షష్టిః శతసహస్రాణి బలమస్య ప్లవంగమాః। త్వామాహ్వయతి యుద్ధాయ క్రోధనో నామ వానరః
ఇతనికి అరవై వేలు వానరులు సైన్యం. క్రమంగా కోపంతో నిన్ను యుద్ధానికి పిలుస్తున్న వానరుడు క్రోధనుడు.
విక్రాన్తా బలవన్తశ్చ యథా యూథాని భాగశః। యస్తు గైరికవర్ణాభం వపుః పుష్యతి వానరః
వీరులు, బలవంతులు, తమ తమ యూథాలతో ఉన్నారు. గైరికపు రంగులో మెరిసే శరీరం కలిగిన వానరుడు ఇతడు.
అవమత్య సదా సర్వాన్ వానరాన్ బలదర్పితః। గవయో నామ తేజస్వీ త్వాం క్రోధాదభివర్తతే
బలంపై గర్వంతో ఎప్పుడూ ఇతర వానరులను తక్కువగా చూసే, తేజస్సుతో మెరిసే గవయుడు కోపంతో నీ వైపు దూసుకొస్తున్నాడు.
ఏనం శతసహస్రాణి సప్తతిః పర్యుపాసతే। ఏషైవాశంసతే లఙ్కాం స్వేనానీకేన మర్దితుమ్
ఈ గవయుడి చుట్టూ డెబ్బై వేలు మంది యూథపతులు ఉన్నారు. ఇతడు తన సేనతోనే లంకను నాశనం చేయాలని ఆశిస్తున్నాడు.
ఏతే దుష్ప్రసహా వీరా యేషాం సంఖ్యా న విద్యతే। యూథపా యూథపశ్రేష్ఠాస్తేషాం యూథాని భాగశః
వీరిని లెక్కించలేము. వీరంతా దుర్జయులు, యూథపతులలో అగ్రగణ్యులు. వీరి యూథాలు కూడా స్థాయిప్రకారం విభజించబడ్డాయి.
thumb|సప్తవింశః సర్గః శ్రూయతామ్|center శ్రీమద్వాల్మీకియరామాయణే యుద్ధకాణ్డే సప్తవింశః సర్గః ॥౬-
శ్రీమద్వాల్మీకి రామాయణంలోని యుద్ధకాండలో ఇరవై ఏడవ సర్గను వినండి.
తాంస్తు తే సమ్ప్రవక్ష్యామి ప్రేక్షమాణస్య యూథపాన్। రాఘవార్థే పరాక్రాన్తా యే న రక్షన్తి జీవితమ్
నీకు కనిపిస్తున్న ఆ యూథపతులను ఇప్పుడు వివరంగా చెబుతాను. రాఘవుని కోసం ప్రాణాలను లెక్కచేయకుండా ముందుకు వచ్చిన వీరులు వీరే.
స్నిగ్ధా యస్య బహువ్యామా దీర్ఘలాఙ్గూలమాశ్రితాః। తామ్రాః పీతాః సితాః శ్వేతాః ప్రకీర్ణా ఘోరకర్మణః
దీర్ఘమైన తోకలు, బలమైన శరీరాలు కలిగి, ప్రేమతో కూడిన అనేక మంది అతని చుట్టూ చేరారు. వారు ఎరుపు, పసుపు, తెలుపు రంగుల్లో ఉండి, భయంకరమైన పనులు చేసే వారు.
ప్రగృహీతాః ప్రకాశన్తే సూర్యస్యేవ మరీచయః। పృథివ్యాం చానుకృష్యన్తే హరో నామైష వానరః
వారు ఒకచోట చేరినప్పుడు సూర్యకిరణాల్లా ప్రకాశిస్తారు. భూమిపై సంచరిస్తూ, హరుడు అనే వానరుడు ఇతడు.
యం పృష్ఠతోఽనుగచ్ఛన్తి శతశోఽథ సహస్రశః। వృక్షానుద్యమ్య సహసా లఙ్కారోహణతత్పరాః
వందలాది, వేలాది మంది అతని వెనక వెంటాడుతూ, చెట్లు ఎత్తుకొని, త్వరగా లంకను ఎక్కేందుకు సిద్ధంగా ఉన్నారు.
