అయుక్తబుద్ధికృత్యేన సర్వభూతవిరోధినా। ఏవం ప్రయుక్తా రౌద్రేణ మాయా మాయావినా త్వయి
అన్ని జీవులకు విరుద్ధంగా, తప్పుడు ఆలోచనతో, మాయగాడు రావణుడు నీపై ఇలాంటి క్రూరమైన మాయను ప్రయోగించాడు.
శోకస్తే విగతః సర్వకల్యాణం త్వాముపస్థితమ్। ధ్రువం త్వాం భజతే లక్ష్మీః ప్రియం తే భవతి శృణు
నీ బాధ పోయింది. అన్ని శుభాలు నీకు వచ్చాయి. నిశ్చయంగా నీకు ఐశ్వర్యం లభించింది. నీ ప్రియుడు క్షేమంగా ఉన్నాడు—విను.
ఉత్తీర్య సాగరం రామః సహ వానరసేనయా। సంనివిష్టః సముద్రస్య తీరమాసాద్య దక్షిణమ్
రాముడు వానరసేనతో కలిసి సముద్రాన్ని దాటి, దక్షిణ తీరానికి చేరుకుని అక్కడ తన సైన్యాన్ని విడిచి దిగిపోయాడు.
దృష్టో మే పరిపూర్ణార్థః కాకుత్స్థః సహలక్ష్మణః। సహితైః సాగరాన్తస్థైర్బలైస్తిష్ఠతి రక్షితః
నా చూపులో లక్ష్యాన్ని సాధించిన కకుత్స్థుడు లక్ష్మణుడితో కలిసి, సముద్రాన్ని దాటి వచ్చిన సైన్యాలతో రక్షణతో నిలబడి ఉన్నాడు.
అనేన ప్రేషితా యే చ రాక్షసా లఘువిక్రమాః। రాఘవస్తీర్ణ ఇత్యేవం ప్రవృత్తిస్తైరిహాహృతా
అతను పంపిన వేగంగా నడిచే రాక్షసులు, రాఘవుడు సముద్రాన్ని దాటి వచ్చాడని వార్తను ఇక్కడికి తీసుకువచ్చారు.
స తాం శ్రుత్వా విశాలాక్షి ప్రవృత్తిం రాక్షసాధిపః। ఏష మన్త్రయతే సర్వైః సచివైః సహ రావణః
ఈ వార్త విని, విశాలమైన కళ్లవాడా, రాక్షసాధిపతి రావణుడు తన మంత్రులతో కలిసి సలహా చేసుకుంటున్నాడు.
ఇతి బ్రువాణా సరమా రాక్షసీ సీతయా సహ। సర్వోద్యోగేన సైన్యానాం శబ్దం శుశ్రావ భైరవమ్
ఇలా చెప్పిన సరం రాక్షసీ, సీతతో కలిసి, సైన్యాలన్నీ సిద్ధమవుతున్న భయంకరమైన శబ్దాన్ని వినింది.
దణ్డనిర్ఘాతవాదిన్యాః శ్రుత్వా భేర్యా మహాస్వనమ్। ఉవాచ సరమా సీతామిదం మధురభాషిణీ
పిడుగు మ్రోగినట్టు గట్టిగా మోగుతున్న యుద్ధడంకను విని, మధురంగా మాట్లాడే సరం, సీతతో ఇలా చెప్పింది.
సంనాహజననీ హ్యేషా భైరవా భీరు భేరికా। భేరీనాదం చ గమ్భీరం శృణు తోయదనిఃస్వనమ్
భయపడే సీతా, ఇది యుద్ధానికి సిద్ధమవుతున్న భయంకరమైన డంక శబ్దం. ఈ డంక మ్రోగడం మేఘగర్జనలా ఎంత గంభీరంగా ఉందో విను.
కల్ప్యన్తే మత్తమాతఙ్గా యుజ్యన్తే రథవాజినః। దృశ్యన్తే తురగారూఢాః ప్రాసహస్తాః సహస్రశః
మత్తుగా ఉన్న ఏనుగులు సిద్ధమవుతున్నాయి, రథాలు, గుర్రాలు జోడించబడుతున్నాయి; వేలాది యోధులు కత్తులు పట్టుకుని గుర్రాలపై కూర్చున్నారు.
