ఊర్మయః సిన్ధురాజస్య సనక్రమకరాస్తథా। విన్ధ్యమన్దరసంకాశాః సముత్పేతుః సహస్రశః
సముద్రరాజు అలలు, శిఖరాలతో, వింధ్య, మందర పర్వతాల్లా కనిపిస్తూ, వేలాది సంఖ్యలో పైకి ఎగిసాయి.
ఆఘూర్ణితతరఙ్గౌఘః సమ్భ్రాన్తోరగరాక్షసః। ఉద్వర్తితమహాగ్రాహః సఘోషో వరుణాలయః
అలలు తిప్పుతూ, పాములు, రాక్షసులు కలవరపడి, పెద్ద మొసళ్ళు పైకి తేలుతూ, వరుణుని నివాసమైన సముద్రం గొప్ప శబ్దంతో మారుమోగింది.
తతస్తు తం రాఘవముగ్రవేగం ప్రకర్షమాణం ధనురప్రమేయమ్। సౌమిత్రిరుత్పత్య వినిఃశ్వసన్తం మామేతి చోక్త్వా ధనురాలలమ్బే
ఆ సమయంలో, రాఘవుడు భయంకరమైన వేగంతో, అపరిమితమైన విల్లు బిగిస్తున్నాడని చూసి, సౌమిత్రి ఎగిరి వచ్చి, "అలా చేయవద్దు!" అని చెప్పి, విల్లును పట్టుకున్నాడు.
ఏతద్వినాపి హ్యుదధేస్తవాద్య సమ్పత్స్యతే వీరతమస్య కార్యమ్। భవద్విధాః క్రోధవశం న యాన్తి దీర్ఘం భవాన్ పశ్యతు సాధువృత్తమ్
ఇది చేయకపోయినా, ఓ వీరా! నీ సముద్ర సంబంధమైన కార్యం ఈ రోజు నెరవేరుతుంది. నీలాంటి వారు కోపానికి లోనవ్వరు. నీ సద్గుణం ఎప్పటికీ అందరికీ కనిపించాలి.
అన్తర్హితైశ్చాపి తథాన్తరిక్షే బ్రహ్మర్షిభిశ్చైవ సురర్షిభిశ్చ। శబ్దః కృతః కష్టమితి బ్రువద్భి- ర్మామేతి చోక్త్వా మహతా స్వరేణ
అదే విధంగా, ఆకాశంలో దాగి ఉన్న బ్రహ్మర్షులు, దేవర్షులు కూడా, "అయ్యో!" అని పెద్ద శబ్దంతో, "అలా చేయవద్దు!" అని పిలిచారు.
thumb|ద్వావింశః సర్గః శ్రూయతామ్|center శ్రీమద్వాల్మీకియరామాయణే యుద్ధకాణ్డే ద్వావింశః సర్గః ॥౬-
శ్రీమద్వాల్మీకి రామాయణంలో యుద్ధకాండలో ఇరవయ్యిరెండవ సర్గను వినండి.
అథోవాచ రఘుశ్రేష్ఠః సాగరం దారుణం వచః। అద్య త్వాం శోషయిష్యామి సపాతాలం మహార్ణవ
అప్పుడు రఘువంశంలో శ్రేష్ఠుడైన రాముడు సముద్రాన్ని ఉగ్రంగా ఇలా హెచ్చరించాడు: "ఈ రోజు నిన్ను నీ అడుగున ఉన్న పాతాళంతో పాటు ఎండబెట్టేస్తాను, ఓ మహాసముద్రా!"
శరనిర్దగ్ధతోయస్య పరిశుష్కస్య సాగర। మయా నిహతసత్త్వస్య పాంసురుత్పద్యతే మహాన్
నా బాణాలతో నీ నీళ్లు కాలిపోతే, నీలో జీవం లేక ఎండిపోయినప్పుడు, ఓ సముద్రా, నీ లోతుల్లోంచి గొప్ప దుమ్ము మేఘం లేచిపోతుంది.
మత్కార్ముకవిసృష్టేన శరవర్షేణ సాగర। పరం తీరం గమిష్యన్తి పద్భిరేవ ప్లవంగమాః
నా విల్లు నుండి వదిలిన బాణవర్షంతో, వానరులు పాదాలతోనే సముద్రాన్ని దాటి ఆ పక్క తీరుకు చేరిపోతారు.