యూథపా హరిరాజస్య కింకరాః సముపస్థితాః। నీలానివ మహామేఘాంస్తిష్ఠతో యాంస్తు పశ్యసి
నీవు చూస్తున్న ఈ గోధుమ రంగు మేఘాల్లా కనిపిస్తున్న వారు, వానర రాజు సహాయులకు నాయకులుగా ఉన్న యూథపులు.
అసితాఞ్జనసంకాశాన్ యుద్ధే సత్యపరాక్రమాన్। అసంఖ్యేయాననిర్దేశాన్ పరం పారమివోదధేః
వారు నల్లని కాజలు లాగా కనిపిస్తారు; యుద్ధంలో ధైర్యంగా నిలబడతారు. వారి సంఖ్యను చెప్పలేం, వర్ణించలేం, అవి సముద్రపు దూర తీరంలా అంతులేని వారు.
పర్వతేషు చ యే కేచిద్ విషయేషు నదీషు చ। ఏతే త్వామభివర్తన్తే రాజన్నృక్షాః సుదారుణాః
పర్వతాలలో, ప్రాంతాల్లో, నదుల్లో ఎక్కడ ఉన్నా, ఈ భయంకరమైన రిక్షులు నీ మీదకు దూసుకొస్తున్నారు రాజా.
ఏషాం మధ్యే స్థితో రాజన్ భీమాక్షో భీమదర్శనః। పర్జన్య ఇవ జీమూతైః సమన్తాత్ పరివారితః
వారి మధ్యలో భయంకరమైన రూపంతో, భయానకంగా కనిపించే భీమాక్షుడు నిలబడి ఉన్నాడు. అతడు మేఘాలతో చుట్టుముట్టబడి, వానదేవుడిలా ఉన్నాడు.
ఋక్షవన్తం గిరిశ్రేష్ఠమధ్యాస్తే నర్మదాం పిబన్। సర్వర్క్షాణామధిపతిర్ధూమ్రో నామైష యూథపః
అతడు గొప్ప పర్వతంపై నివసిస్తూ, నర్మదా నదిని తాగుతాడు. అన్ని రిక్షులకు అధిపతిగా, ధూమ్రుడు అనే యూథపుడిగా ప్రసిద్ధి పొందాడు.
యవీయానస్య తు భ్రాతా పశ్యైనం పర్వతోపమమ్। భ్రాత్రా సమానో రూపేణ విశిష్టస్తు పరాక్రమే
ఇదిగో అతని తమ్ముడు, పర్వతంలా ఆకారంలో ఉన్నాడు. రూపంలో అన్నయ్యతో సమానంగా ఉన్నా, పరాక్రమంలో మరింత గొప్పవాడు.
స ఏష జామ్బవాన్ నామ మహాయూథపయూథపః। ప్రశాన్తో గురువర్తీ చ సమ్ప్రహారేష్వమర్షణః
ఇతడు జాంబవంతుడు, గొప్ప యూథపులలో అధిపతి. అతడు శాంతంగా, పెద్దలకు గౌరవంగా ఉంటాడు, కానీ యుద్ధంలో మాత్రం అసహనంగా పోరాడతాడు.
ఏతేన సాహ్యం తు మహత్ కృతం శక్రస్య ధీమతా। దైవాసురే జామ్బవతా లబ్ధాశ్చ బహవో వరాః
ఈ జాంబవంతుడు, తెలివైన ఇంద్రునికి గొప్ప సహాయం చేశాడు. దేవతలు, అసురుల యుద్ధంలో పోరాడి, అనేక వరాలు పొందాడు.
ఆరుహ్య పర్వతాగ్రేభ్యో మహాభ్రవిపులాః శిలాః। ముఞ్చన్తి విపులాకారా న మృత్యోరుద్విజన్తి చ
పర్వత శిఖరాలకు ఎక్కి, పెద్ద పెద్ద మేఘాల్లాంటి శిలలను విసురుతారు. మరణాన్ని ఎప్పుడూ భయపడరు.
రాక్షసానాం చ సదృశాః పిశాచానాం చ రోమశాః। ఏతస్య సైన్యా బహవో విచరన్త్యమితౌజసః
రాక్షసులు, పిశాచుల్లా కనిపించే, బాగా రోమాలు ఉన్న వీరి సైన్యంలో ఎంతో మంది ఉన్నారు. వారు అపారమైన శక్తితో తిరుగుతుంటారు.