తత్ర తత్ర చ సంనద్ధాః సమ్పతన్తి సహస్రశః। ఆపూర్యన్తే రాజమార్గాః సైన్యైరద్భుతదర్శనైః
ఇక్కడ అక్కడ రక్షణతో ఉన్న వేలాది సైనికులు పరుగెత్తుతున్నారు; రాజమార్గాలు అద్భుతంగా కనిపించే సైన్యాలతో నిండిపోయాయి.
వేగవద్భిర్నదద్భిశ్చ తోయౌఘైరివ సాగరః। శస్త్రాణాం చ ప్రసన్నానాం చర్మణాం వర్మణాం తథా
వేగంగా మోగుతున్న నీటి ప్రవాహాల్లా, సముద్రంలా, మెరిసే ఆయుధాలు, కవచాలు, తోడులు కూడా అక్కడ కనిపిస్తున్నాయి.
రథవాజిగజానాం చ రాక్షసేన్ద్రానుయాయినామ్। సమ్భ్రమో రక్షసామేష హృషితానాం తరస్వినామ్
రాక్షసాధిపతిని అనుసరించే రథాలు, గుర్రాలు, ఏనుగులతో పాటు, ఉల్లాసంగా, వేగంగా ఉన్న రాక్షసుల కలకలం ఇది.
ప్రభాం విసృజతాం పశ్య నానావర్ణసముత్థితామ్। వనం నిర్దహతో ఘర్మే యథా రూపం విభావసోః
ఎన్నో రంగుల్లో వెలుగులు వెలువడుతున్న దృశ్యాన్ని చూడు; వేసవిలో అరణ్యాన్ని దహించే అగ్ని ఎలా కనిపిస్తుందో అలాగే ఉంది.
ఘణ్టానాం శృణు నిర్ఘోషం రథానాం శృణు నిఃస్వనమ్। హయానాం హేషమాణానాం శృణు తూర్యధ్వనిం తథా
ఘంటల మోగుడు, రథాల గర్జన, గుర్రాల హీనాలు, వాద్యాల శబ్దం — ఇవన్నీ విను.
ఉద్యతాయుధహస్తానాం రాక్షసేన్ద్రానుయాయినామ్। సమ్భ్రమో రక్షసామేష తుములో లోమహర్షణమ్
రాక్షసాధిపతిని అనుసరించే, ఆయుధాలు ఎత్తిన రాక్షసుల కలకలం ఎంత భయంకరంగా, రోమాంచకంగా ఉందో చూడు.
శ్రీస్త్వాం భజతి శోకఘ్నీ రక్షసాం భయమాగతమ్। రామః కమలపత్రాక్షో దైత్యానామివ వాసవః
నీకు అదృష్టం కలుగుతోంది, ఇది బాధను తొలగిస్తుంది; రాక్షసులకు భయం వచ్చింది. కమలదళపు కన్నుల రాముడు, దైత్యుల మధ్య ఇంద్రుడిలా ఉన్నాడు.
అవజిత్య జితక్రోధస్తమచిన్త్యపరాక్రమః। రావణం సమరే హత్వా భర్తా త్వాధిగమిష్యతి
కోపాన్ని జయించి, అపారమైన శౌర్యంతో రాముడు యుద్ధంలో రావణుడిని సంహరించి, మళ్లీ నీ భర్తవుతాడు.
విక్రమిష్యతి రక్షఃసు భర్తా తే సహలక్ష్మణః। యథా శత్రుషు శత్రుఘ్నో విష్ణునా సహ వాసవః
నీ భర్త లక్ష్మణుడితో కలిసి రాక్షసుల మధ్య పరాక్రమాన్ని చూపిస్తాడు, శత్రువులపై విష్ణుతో కలిసి ఇంద్రుడు చేసినట్టు.
ఆగతస్య హి రామస్య క్షిప్రమఙ్కాగతాం సతీమ్। అహం ద్రక్ష్యామి సిద్ధార్థాం త్వాం శత్రౌ వినిపాతితే
రాముడు వచ్చినప్పుడు, శత్రువు నశించిన తర్వాత, నీవు ఆయన మడిలో ఆనందంగా కూర్చుని ఉన్న దృశ్యాన్ని నేను త్వరలో చూస్తాను.
