యూథపా హరిరాజస్య కింకరాః సముపస్థితాః। నీలానివ మహామేఘాంస్తిష్ఠతో యాంస్తు పశ్యసి
నీవు చూస్తున్న ఈ గోధుమ రంగు మేఘాల్లా కనిపిస్తున్న వారు, వానర రాజు సహాయులకు నాయకులుగా ఉన్న యూథపులు.
అసితాఞ్జనసంకాశాన్ యుద్ధే సత్యపరాక్రమాన్। అసంఖ్యేయాననిర్దేశాన్ పరం పారమివోదధేః
వారు నల్లని కాజలు లాగా కనిపిస్తారు; యుద్ధంలో ధైర్యంగా నిలబడతారు. వారి సంఖ్యను చెప్పలేం, వర్ణించలేం, అవి సముద్రపు దూర తీరంలా అంతులేని వారు.
పర్వతేషు చ యే కేచిద్ విషయేషు నదీషు చ। ఏతే త్వామభివర్తన్తే రాజన్నృక్షాః సుదారుణాః
పర్వతాలలో, ప్రాంతాల్లో, నదుల్లో ఎక్కడ ఉన్నా, ఈ భయంకరమైన రిక్షులు నీ మీదకు దూసుకొస్తున్నారు రాజా.
ఏషాం మధ్యే స్థితో రాజన్ భీమాక్షో భీమదర్శనః। పర్జన్య ఇవ జీమూతైః సమన్తాత్ పరివారితః
వారి మధ్యలో భయంకరమైన రూపంతో, భయానకంగా కనిపించే భీమాక్షుడు నిలబడి ఉన్నాడు. అతడు మేఘాలతో చుట్టుముట్టబడి, వానదేవుడిలా ఉన్నాడు.
ఋక్షవన్తం గిరిశ్రేష్ఠమధ్యాస్తే నర్మదాం పిబన్। సర్వర్క్షాణామధిపతిర్ధూమ్రో నామైష యూథపః
అతడు గొప్ప పర్వతంపై నివసిస్తూ, నర్మదా నదిని తాగుతాడు. అన్ని రిక్షులకు అధిపతిగా, ధూమ్రుడు అనే యూథపుడిగా ప్రసిద్ధి పొందాడు.
యవీయానస్య తు భ్రాతా పశ్యైనం పర్వతోపమమ్। భ్రాత్రా సమానో రూపేణ విశిష్టస్తు పరాక్రమే
ఇదిగో అతని తమ్ముడు, పర్వతంలా ఆకారంలో ఉన్నాడు. రూపంలో అన్నయ్యతో సమానంగా ఉన్నా, పరాక్రమంలో మరింత గొప్పవాడు.
స ఏష జామ్బవాన్ నామ మహాయూథపయూథపః। ప్రశాన్తో గురువర్తీ చ సమ్ప్రహారేష్వమర్షణః
ఇతడు జాంబవంతుడు, గొప్ప యూథపులలో అధిపతి. అతడు శాంతంగా, పెద్దలకు గౌరవంగా ఉంటాడు, కానీ యుద్ధంలో మాత్రం అసహనంగా పోరాడతాడు.
ఏతేన సాహ్యం తు మహత్ కృతం శక్రస్య ధీమతా। దైవాసురే జామ్బవతా లబ్ధాశ్చ బహవో వరాః
ఈ జాంబవంతుడు, తెలివైన ఇంద్రునికి గొప్ప సహాయం చేశాడు. దేవతలు, అసురుల యుద్ధంలో పోరాడి, అనేక వరాలు పొందాడు.
ఆరుహ్య పర్వతాగ్రేభ్యో మహాభ్రవిపులాః శిలాః। ముఞ్చన్తి విపులాకారా న మృత్యోరుద్విజన్తి చ
పర్వత శిఖరాలకు ఎక్కి, పెద్ద పెద్ద మేఘాల్లాంటి శిలలను విసురుతారు. మరణాన్ని ఎప్పుడూ భయపడరు.
రాక్షసానాం చ సదృశాః పిశాచానాం చ రోమశాః। ఏతస్య సైన్యా బహవో విచరన్త్యమితౌజసః
రాక్షసులు, పిశాచుల్లా కనిపించే, బాగా రోమాలు ఉన్న వీరి సైన్యంలో ఎంతో మంది ఉన్నారు. వారు అపారమైన శక్తితో తిరుగుతుంటారు.
