నాకు గొప్ప ఉపకారం అవుతుంది.
సాప్యేవం బ్రువతీం సీతాం సరమా మృదుభాషిణీ। ఉవాచ వదనం తస్యాః స్పృశన్తీ బాష్పవిక్లవమ్
సీత ఇలా చెప్పగా, మృదువుగా మాట్లాడే సారమా, ఆమె కన్నీళ్లతో తడిసిన ముఖాన్ని తడుముతూ సమాధానం చెప్పింది.
ఏష తే యద్యభిప్రాయస్తస్మాద్ గచ్ఛామి జానకి। గృహ్య శత్రోరభిప్రాయముపావర్తామి మైథిలి
ఇది నీ కోరిక అయితే, జానకి, నేను వెళ్ళి శత్రువు ఉద్దేశ్యం తెలుసుకొని తిరిగి వస్తాను, మైతిలి.
ఏవముక్త్వా తతో గత్వా సమీపం తస్య రక్షసః। శుశ్రావ కథితం తస్య రావణస్య సమన్త్రిణః
అలా చెప్పి, ఆ రాక్షసుని దగ్గరకు వెళ్లి, రావణుడు తన మంత్రులతో చెప్పిన మాటలు ఆమె వినింది.
సా శ్రుత్వా నిశ్చయం తస్య నిశ్చయజ్ఞా దురాత్మనః। పునరేవాగమత్ క్షిప్రమశోకవనికాం శుభామ్
ఆ దుష్టుడైన రావణుని నిర్ణయం తెలుసుకున్న ఆమె, వెంటనే తిరిగి మంగళకరమైన అశోకవనానికి వచ్చింది.
సా ప్రవిష్టా తతస్తత్ర దదర్శ జనకాత్మజామ్। ప్రతీక్షమాణాం స్వామేవ భ్రష్టపద్మామివ శ్రియమ్
అక్కడికి ప్రవేశించిన ఆమె, తన విమోచన కోసం ఎదురుచూస్తున్న జనకుని కుమార్తెను, వాడిపోయిన తామరలో నుండి పడిపోయిన శ్రీను చూసినట్లుగా చూచింది.
తాం తు సీతా పునః ప్రాప్తాం సరమాం ప్రియభాషిణీమ్। పరిష్వజ్య చ సుస్నిగ్ధం దదౌ చ స్వయమాసనమ్
ప్రియమైన మాటలు చెప్పే సరం తిరిగి వచ్చినప్పుడు, సీత ఆమెను హృదయపూర్వకంగా ఆలింగనం చేసి, తానే స్వయంగా ఆసనం ఇచ్చింది.
ఇహాసీనా సుఖం సర్వమాఖ్యాహి మమ తత్త్వతః। క్రూరస్య నిశ్చయం తస్య రావణస్య దురాత్మనః
ఇక్కడ కూర్చోని, రావణుడు ఏమి నిర్ణయించాడో, ఆ క్రూరుడి ఉద్దేశ్యం ఏమిటో నాకు నిజంగా, పూర్తిగా చెప్పు.
ఏవముక్తా తు సరమా సీతయా వేపమానయా। కథితం సర్వమాచష్ట రావణస్య సమన్త్రిణః
అలా వణుకుతున్న సీత అడిగినప్పుడు, సరం రావణుడు తన మంత్రులతో చెప్పినదంతా వివరంగా చెప్పింది.
జనన్యా రాక్షసేన్ద్రో వై త్వన్మోక్షార్థం బృహద్వచః। అతిస్నిగ్ధేన వైదేహి మన్త్రివృద్ధేన చోదితః
రాక్షసుల రాజు, వయసైన మంత్రి మరియు తల్లి ప్రేరణతో, వైదేహి, నిన్ను విడిచిపెట్టాలని ఎంతో ప్రేమతో చెప్పాడు.
దీయతామభిసత్కృత్య మనుజేన్ద్రాయ మైథిలీ। నిదర్శనం తే పర్యాప్తం జనస్థానే యదద్భుతమ్
మైతిలిని గౌరవంగా మానవుల రాజుకు అప్పగించాలి; జనస్థానంలో జరిగిన అద్భుతం మీకు తగిన ఉదాహరణ.
లఙ్ఘనం చ సముద్రస్య దర్శనం చ హనూమతః। వధం చ రక్షసాం యుద్ధే కః కుర్యాన్మానుషో యుధి
సముద్రాన్ని దాటి, హనుమంతుడిని చూసి, యుద్ధంలో రాక్షసులను సంహరించగల మనిషి ఎవరు?
ఏవం స మన్త్రవృద్ధైశ్చ మాత్రా చ బహుబోధితః। న త్వాముత్సహతే మోక్తుమర్థమర్థపరో యథా
తల్లి, మంత్రివృద్ధులు ఎంత చెప్పినా, తన స్వార్థం కోసం ఆ రాక్షసుడు నిన్ను విడిచిపెట్టడానికి ఒప్పుకోవడం లేదు.