అచిరాన్మోక్ష్యతే సీతే దేవి తే జఘనం గతామ్। ధృతామేకాం బహూన్ మాసాన్ వేణీం రామో మహాబలః
సీతా దేవి, నీవు ఎన్నో నెలలు ఓపికగా భరించిన ఈ బంధనాన్ని మహాబలుడు రాముడు త్వరలోనే నీకు తొలగిస్తాడు.
తస్య దృష్ట్వా ముఖం దేవి పూర్ణచన్ద్రమివోదితమ్। మోక్ష్యసే శోకజం వారి నిర్మోకమివ పన్నగీ
సీతా దేవి, రాముని ముఖం పూర్ణచంద్రుడిలా ప్రకాశిస్తూ నీకు కనిపించినప్పుడు, నీవు బాధతో వచ్చిన కన్నీళ్లను పాము తన చర్మాన్ని వదిలేసినట్లు విడిచిపెడతావు.
రావణం సమరే హత్వా నచిరాదేవ మైథిలి। త్వయా సమగ్రః ప్రియయా సుఖార్హో లప్స్యతే సుఖమ్
మైతిలీ, రాముడు యుద్ధంలో రావణుణ్ని సంహరించిన తరువాత, తన ప్రియమైన నీవు అతనితో కలిసి ఉండగా, త్వరలోనే ఆనందాన్ని పొందతాడు.
సభాజితా త్వం రామేణ మోదిష్యసి మహాత్మనా। సువర్షేణ సమాయుక్తా యథా సస్యేన మేదినీ
రాముడు నిన్ను గౌరవించి, మహాత్ముడైన అతనితో నీవు సంతోషంగా ఉంటావు. మంచి వర్షాకాలంలో భూమి పంటలతో నిండిపోవడం లాగా నీవు ఆనందిస్తావు.
గిరివరమభితో వివర్తమానో హయ ఇవ మణ్డలమాశు యః కరోతి। తమిహ శరణమభ్యుపైహి దేవి దివసకరం ప్రభవో హ్యయం ప్రజానామ్
పర్వతాన్ని చుట్టూ వేగంగా తిరిగే గుర్రంలా, సీతా దేవి, నీవు ఇక్కడ అతనిని ఆశ్రయించు. ఎందుకంటే అతడు సూర్యుడిలా ప్రకాశించి, సమస్త ప్రాణులకు మూలకారణం.
thumb|చతుస్త్రింశః సర్గః శ్రూయతామ్|center శ్రీమద్వాల్మీకియరామాయణే యుద్ధకాణ్డే చతుస్త్రింశః సర్గః ॥౬-
శ్రీమద్వాల్మీకి రామాయణంలో యుద్ధకాండలో ముప్పత్తి నాలుగవ సర్గను వినండి.
అథ తాం జాతసంతాపాం తేన వాక్యేన మోహితామ్। సరమా హ్లాదయామాస మహీం దగ్ధామివామ్భసా
ఆ సమయంలో ఆ మాటలతో బాధతో మునిగిపోయిన సీతను, సరం నీళ్ళు పొగబడి పోయిన భూమిని చల్లార్చినట్లు, సారమా ఓదార్చింది.
తతస్తస్యా హితం సఖ్యాశ్చికీర్షన్తీ సఖీ వచః। ఉవాచ కాలే కాలజ్ఞా స్మితపూర్వాభిభాషిణీ
తన స్నేహితురాలికి మేలు చేయాలని కోరుకున్న సారమా, సరైన సమయంలో చిరునవ్వుతో మాట్లాడుతూ, మిత్రభావంతో మాటలు చెప్పింది.
ఉత్సహేయమహం గత్వా త్వద్వాక్యమసితేక్షణే। నివేద్య కుశలం రామే ప్రతిచ్ఛన్నా నివర్తితుమ్
కృష్ణనేత్రా, నేను వెళ్లి నీ సందేశాన్ని రామునికి రహస్యంగా చెప్పి, అతని క్షేమ సమాచారాన్ని తీసుకుని ఎవరికీ తెలియకుండా తిరిగి రావగలను.
నహి మే క్రమమాణాయా నిరాలమ్బే విహాయసి। సమర్థో గతిమన్వేతుం పవనో గరుడోఽపి వా
నేను ఆకాశంలో నిర్బంధంగా ప్రయాణిస్తుంటే, నా వేగాన్ని గాలి గానీ, గరుడుడు గానీ అందుకోలేరు.