య ఏనమభిసంరబ్ధం ప్లవమానమవస్థితమ్। ప్రేక్షన్తే వానరాః సర్వే స్థితా యూథపయూథపమ్
అతడు ఉత్సాహంగా ముందుకు దూసుకెళ్తూ, ఎగరడానికి సిద్ధంగా ఉన్నప్పుడు, అందరు వానరులు ఆ యూథపుడిని నిలబడి ఆశ్చర్యంగా చూస్తారు.
ఏష రాజన్ సహస్రాక్షం పర్యుపాస్తే హరీశ్వరః। బలేన బలసంయుక్తో దమ్భో నామైష యూథపః
రాజా! ఈ వానరాధిపతి, బలంతో కూడిన దంబుడు. అతడు సహస్రాక్షుడైన ఇంద్రుని భక్తిగా పూజిస్తాడు, యూథపులలో ఒకడు.
యః స్థితం యోజనే శైలం గచ్ఛన్ పార్శ్వేన సేవతే। ఊర్ధ్వం తథైవ కాయేన గతః ప్రాప్నోతి యోజనమ్
అతడు నడుస్తూ ఒక యోజన దూరంలో ఉన్న పర్వతాన్ని పక్కనగా దాటి పోతాడు. అలాగే తన శరీరంతో పైకి ఎగిరి, యోజనం ఎత్తు చేరగలడు.
యస్మాత్ తు పరమం రూపం చతుష్పాత్సు న విద్యతే। శ్రుతః సంనాదనో నామ వానరాణాం పితామహః
నాలుగు కాళ్లున్న జంతువులలో అతని రూపానికి మించినది లేదు. అతడు వానరుల పితామహుడిగా సంనాదనుడు పేరుతో ప్రసిద్ధి.
యేన యుద్ధం తదా దత్తం రణే శక్రస్య ధీమతా। పరాజయశ్చ న ప్రాప్తః సోఽయం యూథపయూథపః
ఈయనే ఒకప్పుడు తెలివైన ఇంద్రునితో యుద్ధం చేశాడు. గెలవకపోయినా, ఎప్పుడూ ఓడిపోలేదు. ఇతడు యూథపులలో అధిపతి.
యస్య విక్రమమాణస్య శక్రస్యేవ పరాక్రమః। ఏష గన్ధర్వకన్యాయాముత్పన్నః కృష్ణవర్త్మనా
ఇతడు చేసే సాహసం ఇంద్రుని పరాక్రమానికి సమానం. ఇతడు గంధర్వకన్యకు, కృష్ణవర్త్మ అనే మార్గంలో జన్మించాడు.
తదా దేవాసురే యుద్ధే సాహ్యార్థం త్రిదివౌకసామ్। యత్ర వైశ్రవణో రాజా జమ్బూముపనిషేవతే
ఆ దేవాసుర యుద్ధంలో, స్వర్గవాసులకు సహాయం చేయడానికి, వైశ్రవణుడు రాజు జంబూ వృక్షాన్ని పూజించే స్థలంలో జరిగినది.
యో రాజా పర్వతేన్ద్రాణాం బహుకింనరసేవినామ్। విహారసుఖదో నిత్యం భ్రాతుస్తే రాక్షసాధిప
అతడు పర్వతాధిపతుల రాజు, అనేక కిన్నరులు సేవ చేసే వాడు. ఎప్పుడూ విహారంలో ఆనందాన్ని ఇస్తాడు. రాజా! అతడు నీ అన్నయ్య.
తత్రైష రమతే శ్రీమాన్ బలవాన్ వానరోత్తమః। యుద్ధేష్వకత్థనో నిత్యం క్రథనో నామ యూథపః
ఇక్కడ ఈ మహా బలవంతుడు, వానరులలో శ్రేష్ఠుడు, యుద్ధంలో ఎప్పుడూ గొప్పగా చెప్పుకునే, క్రథనుడు అనే యూథపతి ఆనందంగా ఉన్నాడు.
వృతః కోటిసహస్రేణ హరీణాం సమవస్థితః। ఏషైవాశంసతే లఙ్కాం స్వేనానీకేన మర్దితుమ్
ఇవన్నీ కోటి కోట్లు వానరులు చుట్టూ ఉండగా, ఇతడు తన సేనతో లంకను నాశనం చేయాలని ఆశపడుతున్నాడు.