విచిన్వన్నాభిజానాసి పౌరుషం నాపి విక్రమమ్। దానవాలయ సంతాపం మత్తో నామ గమిష్యసి
నువ్వు ఎంత వెతికినా నా పరాక్రమాన్ని, శౌర్యాన్ని గుర్తించలేవు. దానవుల నివాసమైన నీవు, నా చేతిలో బాధను తప్పక అనుభవించాల్సిందే.
బ్రాహ్మేణాస్త్రేణ సంయోజ్య బ్రహ్మదణ్డనిభం శరమ్। సంయోజ్య ధనుషి శ్రేష్ఠే విచకర్ష మహాబలః
బ్రహ్మదండంలా ఉన్న బ్రహ్మాస్త్రాన్ని తన ఉత్తమ విల్లుకు అమర్చి, మహాబలుడు రాముడు దాన్ని బలంగా వెనక్కి లాగాడు.
తస్మిన్ వికృష్టే సహసా రాఘవేణ శరాసనే। రోదసీ సమ్పఫాలేవ పర్వతాశ్చ చకమ్పిరే
ఆ సమయంలో రాఘవుడు బాణాన్ని విల్లుతో ఒక్కసారిగా లాగగానే, ఆకాశం గర్జించిందీ, పర్వతాలు కంపించాయి.
తమశ్చ లోకమావవ్రే దిశశ్చ న చకాశిరే। ప్రతిచుక్షుభిరే చాశు సరాంసి సరితస్తథా
అప్పుడు అంధకారం ప్రపంచాన్ని కప్పేసింది, దిక్కులు కనబడలేదు, సరస్సులు, నదులు వేగంగా కలత చెందాయి.
తిర్యక్ చ సహ నక్షత్రైః సంగతౌ చన్ద్రభాస్కరౌ। భాస్కరాంశుభిరాదీప్తం తమసా చ సమావృతమ్
నక్షత్రాలతో పాటు చంద్రుడు, సూర్యుడు వంకరగా కదిలాయి; సూర్యకిరణాలతో ఆకాశం ప్రకాశించింది, మళ్లీ చీకటిలో మునిగిపోయింది.
ప్రచకాశే తదాఽఽకాశముల్కాశతవిదీపితమ్। అన్తరిక్షాచ్చ నిర్ఘాతా నిర్జగ్మురతులస్వనాః
ఆ సమయంలో ఆకాశం వందల కొద్దీ ఉల్కల వెలుగుతో మెరిసింది; మధ్యకాశంలో సమానమైన గర్జనలతో మేఘాలు మోగాయి.
వపుఃప్రకర్షేణ వవుర్దివ్యమారుతపఙ్క్తయః। బభఞ్జ చ తదా వృక్షాఞ్జలదానుద్వహన్ముహుః
అతని తేజస్సు ప్రభావంతో దివ్యమైన గాలులు వీచాయి, మేఘాలను మోస్తూ చెట్లు మళ్లీ మళ్లీ విరిగిపోయాయి.
ఆరుజంశ్చైవ శైలాగ్రాన్ శిఖరాణి బభఞ్జ చ। దివి చ స్మ మహామేఘాః సంహతాః సమహాస్వనాః
ఆ గాలులు పర్వత శిఖరాలను పీక్కేసి, కొండపై భాగాలను విరిచేశాయి; ఆకాశంలో పెద్ద పెద్ద మేఘాలు గట్టిగా మోగుతూ కూడిపోయాయి.
ముముచుర్వైద్యుతానగ్నీంస్తే మహాశనయస్తదా। యాని భూతాని దృశ్యాని చుక్రుశుశ్చాశనేః సమమ్
అప్పుడు ఆ మహాశనులు మెరుపులాంటి అగ్నిని వదిలారు; కనబడే భూతాలు మేఘాల గర్జనతో కలసి ఏడవడం మొదలుపెట్టాయి.
అదృశ్యాని చ భూతాని ముముచుర్భైరవస్వనమ్। శిశ్యిరే చాభిభూతాని సంత్రస్తాన్యుద్విజన్తి చ
అదృశ్యమైన భూతాలు భయంకరమైన అరుపులు వదిలాయి; భయంతో కొందరు చల్లబడిపోయారు, కొందరు వణికిపోతూ భయపడిపోయారు.