నోత్సహత్యమృతో మోక్తుం యుద్ధే త్వామితి మైథిలి। సామాత్యస్య నృశంసస్య నిశ్చయో హ్యేష వర్తతే
మైతిలి, యుద్ధంలో మృత్యువు కూడా నిన్ను విడిపించలేడు; ఆ క్రూరుడైన రాజు, అతని మంత్రుల నిర్ణయం ఇదే.
తదేషా సుస్థిరా బుద్ధిర్మృత్యులోభాదుపస్థితా। భయాన్న శక్తస్త్వాం మోక్తుమనిరస్తః స సంయుగే
కాబట్టి, మరణం కోరికతో అతనిలో ఈ దృఢమైన సంకల్పం ఏర్పడింది; భయంతో నిన్ను విడిచిపెట్టలేక, యుద్ధంలో నిలబడిపోతున్నాడు.
రాక్షసానాం చ సర్వేషామాత్మనశ్చ వధేన హి। నిహత్య రావణం సంఖ్యే సర్వథా నిశితైః శరైః। ప్రతినేష్యతి రామస్త్వామయోధ్యామసితేక్షణే
రాక్షసులను, రావణుని యుద్ధంలో బలిపెట్టి, రాముడు నిన్ను, నల్లని కన్నులవాడా, తన పదునైన బాణాలతో అయోధ్యకు తీసుకెళ్తాడు.
ఏతస్మిన్నన్తరే శబ్దో భేరీశఙ్ఖసమాకులః। శ్రుతో వై సర్వసైన్యానాం కమ్పయన్ ధరణీతలమ్
అంతలోనే, బేరీలు, శంఖాల శబ్దం భూమిని కంపింపజేస్తూ, అన్ని సైన్యాలలో వినిపించింది.
శ్రుత్వా తు తం వానరసైన్యనాదం లఙ్కాగతా రాక్షసరాజభృత్యాః। హతౌజసో దైన్యపరీతచేష్టాః శ్రేయో న పశ్యన్తి నృపస్య దోషాత్
వానరసైన్యం గర్జన విని, లంకలోని రాక్షసరాజు సేవకులు, తమ బలహీనతతో, నిరాశతో నిండిపోయి, రాజు తప్పు వల్ల మేలుకోసం ఆశపడలేకపోతున్నారు.
thumb|పఞ్చత్రింశః సర్గః శ్రూయతామ్|center శ్రీమద్వాల్మీకియరామాయణే యుద్ధకాణ్డే పఞ్చత్రింశః సర్గః ॥౬-
శ్రీమద్వాల్మీకి రామాయణంలోని యుద్ధకాండలో ఇది ముప్పై ఐదవ సర్గ. వినండి.
తేన శఙ్ఖవిమిశ్రేణ భేరీశబ్దేన నాదినా। ఉపయాతి మహాబాహూ రామః పరపురంజయః
బేరీలు, శంఖాల శబ్దంతో, మహాబాహువు, శత్రు నగరాలను జయించిన రాముడు ముందుకు సాగుతున్నాడు.
తం నినాదం నిశమ్యాథ రావణో రాక్షసేశ్వరః। ముహూర్తం ధ్యానమాస్థాయ సచివానభ్యుదైక్షత
ఆ గోల వినగానే రాక్షసుల అధిపతి రావణుడు కొంతసేపు ధ్యానం చేసి, తన మంత్రులను చూశాడు.
అథ తాన్ సచివాంస్తత్ర సర్వానాభాష్య రావణః। సభాం సంనాదయన్ సర్వామిత్యువాచ మహాబలః
తర్వాత మహాబలుడు రావణుడు అక్కడ ఉన్న అందరు మంత్రులను ఉద్దేశించి సభ అంతా ప్రతిధ్వనించేలా ఇలా అన్నాడు.
జగత్సంతాపనః క్రూరోఽగర్హయన్ రాక్షసేశ్వరః। తరణం సాగరస్యాస్య విక్రమం బలపౌరుషమ్
లోకాన్ని బాధించే క్రూరుడైన రావణుడు, సముద్రాన్ని దాటి వచ్చిన వారి వీరత్వాన్ని, బలాన్ని పొగిడాడు.
యదుక్తవన్తో రామస్య భవన్తస్తన్మయా శ్రుతమ్। భవతశ్చాప్యహం వేద్మి యుద్ధే సత్యపరాక్రమాన్। తూష్ణీకానీక్షతోఽన్యోన్యం విదిత్వా రామవిక్రమమ్
మీరు రాముని గురించి చెప్పింది నేను విన్నాను. యుద్ధంలో మీ నిజమైన శౌర్యాన్ని కూడా నాకు తెలుసు. మీరు ఒకరినొకరు మౌనంగా చూస్తూ ఉండగా, రాముని పరాక్రమాన్ని తెలుసుకున్నారు.