యో గఙ్గామనుపర్యేతి త్రాసయన్ గజయూథపాన్। హస్తినాం వానరాణాం చ పూర్వవైరమనుస్మరన్
ఈయన గంగా తీరాన కదిలిపోతూ, ఏనుగుల గుంపులను భయపెడుతూ, వానరులు-ఏనుగులకు పూర్వం ఉన్న వైరం గుర్తు చేసుకుంటూ సాగిపోతాడు.
ఏష యూథపతిర్నేతా గర్జన్ గిరిగుహాశయః। గజాన్ రోధయతే వన్యానారుజంశ్చ మహీరుహాన్
ఈయన యూథపతిగా, మార్గదర్శిగా, కొండ గుహల్లో నివసిస్తూ గర్జిస్తూ, అడవి ఏనుగులను అదుపులో పెట్టి, పెద్ద పెద్ద చెట్లను పీక్కేస్తాడు.
రమతే వానరశ్రేష్ఠో దివి శక్ర ఇవ స్వయమ్। ఏనం శతసహస్రాణాం సహస్రమభివర్తతే
వానరులలో శ్రేష్ఠుడు, ఇంద్రునిలా ఆకాశంలో ఆనందంగా విహరిస్తాడు; అతడిని లక్షలాది వానరులు అనుసరిస్తారు.
వీర్యవిక్రమదృప్తానాం నర్దతాం బాహుశాలినామ్। స ఏష నేతా చైతేషాం వానరాణాం మహాత్మనామ్
వీర్యవిక్రమాలకు గర్వంగా, గర్జిస్తూ, బలమైన చేతులతో ఉన్న మహాత్ములైన వానరులకు ఇతడే నాయకుడు.
స ఏష దుర్ధరో రాజన్ ప్రమాథీ నామ యూథపః। వాతేనేవోద్ధతం మేఘం యమేనమనుపశ్యసి
రాజా! ఈయనను ప్రమాథి అనే యూథపతి, ఎవరూ ఎదుర్కోలేని వాడిగా, గాలి తోడు మేఘాన్ని లాగానే చూస్తున్నావు.
అనీకమపి సంరబ్ధం వానరాణాం తరస్వినామ్। ఉద్ధూతమరుణాభాసం పవనేన సమన్తతః
ఆ వేగవంతమైన వానరుల సేన ఉత్సాహంగా చుట్టూ ఎక్కడికక్కడ ఎర్రగా మెరిసిపోతూ, గాలి లేపిన ధూళిలా కనిపిస్తోంది.
వివర్తమానం బహుశో యత్రైతద్బహులం రజః। ఏతేఽసితముఖా ఘోరా గోలాఙ్గూలా మహాబలాః
ఎక్కడా ఈ దట్టమైన ధూళి తిరుగుతుందో, అక్కడ నల్ల ముఖాలు, భయంకరమైన, పొడవాటి తోకలతో, మహా బలవంతులైన వానరులు ఉన్నారు.
శతం శతసహస్రాణి దృష్ట్వా వై సేతుబన్ధనమ్। గోలాఙ్గూలం మహారాజ గవాక్షం నామ యూథపమ్
ఓ మహారాజా! లక్షలాది వానరులు నిర్మించిన ఈ సేతును చూసి, అక్కడ గోలాంగూలుడు అనే పొడవాటి తోకల యూథపతి గవాక్షుడు ఉన్నాడు.
పరివార్యాభినర్దన్తే లఙ్కాం మర్దితుమోజసా। భ్రమరాచరితా యత్ర సర్వకాలఫలద్రుమాః
అతన్ని చుట్టుముట్టి, తమ బలంతో లంకను నాశనం చేయాలని గర్జిస్తూ, ఎప్పుడూ పండ్లతో నిండిన, తేనెటీగలు తిరిగే వృక్షాల మధ్య ఉన్నారు.
యం సూర్యస్తుల్యవర్ణాభమనుపర్యేతి పర్వతమ్। యస్య భాసా సదా భాన్తి తద్వర్ణా మృగపక్షిణః
సూర్యుడు సమానమైన కాంతితో చుట్టూ తిరిగే ఆ కొండను, దాని ప్రభావంతో ఎల్లప్పుడూ ఆ రంగులో మృగపక్షులు మెరిసిపోతుంటారు.