సమ్ప్రవివ్యథిరే చాపి న చ పస్పన్దిరే భయాత్। సహ భూతైః సతోయోర్మిః సనాగః సహరాక్షసః
అందరూ తీవ్ర కలవరంతో కదలకుండా భయంతో నిలిచిపోయారు; నీటితో కూడిన అలలు, పాములు, రాక్షసులతో పాటు భూతాలు కూడా అలాగే ఉన్నారు.
సహసాభూత్ తతో వేగాద్ భీమవేగో మహోదధిః। యోజనం వ్యతిచక్రామ వేలామన్యత్ర సమ్ప్లవాత్
అప్పుడే, భయంకరమైన వేగంతో మహాసముద్రం ఒక్కసారిగా తన తీరును దాటి, ఒక యోజన దూరం వరకూ భారీగా పొంగిపోయింది.
తం తథా సమతిక్రాన్తం నాతిచక్రామ రాఘవః। సముద్ధతమమిత్రఘ్నో రామో నదనదీపతిమ్
అంతగా ఉప్పొంగిన ఆ సముద్రాన్ని రాఘవుడు దాటి పోక, నదులూ, వాగులూ అధిపతిగా ఉన్న సముద్రం వద్దే నిలిచాడు.
తతో మధ్యాత్ సముద్రస్య సాగరః స్వయముత్థితః। ఉదయాద్రిమహాశైలాన్మేరోరివ దివాకరః
అప్పుడు సముద్రం మధ్య నుంచి సాక్షాత్తు సాగరుడు తానే పైకి వచ్చాడు; అది ఉదయపర్వతం నుంచి లేదా మేరు పర్వతం నుంచి సూర్యుడు ఉదయించటంలా కనిపించింది.
పన్నగైః సహ దీప్తాస్యైః సముద్రః ప్రత్యదృశ్యత। స్నిగ్ధవైదూర్యసంకాశో జామ్బూనదవిభూషణః
ప్రకాశించే నోళ్లతో ఉన్న పాములతో కలిసి సముద్రం ప్రత్యక్షమైంది; అది మెరిసే వైడూర్యంలా, బంగారు ఆభరణాలతో అలంకరించబడి ఉంది.
రక్తమాల్యామ్బరధరః పద్మపత్రనిభేక్షణః। సర్వపుష్పమయీం దివ్యాం శిరసా ధారయన్ స్రజమ్
ఎర్రని పూలమాలలు, వస్త్రాలు ధరించి, పద్మపత్రాల్లాంటి కన్నులతో, అన్ని పువ్వులతో చేసిన దివ్యమైన మాలను తలపై ధరించి ఉన్నాడు.
జాతరూపమయైశ్చైవ తపనీయవిభూషణైః। ఆత్మజానాం చ రత్నానాం భూషితో భూషణోత్తమైః
పచ్చబంగారు, మెరిసే బంగారు ఆభరణాలతో, తనలో పుట్టిన విలువైన రత్నాలతో అలంకరించబడి ఉన్నాడు.
ధాతుభిర్మణ్డితః శైలో వివిధైర్హిమవానివ। ఏకావలీమధ్యగతం తరలం పాణ్డరప్రభమ్
వివిధ లోహాలతో అలంకరించబడి, హిమవంతు పర్వతం ఎలా అనేక ఖనిజాలతో మెరిసిపోతుందో, అలా ఒకే వరుసలో మధ్యలో మెరుస్తూ, తెల్లటి వెలుగు వెదజల్లుతున్నాడు.
గఙ్గాసిన్ధుప్రధానాభిరాపగాభిః సమావృతః। ఉద్వర్తితమహాగ్రాహః సమ్భ్రాన్తోరగరాక్షసః
గంగా, సింధు వంటి నదులతో చుట్టుముట్టబడి, పెద్ద మొసళ్ళు తిరుగుతూ, ఆపదలో ఉన్న పాములు, రాక్షసులతో కూడి ఉన్నాడు.
దేవతానాం సురూపాభిర్నానారూపాభిరీశ్వరః। సాగరః సముపక్రమ్య పూర్వమామన్త్ర్య వీర్యవాన్
అనేక రూపాలున్న, అందమైన దేవతలను ముందుగా సంభాషిస్తూ, బలవంతుడైన సాగరం దగ్గరకు వచ్చాడు.
అబ్రవీత్ ప్రాఞ్జలిర్వాక్యం రాఘవం శరపాణినమ్
అప్పుడు చేతిలో బాణం పట్టుకున్న రాఘవుని ఎదుట చేతులు జోడించి ఇలా అన్నాడు.