య ఏనమభిసంరబ్ధం ప్లవమానమవస్థితమ్। ప్రేక్షన్తే వానరాః సర్వే స్థితా యూథపయూథపమ్
అతడు ఉత్సాహంగా ముందుకు దూసుకెళ్తూ, ఎగరడానికి సిద్ధంగా ఉన్నప్పుడు, అందరు వానరులు ఆ యూథపుడిని నిలబడి ఆశ్చర్యంగా చూస్తారు.
ఏష రాజన్ సహస్రాక్షం పర్యుపాస్తే హరీశ్వరః। బలేన బలసంయుక్తో దమ్భో నామైష యూథపః
రాజా! ఈ వానరాధిపతి, బలంతో కూడిన దంబుడు. అతడు సహస్రాక్షుడైన ఇంద్రుని భక్తిగా పూజిస్తాడు, యూథపులలో ఒకడు.
యః స్థితం యోజనే శైలం గచ్ఛన్ పార్శ్వేన సేవతే। ఊర్ధ్వం తథైవ కాయేన గతః ప్రాప్నోతి యోజనమ్
అతడు నడుస్తూ ఒక యోజన దూరంలో ఉన్న పర్వతాన్ని పక్కనగా దాటి పోతాడు. అలాగే తన శరీరంతో పైకి ఎగిరి, యోజనం ఎత్తు చేరగలడు.
యస్మాత్ తు పరమం రూపం చతుష్పాత్సు న విద్యతే। శ్రుతః సంనాదనో నామ వానరాణాం పితామహః
నాలుగు కాళ్లున్న జంతువులలో అతని రూపానికి మించినది లేదు. అతడు వానరుల పితామహుడిగా సంనాదనుడు పేరుతో ప్రసిద్ధి.
యేన యుద్ధం తదా దత్తం రణే శక్రస్య ధీమతా। పరాజయశ్చ న ప్రాప్తః సోఽయం యూథపయూథపః
ఈయనే ఒకప్పుడు తెలివైన ఇంద్రునితో యుద్ధం చేశాడు. గెలవకపోయినా, ఎప్పుడూ ఓడిపోలేదు. ఇతడు యూథపులలో అధిపతి.
యస్య విక్రమమాణస్య శక్రస్యేవ పరాక్రమః। ఏష గన్ధర్వకన్యాయాముత్పన్నః కృష్ణవర్త్మనా
ఇతడు చేసే సాహసం ఇంద్రుని పరాక్రమానికి సమానం. ఇతడు గంధర్వకన్యకు, కృష్ణవర్త్మ అనే మార్గంలో జన్మించాడు.
తదా దేవాసురే యుద్ధే సాహ్యార్థం త్రిదివౌకసామ్। యత్ర వైశ్రవణో రాజా జమ్బూముపనిషేవతే
ఆ దేవాసుర యుద్ధంలో, స్వర్గవాసులకు సహాయం చేయడానికి, వైశ్రవణుడు రాజు జంబూ వృక్షాన్ని పూజించే స్థలంలో జరిగినది.
యో రాజా పర్వతేన్ద్రాణాం బహుకింనరసేవినామ్। విహారసుఖదో నిత్యం భ్రాతుస్తే రాక్షసాధిప
అతడు పర్వతాధిపతుల రాజు, అనేక కిన్నరులు సేవ చేసే వాడు. ఎప్పుడూ విహారంలో ఆనందాన్ని ఇస్తాడు. రాజా! అతడు నీ అన్నయ్య.
తత్రైష రమతే శ్రీమాన్ బలవాన్ వానరోత్తమః। యుద్ధేష్వకత్థనో నిత్యం క్రథనో నామ యూథపః
ఇక్కడ ఈ మహా బలవంతుడు, వానరులలో శ్రేష్ఠుడు, యుద్ధంలో ఎప్పుడూ గొప్పగా చెప్పుకునే, క్రథనుడు అనే యూథపతి ఆనందంగా ఉన్నాడు.
వృతః కోటిసహస్రేణ హరీణాం సమవస్థితః। ఏషైవాశంసతే లఙ్కాం స్వేనానీకేన మర్దితుమ్
ఇవన్నీ కోటి కోట్లు వానరులు చుట్టూ ఉండగా, ఇతడు తన సేనతో లంకను నాశనం చేయాలని ఆశపడుతున్నాడు.